БҮТЭЦ
STRUCTURE
ЧАНАРЫН МЕНЕЖМЕНТ
QUALITY ASSURANCE

ЧАНАРЫН МЕНЕЖМЕНТИЙН АЛБА

Зохиомжийн их сургуулийн Чанарын менежментийн алба нь сургалтын чанарыг тасралтгүй сайжруулах, дотоод чанарын баталгаажуулалтын тогтолцоог төлөвшүүлэх, олон улсын болон үндэсний стандарт, шаардлагад нийцсэн үйл ажиллагааг хангахад чиглэн ажилладаг үндсэн нэгж юм. Тус алба нь их сургуулийн эрхэм зорилго, алсын хараанд тулгуурлан сургалт, судалгаа, үйлчилгээний чанарыг үнэлэх, хянах, сайжруулах үйл явцыг системтэйгээр хэрэгжүүлж, нотолгоонд суурилсан шийдвэр гаргалтыг дэмжин ажилладаг.

Үндсэн чиг үүрэг

  • Сургалтын хөтөлбөр, сургалтын үйл ажиллагаанд чанарын дотоод баталгаажуулалт хийх

  • Чанарын үнэлгээ, мониторинг, дүн шинжилгээ зохион байгуулах

  • Багш, ажилтны гүйцэтгэл, хөгжлийг дэмжих чанарын шалгуур, үзүүлэлт боловсруулах

  • Оюутны сэтгэл ханамж, суралцах орчны чанарт судалгаа хийх

  • Итгэмжлэл, магадлан итгэмжлэлтэй холбоотой баримт бичиг, үйл ажиллагааг зохицуулах

  • Чанарын соёлыг их сургуулийн хэмжээнд төлөвшүүлэх

Үнэт зүйлс

  • Чанарт суурилсан хөгжил

  • Ил тод, хариуцлагатай байдал

  • Тасралтгүй сайжруулалт

  • Оролцоонд суурилсан хамтын ажиллагаа

  • Оюутан төвтэй сургалт

ЧАНАРЫН МЕНЕЖМЕНТИЙН АЛБА

QUALITY ASSURANCE DEPARTMENT

ДҮРЭМ ЖУРАМ
PROCEDURES
УДИРДАХ ЗӨВЛӨЛИЙН ДҮРЭМ

НЭГ. НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ

  • ЗИС /цаашид сургууль гэнэ/ -ийн Удирдах зөвлөл нь тус сургуулийн үүсгэн байгуулагч багш, суралцагч, төгсөгчдийн хамтын удирдлагын дээд байгууллага мөн.
  • Удирдах зөвлөлийн үндсэн зорилго нь сургуулийн үйл ажиллагааг удирдан чиглүүлэх, зохион байгуулах, санхүү, материаллаг баазын хувьд бэхжүүлэх, сургуулийг хөгжүүлэх, бодлого стратегийг тодорхойлох, түүний хэрэгжилтэд хяналт тавих, дэмжлэг туслалцаа үзүүлэхэд оршино.
  • Удирдах зөвлөл нь Монгол Улсын Үндсэн Хууль, Боловсрол, Шинжлэх ухааны тухай хуулиуд, Монгол улсын дээд боловсролын талаар баримтлах бодлого, бусад хууль тогтоомж болон энэ дүрмийг үйл ажиллагаандаа баримтална.
  • Удирдах зөвлөл нь хүний сурч боловсрох эрхийг хангах, дээд боловсрол нээлттэй байх, ардчилал, шударга ёсыг бэхжүүлэх, боловсрол тасралтгүй хөгжих, шинжпэх ухааны үндэслэлтэй, ил тод байх, ажиллагчид, суралцагчдын эрх ашгийг xvндлэх зарчмыг удирдлага болгоно.

 

ХОЁР. УДИРДАХ ЗӨВЛӨЛИЙГ БАЙГУУЛЖ АЖИЛЛУУЛАХ

  • Удирдах зөвлөл нь сургуулийг үүсгэн байгуулагчийн төлөөлөгчид, тус сургуулийн багш, суралцагчид, төгсөгчдийн төлөөллөөс бүрдэнэ.
  • Удирдах зөвлөл нь 13 гишүүнтэй байна.
  • Үүсгэн байгуулагчийн төлөөлөгчдийг үүсгэн байгуулагч томилно. Багшийн төлөөлөгчийг нийт багш нарын 50-иас доошгүй хувиар ирцтэй хурлаас сонгоно. Оюутны төлөөлөгч нь сургуулийн оюутны зөвлөлийн дарга байна. Төгсөгчдийн төлөөлөгчдийг сургуулийн төгсөгчдийн холбооны зөвлөлийн хурлаас сонгоно.
  • Удирдах зөвлөлийн гишүүдийг сонгон 4 жилийн хугацаагаар томилох бөгөөд жил бүр бүрэлдэхүүний гуравны нэгийг шинэчилж болно. Удирдах зөвлөлийн бүрэлдэхүүнд өөрчлөлт оруулах үндэслэл нь томилсон сонгосон төлөөллөө татах буюу солих тухай үүсгэн байгуулагч болон уг төлөөллийг сонгосон байгууллага, хамт олны хурлын шийдвэр, эсвэл гишүүний өөрийн нь хүсэлт байж болно.
  • Удирдах зөвлөлийн даргыг үүсгэн байгуулагчийн санал болгосноор 4 жилийн хугацаагаар зөвлөлийн гишүүдийн хурлаас ил санал хураалтаар сонгох бөгөөд дарга нь хуулийн заалт, үүсгэн байгуулагчийн бодлого шийдвэрийг хэрэгжүүлээгүй зэрэг үндэслэлээр бүрэн эрхийн хугацаа дуусахаас өмнө өөрчлөгдвөл үүсгэн байгуулагчийн саналыг үндэслэн нөхөн олгоно.
  • Удирдах зөвлөл нь нарийн бичгийн даргатай байна. Нарийн бичгийн даргыг Удирдах зөвлөлийн дарга гишүүдийнхээ дотроос томилно.

 

ГУРАВ. УДИРДАХ ЗӨВЛӨЛИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА

  • Холбогдох хууль тогтоомжийн Удирдах зөвлөл нь дараах үүргийг хэрэгжүүлнэ.
    • Холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу сургуулийн хөгжлийн бодлого, төлөвлөгөө, хөтөлбөр, сургуулийн дүрмийг батлах, өөрчлөх
    • Сургуулийн бүтэц, зохион байгуулалт, орон тоо, цалингийн сангийн хэмжээг захирлын саналыг үндэслэн батлах
    • Хөрөнгө оруулалт, жилийн төсвийн хуваарилалтыг баталж, зарцуулалтад хяналт тавих
    • Сургуулийн үйл ажиллагааны тайланг хэлэлцэх, үнэлэлт дүгнэлт өгөх
  • Удирдах зөвлөлийн үйл ажиллагааны үндсэн хэлбэр нь хурал бөгөөд гишүүдийн дөрөвний гурваас доошгүй ирцтэйгээр хүчинтэйд тооцож олонхын саналаар шийдвэр гарган протоколд тэмдэглэнэ. Удирдах зөвлөлийн дарга тогтоолд гарын үсэг зурж, сургуулийн тэмдэг дарж баталгаажуулна.
  • Удирдах зөвлөл нь жилд хоёроос доошгүй удаа хуралдах ба ээлжит бус хурал зохион байгуулж болно. Удирдах зөвлөлийн дарга эсвэл гишүүдийн 1/3-ээс доошгүй саналаар хуралдуулж болно. Нарийн бичгийн дарга хурлын товыг гурваас доошгүй хоногийн өмнө гишүүдэд мэдэгдэж, холбогдох материалыг хүргүүлнэ.
  • Сургуулийн захирал нь дээд боловсролын талаарх төрийн бодлогод нийцүүлэн сургуулиа хөгжүүлэх чиглэл, хөтөлбөр боловсруулах, сургуулийн бүтэц, зохион байгуулалт тогтоох, өөрчлөх, татан буулгах талаар удирдах зөвлөлийг хуралдуулах саналаа Удирдах зөвлөлийн даргад тавьж болно.
  • Удирдах зөвлөлийн хуралд хэлэлцэж байгаа асуудалтай холбогдуулан сургуулийн захиргааны ажилтан, багш, оюутны төлөөлөгчийг оролцуулан санал, хүсэлт тайлбарыг сонсож болно.
  • Удирдах зөвлөл өөрийн үйл ажиллагаанд туслах үүрэг бүхий комисс, ажлын хэсэг байгуулан ажиллуулж болох бөгөөд түүнийг Удирдах зөвлөлийн гишүүн ахална.
  • Удирдах зөвлөлийн дарга дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ.
    • Удирдах зөвлөлийг хуралдуулах хугацаа, хэлэлцэх асуудлыг үүсгэн байгуулагч болон сургуулийн захиралтай тохиролцож товлох, хурлыг зохион байгуулж хийлгэх, хурлаас гарсан шийдвэрийг батламжлах, хэрэгжүүлэх арга хэмжээ авах.
    • Удирдах зөвлөлийн гишүүд, нарийн бичгийн даргад ажил үүргийн хуваарь тогтоож хариуцуулах, үүрэг даалгавар өгөх, биелэлтийг хянах, шаардлагатай гэж үзвэл Удирдах зөвлөлөөр хэлэлцэж үнэлэлт, дүгнэлт өгөх
    • Удирдах зөвлөлөөс томилсон комисс, ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүн: ажлын чиглэлийг тогтоох, батлах, гүйцэтгэлд хяналт тавих
  • Удирдах зөвлөлийн гишүүн дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ.
    • Сургуулийг хөгжүүлэх талаар гарсан бодлого шийдвэрийг хэрэгжүүлэх
    • Удирдах зөвлөлийн хэлэлцэх асуудал, хурлын дэг, гарах шийдвэрийн талаар саналаа хэлэх, үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх
    • Удирдах зөвлөлөөс өөрт хариуцуулсан ажил үүргийг бүрэн биелүүлэх, үйл ажиллагааны талаар саналаа хэлэх, үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх
    • Удирдах зөвлөлийн шийдвэрийг хэрэгжүүлэхэд биечлэн оролцох, түүний биелэлтийн талаар мэдээлэл авах, Удирдах зөвлөлийн эрх хэмжээний асуудлаар хянан шалгах ажиллагаанд оролцох
    • Удирдах зөвлөлийн шийдвэрийг хэрэгжүүлэх талаар холбогдох хүмүүст шаардлага тавих, тайлбар гаргуулах, хуралд асуудал оруулж хэлэлцүүлэх, үндэслэл гаргах, шийдвэр батлуулах

 

ДӨРӨВ. УДИРДАХ ЗӨВЛӨЛ БА ҮҮСГЭН БАЙГУУЛАГЧИЙН

ХАМТЫН АЖИЛЛАГАА

  • Удирдах зөвлөл нь үйл ажиллагааныхаа үр дүнг үүсгэн байгуулагчийн өмнө тайлагнана.
  • Үүсгэн байгуулагч нь өөрийн төлөөлөгчийн үйл ажиллагаанд үнэлэлт, дүгнэлт өгч шаардлагатай бол энэ дүрмийн 2.4, 2.5-д заасны дагуу холбогдох арга хэмжээг авна.

 

ТАВ. БУСАД ЗҮЙЛ

  • Удирдах зөвлөл нь хуулийн этгээдийн эрх эдлэхгүй бөгөөд зөвлөлийн тогтоол, хурлын тэмдэглэлийн хэвлэмэл хуудастай байна.
  • Удирдах зөвлөлийн үйл ажиллагаанд шаардагдах бичиг хэрэг, томилолтын зардлыг сургуулийн тухайн жилийн төсөвт тусгаж батлуулсан байна.

НЭГ. НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ

  • ЗИС-ийн Эрдмийн зөвлөл нь тус сургуулиас явуулж байгаа сургалт, судалгааны ажлыг онол-арга зүйн удирдлагаар хангах, явц, үр дүнг нь тооцож байх үндсэн зорилго бүхий хамтын удирдлагын байгууллага мөн.
  • Эрдмийн зөвлөлийн дарга нь тус сургуулийн Сургалт, эрдэм шинжилгээ эрхэлсэн дэд захирал байна. Зөвлөл нь 9 хүний бүрэлдэхүүнтэй байна.
  • Эрдмийн зөвлөл нь ажлынхаа төлөвлөгөөг хурлаараа хэлэлцэн батална.
  • Эрдмийн зөвлөл нь хэлэлцсэн асуудлаараа тогтоол, протокол гаргаж, үр дүнг тооцно.

 

ХОЁР. ЭРДМИЙН ЗӨВЛӨЛИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА

  • Эрдмийн зөвлөлийн ажлын үндсэн хэлбэр нь хичээлийн улиралд 1-ээс доошгүй удаа хуралдах Эрдмийн зөвлөлийн хурал байна. Зөвлөлийн гишүүдийн 2/3-ийн ирцтэй бол хурлыг хүчинтэйд тооцно.
  • Эрдмийн зөвлөлийн хуралд зөвлөлийн гишүүдээс гадна хэлэлцэж байгаа асуудалтай холбогдолтой хүмүүсийг оролцуулах ба шаардлагатай үед хурлыг өргөтгөсөн хэлбэрээр хийж болно.
  • Эрдмийн зөвлөлийн хурлаар хэлэлцсэн асуудал тус бүрийг цөөнхийн санаа бодлыг хүндэтгэх үндсэн дээр олонхийн саналаар шийдвэрлэж батална.
  • Эрдмийн зөвлөлийн хурлаар протоколыг нарийн бичгийн дарга хөтлөх бөгөөд протоколд гишүүдийн гаргасан саналыг бүрэн тэмдэглэнэ.
  • Эрдмийн зөвлөл дараах үйл ажиллагааг явуулна. Үүнд:

А. Сургуулийн сургалт, судалгааны ажлын чиглэлийг нарийвчлан тогтоож, сургуулийн хөгжлийн үзэл баримтлал, арга зүй, төлөвлөгөөний төслийг хэлэлцэж, арга зүйн зөвлөмжөөр хангах.

Б. Сургуулиас зохион байгуулах эрдэм шинжилгээний ажлын чиглэл, явц, үр дүн, практикт нэвтрүүлэх арга замыг хэлэлцэж шийдвэр гаргах.

В. Сургуулийн эрдэм шинжилгээний бичиг, сургуулиас эрхлэн хэвлүүлэх бусад бүтээлийг шүүн, хэлэлцэх, хэвлүүлэх эрх олгох тухай хүсэлтийг захиралд гаргах.

Г. Сургуулийн сургалт, судалгааны ажлын чиглэлээр судалгааны ажил хийж байгаа хүмүүсийн сэдэв, арга зүй, эрдмийн зэрэг горилсон зохиол бүтээлийг хэлэлцэж, горилогч, магистрант, докторантаар батлуулах асуудлыг холбогдох байгууллагад тавих

Д. Багш, эрдэм шинжилгээний  ажилтанд  эрдмийн  цол  олгуулах,  бүтээлийг нь шагналд дэвшүүлэх зэрэг асуудлыг хэлэлцэж, холбогдох газарт санал оруулах

 

ГУРАВ. ЭРДМИЙН ЗӨВЛӨЛ

  • Хэлэлцэх асуудлыг Эрдмийн зөвлөлийн ажлын төлөвлөгөөнд тусгана. Төлөвлөгөөнд асуудлыг хэлэлцэж, холбогдох газарт санал оруулах боломжтой.
  • Хуралд оруулах асуудлыг холбогдох тэнхим, нэгжийн хурлаар хэлэлцэж протокол гаргуулах бөгөөд асуудал оруулах нэгжийн удирдагч гарын үсэг зурна.
  • Хэлэлцэх асуудлаар товч танилцуулга бэлтгэж, материалыг 2 хоногийн өмнө урьдчилан тараана.

 

ДӨРӨВ. ЭРДМИЙН ЗӨВЛӨЛИЙН ДАРГА, ТҮҮНИЙ БҮРЭН ЭРХ

  • Эрдмийн зөвлөлийн дарга хурлыг удирдаж, өөрийн эзгүй үед уг ажлыг аль нэг зөвлөлийн гишүүнээр орлуулна.
  • Зөвлөлийн бүрэлдэхүүнд өөрчлөлт оруулах, өргөтгөх зэрэг асуудлыг зөвлөлийн даргын санаачилснаар сургуулийн Захирал танилцуулж, шийдвэрлэнэ.
  • Зөвлөлд асуудал хэлэлцэж, шийдвэрлэх үед зөвлөлийн дарга нэг саналын эрхтэй байна.
  • Зөвлөлөөс гарах шийдвэрт дарга, нарийн бичгийн дарга гарын үсэг зурж, сургуулийн тэмдгийг дарж, баталгаажуулна.

 

ТАВ. ЭРДМИЙН ЗӨВЛӨЛИЙН НАРИЙН БИЧГИЙН ДАРГА,

ТҮҮНИЙ БҮРЭН ЭРХ

  • Эрдмийн зөвлөлийн нарийн бичгийн дарга зөвлөлийн бичиг хэргийг хөтөлж, хуралд хэлэлцэх асуудал, түүнээс гарах шийдвэрийн төслийг бэлтгэнэ.
  • Хурлын бэлтгэл, хурлаас гарсан шийдвэрийн биелэлт, явц, үр дүнг нэгтгэн дараагийн хуралд танилцуулж, шаардагдах арга хэмжээг зөвлөлийн нэрийн өмнөөс зохион байгуулж, биелэлтэд хяналт тавин тайлан гаргана.

 

ЗУРГАА. ЭРДМИЙН ЗӨВЛӨЛИЙН ГИШҮҮДИЙН БҮРЭН ЭРХ

  • Эрдмийн зөвлөлийн үйл ажиллагаанд идэвхтэй оролцох
  • Эрдмийн зөвлөлөөр хэлэлцэх асуудлыг хойшлуулах, дахин хянан үзэх, санал, үндэслэл гаргаж болно.
  • Зөвлөлийн хурлаар хэлэлцэж байгаа асуудлаар шийдвэр гаргахад дэмжих, түдгэлзэх, татгалзах эрхтэй.

 

ДОЛОО. ЭРДМИЙН ЗӨВЛӨЛИЙН ГИШҮҮДИЙН УРАМШУУЛАЛ

  • Эрдмийн зөвлөлийн гишүүдэд асуудал хариуцаж боловсруулсан, хуралд оролцсон байдал зэргийг харгалзан дор дурдсан урамшууллыг хичээлийн жилийн эцэст олгоно. Үүнд:

А. Эрдмийн зөвлөлийн бүрэлдэхүүнд ЗИС-иас орсон гишүүдэд нэмэгдэл цалин,

Б. Гаднаас орсон гишүүдэд ажлын гүйцэтгэлээр нь урамшуулал олгоно.

НЭГ. НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ

  • Зохиомж их сургууль (цаашид “сургууль” гэнэ)-ийн үндсэн чиг үүргээ хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны нийтлэг зарчим, бүрэн эрх бусад байгууллагатай харилцах хэм хэмжээг тодорхойлж, сургуулийн үйл ажиллагааг зохицуулахад энэхүү дүрмийн зорилго оршино.
  • Зохиомж их сургууль нь Монгол Улсын Үндсэн хууль Боловсролын тухай хууль, Дээд боловсролын тухай хууль, холбогдох бусад хууль тогтоомж, БСШУЯ-ны сайдын 2007 оны 401 дүгээр тушаалаар баталсан “Дээд боловсролын байгууллагын үлгэрчилсэн дүрэм”-ийг үндэслэн өөрийн сургуулийн дүрмийг боловсруулав.
  • Тус сургуулийн үндсэн зорилт нь иргэнд дээд боловсрол эзэмшүүлэх, шинжлэх ухааны суурь болон хавсарга судалгаа эрхлэн шинэ мэдлэг бүтээх, хүн амд мэдлэг түгээх, боловсрол, соёлын төвшинг дээшлүүлэхэд оршино.
    • Тус сургууль нь дүрэмдээ өөрийн эрхлэх ажлын үндсэн зорилтыг тусгасан эрхэм зорилгоо томьёолж тусгана.
    • Зохиомж их сургуулийн эрхэм зорилго нь: Шинжлэх ухаан боловсролын хөгжилд тэргүүлж, орчин үеийн дэвшилтэт арга зүйд суурилсан бүтээлч сургалтаар чадварлаг, ёс суртахуунтай мэргэжилтнийг бэлтгэнэ.
    • Тус сургууль нь эрхэлж буй сургалт, судалгааны ажлын түвшин, цар хүрээнээс хамааран дээд сургуулийн ангилалд багтана.
  • Сургууль нь үүсгэн байгуулагчдын өмчид тулгуурласан ашгийн төлөө бус хуулийн этгээд мөн.
  • Сургууль нь сургуулийг хөгжүүлэх стратеги төлөвлөгөө, санхүүгийн хэтийн төлөвлөгөөтэй ажиллах бөгөөд сургалт болон эрдэм шинжилгээний баазыг бэхжүүлэх, санхүүгийн найдвартай эх үүсвэр бүрдүүлэх ажилчдынхаа нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэх зорилгоор аж ахуйн нэмэлт үйл ажиллагаа явуулж болно
  • Сургууль нь адил төстэй, зорилго нэгтэй сургалт, эрдэм шинжилгээний болон бусад байгууллагатай хамтран ажиллана.
  • Сургууль нь холбогдох дээд байгууллагаас гаргасан шийдвэр журмын дагуу сургалтын болон элсэлтийн төлөвлөгөөг үйлдэж сургалтыг зохион байгуулах, гадаад дотоодын сургалт, эрдэм шинжилгээний байгууллагуудтай хамтын ажиллагааг бие даан гүйцэтгэх зэргээр энэ дүрмээр олгогдсон эрх зүйн чадамж бүхий хуулийн этгээд мөн.
  • Сургууль нь тогтоосон журмын дагуу үйлдсэн албан бичгийн хэвлэмэл хуудас, тэмдэг хэрэглэх бөгөөд өөрийн бэлгэдэлтэй байна.
  • Сургуулийн оршин байгаа газар: Улаанбаатар хот. Баянзүрх дүүрэг. 12 дугаар хороолол. 3 дугаар хороо. Их тойруу 57-1
  • Сургуулийн албан ёсны нэр: Зохиомж их сургууль

 

ХОЁР. СУРГУУЛИЙН ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТЫН БҮТЭЦ

  • Зохиомж их сургууль нь Монгол Улсын Үндсэн хууль, Боловсролын тухай хууль, Дээд боловсролын тухай хууль болон бусад хууль тогтоомж, Засгийн газар, боловсролын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагын эрх зүйн баримт бичиг хийгээд энэхүү дүрмийн хүрээнд үйл ажиллагаа явуулна.
  • Тус сургууль нь өөрийн үйл ажиллагааг хэвийн, тогтвортой явуулах нөхцлийг бүрэн дүүрэн хангасан зохион байгуулалт, бүтцийн нэгжтэй байна. Сургуулийн зохион байгуулалтын бүтцийг тухайн сургуулийн Удирдах зөвлөл тогтооно.
  • Сургуулийн зохион байгуулалтын бүтцийн үндсэн нэгж нь алба, тэнхим, лаборатори байна. Алба, тэнхим нь мэдлэгийн тодорхой салбараар төрөлжсөн, сургалтын процессыг хариуцан зохион байгуулах нэгж байна. Лаборатори нь сургалт, судалгаа болон туршилт-зохион бүтээх ажил эрхэлдэг нэгж мөн.
  • Сургууль нь сургалт явуулах чиглэлээр төрөлжсөн факультет (сургууль) байгуулж болно.
  • Сургууль нь өөрийн оршин байгаа газраас өөр газар байрлаж, түүний үндсэн чиг үүргийг бүхэлд нь буюу заримыг нь гүйцэтгэдэг тусгай нэгж буюу салбартай байж болно.
    • Төрийн бус өмчийн сургуулийн салбар, харьяа байгууллага байгуулах, түүнийг өөрчлөх, татан буулгах асуудлыг үүсгэн байгуулагч нь шийдвэрлэнэ. Ингэхдээ боловсролын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагаас холбогдох журмын дагуу зөвшөөрөл авна.
    • Сургууль, түүний салбар, харъяа байгууллагыг өөрчлөх, татан буулгахад суралцагч, ажилтнуудын эрх ашгийг хохироолгүйгээр зохицуулах үүргийг үүсгэн байгуулагч хариуцна.
    • Сургуулийн салбар болон бүтцийн нэгжүүд хуулийн этгээдийн эрх эдлэхгүй. Гэхдээ батлагдсан төсвийн хүрээнд бие даан ажиллаж, ажлынхаа чанар, үр дүнг сургуулийн удирдлагын өмнө хариуцна.
  • Сургуулийн харъяа байгууллага нь бие даасан хуулийн этгээд байна.
  • Сургуулийн зохион байгуулалтын бүтцийн үндсэн болон бусад нэгжийн эрх, үүрэг, хариуцлагыг сургуулийн дүрмээр тогтооно.

 

ГУРАВ. СУРГУУЛИЙН УДИРДЛАГА

  • Сургуулийн өөрийн удирдлагыг сургуулийн Удирдах зөвлөл хэрэгжүүлнэ.
  • Сургуулийн Удирдах зөвлөлийг Монгол Улсын Боловсролын тухай хуулийн 36 дугаар зүйлд заасны дагуу байгуулна. Удирдах зөвлөл дэх багшийн төлөөлөл нь сургуулийн багш нарын хурлаас сонгогдсон, үндсэн багшийн орон тоон дээр ажилладаг байна. Удирдах зөвлөл нь боловсролын асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүний баталсан Удирдах зөвлөлийн үйл ажиллагааны үлгэрчилсэн дүрмийг үндэслэн боловсруулж баталсан өөрийн дүрэмтэй байна.
  • Удирдах зөвлөл нь дор дурдсан чиг үүргийг гүйцэтгэнэ:
    • Сургуулийг хөгжүүлэх бодлого, стратеги төлөвлөгөө, хөтөлбөрийг хэлэлцэх батлах, өөрчлөлт оруулах
    • Сургуулийн дүрэм батлах, түүнд өөрчлөлт оруулах;
    • Сургуулийн бүтэц, зохион байгуулалт, орон тоо, цалингийн жишгийг тогтоох;
    • Хөрөнгө оруулалт, жилийн төсвийн хуваарийг баталж, зарцуулалтад хяналт тавих;
    • Хөрөнгө, санхүүжилт бүрдүүлэх, зарцуулах журам тогтоох;
    • Сургалтын төлбөр, дотуур байрны болон үйлчилгээний төлбөр, хураамжийн хэмжээг тогтоох;
    • Сургуулийн захирлын үйл ажиллагааны тайланг хэлэлцэж, үнэлэлт дүгнэлт өгөх зэрэг болно.
  • Сургууль нь сургуулийн сургалт, эрдэм шинжилгээний ажлын чиглэлийг тогтоож, түүний онол, арга зүйн төвшин, үр дүнг хэлэлцэж санал дүгнэлт гаргах санал зөвлөмж өгөх зэргээр сургалт-арга зүй, эрдэм судлалын ажлыг ерөнхий удирдлагаар хангах үндсэн чиг үүрэг бүхий Эрдмийн зөвлөлтэй байна.
  • Эрдмийн зөвлөл нь сургуулийн үндсэн нэгжүүдийн багш нарын хурлаас сонгогдсон төлөөллөөс бүрдэнэ.
  • Эрдмийн зөвлөлийн үйл ажиллагааны үндсэн хэлбэр нь нийт гишүүдийн хуралдаан байна. Хуралдааны хооронд Эрдмийн зөвлөлийг төлөөлөх Тэргүүлэгчид түүний чиг үүрэгт хамаарах үндсэн асуудлаар төрөлжсөн салбар зөвлөл ажиллаж болно.
  • Эрдмийн зөвлөлийн бүрэн эрхэд хамаарах асуудлаар сургуулийн болон бүтцийн нэгжүүдийн хэмжээнд ажиллах зөвлөл байгуулж болно. Эдгээр зөвлөлийг байгуулах, түүний үйл ажиллагаа, бүтэц, бүрэн эрхтэй холбоотой асуудлыг Эрдмийн зөвлөлийн ажиллах журамд тусгана.
  • Эрдмийн болон зөвлөлийн ажиллах журмыг захирлын тушаалаар батална.
  • Сургуулийн өдөр тутмын үйл ажиллагааг захирал удирдана. Сургуулийн захирал орон тооны байна.
  • Сургуулийн захирлыг 10 жилийн хугацаагаар томилох бөгөөд ажлын үр дүнг нь харгалзан энэ хугацааг дахин сунгаж болно. Гэрээний үүргээ захирал ноцтой зөрчсөн тохиолдолд хугацаанаас нь өмнө гэрээг цуцалж, ажлаас чөлөөлнө.
  • Захирал сургуулийн удирдлагыг Монгол Улсын хууль тогтоомж, энэхүү дүрэм, сургуулийн дүрэм, үүсгэн байгуулагчтай байгуулсан гэрээний дагуу хэрэгжүүлнэ. Захирал эзгүй байх хугацаандаа албан үүргээ дэд захирал, өөр албан тушаалтанд түр орлуулан гүйцэтгүүлж болно. Ийнхүү түр орлосон этгээдийн шийдвэрийн хариуцлагыг захирал хүлээнэ.
  • Захирал нь дараах эрх, үүргийг хэрэгжүүлэх ажлыг зохион байгуулна:
    • Дээд боловсрол, шинжлэх ухаан, технологи хөгжүүлэх төрийн бодлогод нийцүүлэн сургуулиа хөгжүүлэх чиглэл, хөтөлбөр боловсруулан Эрдмийн зөвлөл, Удирдах зөвлөлөөр хэлэлцүүлэн шийдвэрлүүлэх, гарсан шийдвэрийг хэрэгжүүлэх;
    • Багш, ажилтны цалин, урамшууллын бодлого, журам боловсруулж батлуулан мөрдүүлэх;
    • Бүтцийн нэгж, бүрэлдэхүүнийг хэвийн, тогтвортой ажиллах нэгдсэн зохицуулалт, удирдлагаар хангах, тэдгээрийн үйл ажиллагааны чанарын талаар байнгын бүрэн дүүрэн мэдээлэлтэй байх, үр дүнг хариуцах;
    • Суралцагчдын амжилттай суралцах, эрүүл мэнд, аюулгүй байдлыг хангах, нийгмийн үйлчилгээнд хамрагдах нөхцлийг бүрдүүлэх;
    • Суралцагчид дадлага хийх, сурч буй мэргэжлийн чиглэлээр ажлын туршлага эзэмшихэд зуучлах,төгсөгчдөө ажлын байр олоход нь туслах үйлчилгээ үзүүлэх;
    • Багш, эрдэм шинжилгээний ажилтны үр бүтээлтэй ажиллах нөхцөл бүрдүүлж, тэднийг хөгжүүлэх;
    • Сургуулийн үндсэн үйл ажиллагааны чанарыг тасралтгүй сайжруулах бүтэц, механизмын тогтвортой ажиллагааг хангах;
    • Сургуулийг хөгжүүлэх санхүү, хөрөнгийн олон эх үүсвэрийг бүрдүүлэх;
    • Сургуулийн гадаад хамтын ажиллагааг бэхжүүлж, сургалт, судалгааны түншлэлийг өргөжүүлэх;
    • Иргэдийн боловсрол, соёлын төвшинг дээшлүүлэх болон нийгмийн халамж, хүмүүнлэгийн үйлчилгээ үзүүлэх;
    • Сургуулийн багшийн мэргэжлийн ёс зүйн дүрмийг баталж, хэрэгжилтийг хангуулах;
    • Сургуулийн захирал бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэхэд холбогдох асуудлаар захиргааны шийдвэр гаргахад зөвлөгөө өгөх, захиргааны шуурхай удирдлагыг хангахад дэмжлэг үзүүлэх үүрэгтэй. Захиргааны зөвлөл захирлын дэргэд ажиллаж болно. Захиргааны зөвлөлийн бүрэлдэхүүн, ажиллах журмыг сургуулийн захирал батлах;
    • Сургуулийн үйл ажиллагаатай холбоотой гэрээ, хэлцэл байгуулах,
    • Сургуулийн үйл ажиллагаа хэтийн төлөвийг судалж дүн шинжилгээ хийх,
    • Сургуулийн захирал өөрийн эрх мэдлийн хүрээний асуудлаар тушаал гаргана. Захирлын тушаалын дугаарыг тухайн жилийн 1 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс 12 дугаар сарын 31-ний өдрийг дуусах хүртэл хугацаанд дараалсан тоогоор алгасалгүй, давхардуулалгүй дугаарлаx.
    • Сургуулийн үндсэн чиг үүргийн тодорхой хэсгийг хариуцсан дэд захирал орон тооны дагуу ажиллана. Дэд захирлын хариуцах ажил, хэрэгжүүлэх эрх, үүргийг энэхүү дүрмээр хэрэгжүүлнэ.
    • Сургуулийн үндсэн чиг үүргийн дагуу сургалт, судалгаа шинжилгээний ажил, сургалтын төлөвлөгөө, хичээлийн стандарт хөтөлбөр боловсруулж батлах, гүйцэтгэлд хяналт тавих, биелэлтийг зохион байгуулах, сургуулийн элсэлт, төгсөлт, үйлдвэрлэлийн дадлагын дүрэм журмыг боловсруулан мөрдөх, оюутан суралцагчийн сурлагын чанар, тэдний мэдлэг чадварыг үнэлэх, магистрын сургалт, багш нарыг шилж сонгон авах, тэдний мэдлэг мэргэжил, заах арга зүй, ур чадварыг дээшлүүлэх зэрэг ажил сургалт эрхэлсэн дэд захирлын ажил үүргийн хуваарьт хамаарагдана. Сургуулийн санхүүгийн эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх, багш ажилтан нарын цалин хангамжийн асуудал, тэдний нийгмийн баталгааг дээшлүүлэх, оюутан суралцагчийн сургалтын төлбөр, сургууль үүсгэн байгуулагчаас нийлүүлсэн хөрөнгө болон сургуулийн үйл ажиллагааны явцад бий болсон хөрөнгө, төсвийн хөрөнгийг үр ашигтай зарцуулах, эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажлын төслийг санхүүжүүлэх, аж ахуйн үйл ажиллагааны орлого, байгууллага иргэдийн хандив зээл тусламж зэрэг асуудал, эдийн засаг, санхүү хариуцсан дэд захирлын ажил үүргийн хуваарьт хамаарагдаx.
    • Дэд захирал нь захирлын эзгүйд түүнийг орлох бөгөөд сургуулийн өдөр тутмын үйл ажиллагааг удирдана. Захирлыг түр орлосон хугацаанд сургуулийн эрх үүргийн дагуу ажиллах бөгөөд гаргасан шийдвэрийн хариуцлагыг хүлээнэ.
    • Хууль тогтоомжид заасан бусад эрх, үүрэг;

 

 

ДӨРӨВ. СУРГУУЛИЙН СУРГАЛТЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА

  • Дээд боловсрол эзэмшүүлэх сургалт нь өдөр, орой, эчнээ, экстернат, цахим гэсэн хэлбэртэй байна. Сургууль нь үндсэн сургалтын зэрэгцээ шинээр элсэгчид, боловсрол нөхөн эзэмшигчдэд зориулан бэлтгэл болон богино хугацааны тусгай сургалт зохион байгуулна.
  • Дээд боловсрол эзэмшүүлэх сургалт мэргэжил, сургалтын чиглэл, түвшин бүрээр зохих стандартыг үндэслэн боловсруулж баталгаажуулсан сургалтын төлөвлөгөө, хичээлийн хөтөлбөр, хичээлийн хуваарийн дагуу явагдана. Сургалтын төлөвлөгөөг сургуулийн захирал батална.
  • Сургалтын төлөвлөгөө, хичээлийн хөтөлбөр боловсруулах, батлах, тэдгээрт өөрчлөлт оруулахад боловсролын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагаас баталсан журмыг баримтална. Тухайн хөтөлбөрийн сургалтын бүх хэлбэрт боловсролын нэгдсэн нэг стандартыг мөрдөнө.
  • Сургуулийн сургалтын хичээлийн жил 9 дүгээр сарын 1-ний өдөр эхэлнэ. Экстернат хэлбэрийн сургалтын хичээлийн жил эхлэх хугацааг сургалтын төлөвлөгөөгөөр буюу холбогдох журмын дагуу зохицуулна. Хуанлийн жилд хичээлийн 3 улирал байж болно.
  • Дээд боловсрол эзэмшүүлэх үйл ажиллагаанд боловсролын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагаас баталсан дээд боловсролын сургалт эрхлэх нийтлэг журмыг баримтална.
  • Суралцагчид суралцах хугацаандаа сургуулийн лаборатори, кабинет, эрдэм шинжилгээний болон үйлдвэрлэл, үйлчилгээний байгууллагад багш, тусгайлан томилсон удирдагчийн  удирдлага  дор  гүйцэтгэх   үйлдвэрлэлийн   дадлага нь үндсэн сургалтын бүрэлдэхүүн хэсэг болно. Сургуулийн үйлдвэрлэлийн дадлагын хөтөлбөр, дүрмийг Эрдмийн зөвлөлийн саналыг үндэслэн захирал батална.
  • Суралцагчийн мэдлэг чадварыг боловсролын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагаас баталсан журмыг үндэслэн боловсруулж, сургуулийн Эрдмийн зөвлөл хэлэлцэн баталж сургуулийн хэмжээнд мөрдөн, журмын дагуу дүгнэнэ.
  • Суралцагч элсүүлэхэд боловсролын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагаас баталсан холбогдох журмыг баримтална.
  • Сургууль нь төгсөгчдөдөө боловсролын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагаас тогтоосон журмын дагуу диплом олгоно.
  • Сургууль нь суралцагчийн суралцсан байдлын талаар холбогдох мэдээ, нотолгоог суралцагчийн хүсэлтээр саадгүй гаргаж өгөх үүрэгтэй.

 

ТАВ. СУРГУУЛИЙН БАГШ, БУСАД АЖИЛТАН

  • Сургуулийн багшийн албан тушаал нь профессор, дэд профессор, ахлах багш, багш, дадлагажигч багш байна. Сургуулийн багшийн албан тушаалын нийтлэг шаардлага, шалгуур үзүүлэлтийг боловсролын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага тогтооно.
  • Багш тухайн албан тушаал (ажлын байрын тодорхойлолт)-д хамаарах ажил үүргийг захирал буюу түүний эрх олгосон этгээдтэй байгуулсан хөдөлмөрийн гэрээ, контрактын үндсэн дээр гүйцэтгэнэ. Уг гэрээ, контрактад тухайн ажил үүргийг гүйцэтгэхэд шаардагдах нөхцөл, ажлын цаг, давхар, нэмэлт болон сургуулиас гадуур ажил эрхлэх журам, хариуцах эд хөрөнгө, хүлээх хариуцлага, тусгай шаардлага, ёс зүйн хэм хэмжээ зэргийг холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу тодорхой тусгасан байна.
  • Багшийн ажлын сул байрыг нийтэд зарлаж, сонгон шалгаруулалтын үндсэн дээр багш сонгож авна.
  • Сургуулийн багш дараах эрх эдэлнэ:
    • Сургалтын үйл ажиллагааг хэвийн явуулах нөхцөл бололцоо (ажиллах өрөө, ширээ, сандал, интернетэд холбох, бичгийн хэрэгсэл, холбогдох мэдээ, мэдээлэл зэрэг)-ээр хангуулах;
    • Сургалтад шинжлэх ухааны дэвшилтэт арга барил, боловсролын стандартад нийцсэн сурах бичиг, сургалтын хэрэглэгдэхүүнийг сонгон хэрэглэх;
    • Суралцагчид зөвлөгөө өгөх, шаардлага тавих, суралцагчийн мэдлэг, чадвар, дадлыг үнэлэх, тэдний авьяас, бие сэтгэцийн хөгжилд тодорхойлолт өгөх;
    • Суралцагчийг сонгон суралцуулах, мэргэжлийн сургалт зохион байгуулах;
    • Судалгаа, шинжилгээний ажил хийх, мэргэжлийн дагуу зөвлөхөөр ажиллах;
    • Сургуулийн удирдах болон мэргэжлийн байгууллагад сонгох, сонгогдох, мэргэжлийн нийгэмлэг, холбоонд сонгуульт үүрэг гүйцэтгэх;
    • Хөдөлмөрөө бодитой үнэлүүлэх, нийгмийн зохих хангамж хөнгөлөлт эдлэх;
    • Бүтээлийн чөлөө авах;
    • Хууль тогтоомжид заасан бусад эрх.
  • Багш дараах үүрэгтэй:
    • Хуваарьт хичээлийг төлөвлөсөн цагт тасралтгүй, чанартай хөтлөн явуулж, боловсролын стандартыг хэрэгжүүлэх;
    • Багшийн ёс зүй, нэр төрийг эрхэмлэн сахих;
    • Суралцагчдад сурах төлөвлөгөөгөө боловсруулах, бие даан ажиллахад нь мэргэжил, арга зүйн зөвлөгөө, чиглэл өгч, удирдах;
    • Онолын мэдлэг, заах арга, ур чадвараа дээшлүүлэх;
    • Суралцагчийн бие даасан байр суурь, үзэл бодолд хүндэтгэлтэй хандаж, тэднийг ялгаварлан гадуурхахгүй байх, нэр төрийг нь хүндэтгэн хамгаалах;
    • Суралцагч бүрийн онцлог байдлыг хүлээн зөвшөөрч хүнлэг харилцах, өөрийгөө хөгжүүлэхэд нь дэмжлэг үзүүлэх;
    • Суралцагчийн эрүүл мэнд, аюулгүй байдалд анхаарал тавих;
    • Эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажлыг эрхлэн явуулах;
    • Хууль тогтоомжид заасан бусад үүрэг.
  • Багшийн гүйцэтгэх сургалт, судалгаа, нийтэд үйлчлэх ажлын ачаалал, түүнийг тооцох журмыг сургуулийн Эрдмийн зөвлөлөөр хэлэлцэн тогтооно.
  • Сургууль нь багшийн ажлыг дүгнэх журамтай байна. Энэхүү журамд багшийн ажлыг дүгнэх шалгуур, үзүүлэлтүүд, дүгнэх хугацаа, зохион байгуулах журмыг тодорхой тусгасан байна.
  • Захиргаа аж ахуй, инженер-техникийн, үйлдвэрлэлийн, сургалт судалгааны, туслах ажилтан болон бусад ажилтны эрх үүргийг Монгол Улсын хөдөлмөрийн тухай хууль тогтоомж, сургуулийн дүрэм, дотоод журам, албан тушаалын ажлын байрны тодорхойлолтоор тодорхойлно. Эдгээр ажилтны хөдөлмөрийн харилцаа захиралтай байгуулсан хөдөлмөрийн гэрээ, контрактын үндсэн дээр зохицуулагдана.

 

ЗУРГАА. СУРАЛЦАГЧ

  • Суралцагч нь зохих журмын дагуу элсэлтийн шалгалт өгч, захирлын тушаалаар сургуульд элссэн байна.
  • Суралцагч дараах эрхийг эдэлнэ:
    • Зохих шаардлагыг хангасан cypгалт явуулах хичээлийн байр дотуур байр, ширээ, сандал, үзүүлэн таниулах, номын сан, лаборатори туршилтын үйлдвэр, сургалт, эрдэм шинжилгээний болон бусад хэрэгсэл, номын сан, интернетийн сүлжээ, сургуулийн эрүүл мэндийн төв зэрэг суралцахад шаардлагатай нөхцөл бололцоогоор хангуулах, тэдгээрийг зохих журмын дагуу ашиглах;
    • Сургуулийн санал болгосон хичээлээс сонгон судлах, хувийн төлөвлөгөө гаргах, зөвлөгөө чиглэл авах, суралцах хугацаа, хэлбэрийн талаар санал тавьж шийдвэрлүүлэх;
    • Сургууль, багшийн үйл ажиллагаатай холбогдох асуудлаар санал гаргах, шүүмжлэх, шаардлага тавих;
    • Хууль, тогтоомжид заасны дагуу тусламж, тэтгэмж авах, хөнгөлөлт эдлэх;
    • Сургалтын төлбөр, хандивын зарцуулалт, ашиглалтын талаар мэдээлэл авах, хяналт тавих;
    • Зарим хичээлийг бие даан судалж, дүгнүүлэх;
    • Эрдэм шинжилгээний ажил, бага хуралд оролцох;
    • Бүтээлээ хэвлүүлэхээр санал дэвшүүлж, шийдвэрлүүлэх;
    • Сургалтын үйл ажиллагаатай холбоотой асуудлыг хэлэлцэх, шийдвэрлэхэд шууд буюу төлөөлөн оролцох;
    • Магистрант нь оюутанд мэргэжлийн зөвлөгөө өгөх, түүний судалгааны болон дадлагын ажлыг удирдах;
    • Хууль тогтоомжид заасан бусад эрх.
  • Суралцагч дараах үүрэгтэй
    • Сургалтын хөтөлбөрийн агуулгыг хугацаанд нь бүрэн эзэмших;
    • Багшаас тавьсан шаардлага, өгсөн үүрэг, даалгаврыг биелүүлэх;
    • Бие дааж суралцах арга барилыг эзэмших;
    • Багш шавийн харилцааг хүндэтгэн дээдлэх;
    • Сургуулийн дүрэм, дотоод журмыг хүндэтгэн сахих;
    • Сургалтын төлбөрийг гэрээний дагуу хугацаанд нь төлөх;
    • Хууль тогтоомжид заасан бусад үүрэг.
  • Суралцагчийг шилжүүлэх, хасах, тэдэнд чөлөө олгох, түүний сургалтын төлбөр болон хүлээх хариуцлагатай холбоотой асуудлыг холбогдох журам, заавар, суралцах гэрээний хүрээнд шийдвэрлэнэ.
  • Суралцагч нэг сургуулиас нөгөө сургуульд шилжин сурч болно. Ийнхүү шилжин сурахад түүний багц цагийг хүлээн зөвшөөрөх журмыг сургууль тогтооно. Шилжүүлэн авахдаа шилжин ирж буй суралцагчийн сургалттай холбогдолтой баримт бичгийн бодит байдлыг хянах үүрэг хүлээнэ. Суралцагчийн суралцаж байсан сургууль нь түүнд зохих тодорхойлолт, лавлагаа, бичиг баримтыг шуурхай гаргаж өгнө.
  • Суралцагч сургуулийнхаа дүрэм, журмын хүрээнд өөр сургуулиас багц цаг авч болно.
  • Сургуулийн бэлтгэл ангийн болон мэргэжил дээшлүүлэх сургалтад хамрагдагчид, өөр сургуульд сурч буй боловч тухайн сургуульд хоёр дахь мэргэжил эзэмшихээр буюу эсвэл багц цаг цуглуулахаар суралцаж буй этгээдийн боловсролын үйлчилгээ авахтай холбоотой эрх зүйн харилцааг сургуулийн дүрэмд тусгана.

 

ДОЛОО. СУРГУУЛИЙН САНХҮҮГИЙН БАЙДАЛ

  • Сургууль санхүүгийн эх үүсвэрээ нэмэгдүүлэх, багш, ажилтан суралцагчийн нийгмийн баталгааг дээшлүүлэх зорилгоор хууль тогтоомжид нийцүүлэн явуулсан аж ахуйн үйл ажиллагаанаас олсон орлогоо Боловсролын тухай хуульд заасан зориулалтын дагуу захиран зарцуулах эрхийг сургуулийн захирал эдэлнэ.
  • Сургууль үүсгэн байгуулагчаас өөрт нь нийлүүлсэн хөрөнгө бол тухайн сургуулийн үйл ажиллагааных нь явцад бий болсон хөрөнгийн өөрийн үндсэн үйл ажиллагааны зорилго, дүрэм, үүсгэн байгуулагчтай байгуулсан гэрээнд нийцүүлэн зориулалтын дагуу үр ашигтай зарцуулах үүрэгтэй.
  • Сургуулийн санхүүжилт дараах эх үүсвэрээс бүрдэнэ:
    • эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажлын төслийн санхүүжилт
    • сургалтын төлбөр;
    • аж ахуйн үйл ажиллагааны орлого;
    • аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэдийн хандив
    • зээл тусламж;
    • хөрөнгө оруулагчдын хөрөнгө оруулалт.
  • Сургуульд хандивласан хөрөнгийг сургуулийн санхүүгийн тайланд тусгаж, зориулалтын дагуу ашиглана. Сургуульд оруулсан хөрөнгө оруулалт, хандивласан хөрөнгө, хууль ёсны эх үүсвэртэй байна.
  • Сургууль нь 2 жил тутамд санхүүгийн үйл ажиллагаандаа аудит болон санхүүгийн хяналтын эрх бүхий байгууллагаар шалгалт хийлгэн дүнг нийтэд ил тод мэдээлж байна.

 

НАЙМ. ДҮРЭМД НЭМЭЛТ, ӨӨРЧЛӨЛТ ОРУУЛАХ БА

ХҮЧИН ТӨГӨЛДӨР БОЛОХ

  • Сургуулийн дүрэмд  нэмэлт,  өөрчлөлт  оруулах  санаачлагыг   Удирдах зөвлөл, Эрдмийн зөвлөл болон Захирлын зөвлөлийн гишүүд, түүнчлэн багш, ажилтан, суралцагч гаргаж болно.
  • Сургуулийн дүрэмд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах асуудлыг Удирдах зөвлөлийн хурлаар хэлэлцэж батлах бөгөөд баталсан тухай шийдвэр гаргаснаар хүчин төгөлдөр болно.

НЭГ. НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ

1.1 Зорилго нь Монгол Улсын хууль тогтоомж болон ЗИС-ийн дүрмийг удирдлага болгон сургуулийн үйл ажиллагааны дэг журмыг тогтоох, хөдөлмөрийн харилцааны зохицуулалтыг хангахад оршино. Энэхүү журам нь ЗИС-ийн дүрмийн салшгүй бүрэлдэхүүн хэсэг мөн.

1.2.Энэхүү журам нь бусад хууль тогтоомжийн нэгэн адил сургуулийн үйл ажиллагааны хүрээнд хөдөлмөрийн болон сургалтын харилцаанд оролцогч бүрийн дагаж мөрдөх хэм хэмжээ мөн.

1.3 Энэхүү журмын биелэлтэд тодорхой албан тушаалд томилогдон алба хашиж байгаа болон сонгуульт үүрэг, даалгавар хүлээсэн ажилтан, суралцагч бүр хяналт тавих бөгөөд эрх олгогдсон албан тушаалтан хариуцлага хүлээлгэнэ.

 

ХОЁР. ПРОФЕССОР-БАГШ, АЖИЛТНЫГ АЖИЛ, АЛБАН ТУШААЛД АВАХ, ХӨДӨЛМӨРИЙН ГЭРЭЭ БАЙГУУЛАХ, ЦУЦЛАХ

  • Хөдөлмөрийн гэрээг бичгээр байгуулж, захирлын тушаалаар батламжилна.
  • Боловсролын байгууллагад ажиллах мэргэжлийн ба ёс суртахууны шаардлагыг хангасан хүнийг профессор-багш, ажилтнаар сонгон шалгаруулж авна.
  • Ажилд орохыг хүсэгч доорх баримт бичгийг бүрдүүлнэ:
  • иргэний үнэмлэх
  • өргөдөл
  • хамт олны хурлын тэмдэглэл
  • биеийн байцаалт
  • диплом, мэргэжлийн болон эрдмийн зэрэг цолын нотолгоо баримт
  • нийгмийн даатгал болон эрүүл мэндийн даатгалын дэвтэр
  • ажил байдлын тодорхойлолт
  • бүтээлийн жагсаалт
  • 2% фото зураг /хэмжээ 3×4/
    • Сургуулийн захиргаа хүмүүсийг ажил, албан тушаалд авахдаа дор дурдсан зааварчилга, танилцуулга заавал өгнө:
      • мөрдөгдөж байгаа хууль, дүрэм, журам, зааврыг танилцуулах, ажлын байрны тодорхойлолт, хөдөлмөрийн нөхцөл,
      • цалин хөлсний хэмжээ, шагнаж урамшуулах, шийдвэр ногдуулах нөхцөл, журмыг танилцуулах,
      • хөдөлмөр хамгаалалт, аюулгүй ажиллагааны зааварчилгаа өгнө.

 

ГУРАВ. ХӨДӨЛМӨРИЙН ГЭРЭЭНИЙ ТАЛУУДЫН ХҮЛЭЭХ ҮНДСЭН ҮҮРЭГ

  • Ажил олгогч нь ажилтны өмнө дараах үндсэн үүрэг хүлээнэ:
    • аюулгүй ажиллагаа, эрүүл ахуйн шаардлагад нийцсэн хөдөлмөрийн нөхцлөөр хангах;
    • цалин хөлс болон хууль тогтоомжид заасан үндэслэл бүрдсэн нөхцөлд тэтгэвэр, тэтгэмж олгох;
    • хууль тогтоомжид заасан үндэслэл бүрдсэн нөхцөлд амралтыг олгох;
    • сургалтын үйл ажиллагааг хэвийн явуулах нөхцөл бололцоогоор хангах;
    • сургалтад шинжлэх ухааны дэвшилтэт арга барил, боловсролын стандартад нийцсэн сурах бичиг, сургалтын хэрэглэгдэхүүнийг сонгож хэрэглэх боломжоор хангах;
    • бүтээлийн чөлөө олгох;
    • хөдөлмөрийг бодитой үнэлэх;
    • боловсролын зэрэг, цолын нэмэгдэл олгох;
    • нийгмийн зохих хангамж, хөнгөлөлт эдлүүлэх;
    • эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажлыг эрхлэн явуулах нөхцлөөр хангах;
    • сургалт явуулахад шаардлагатай мэдээллээр хангах;
    • түр сургууль болон бусад хэлбэрээр мэргэжлээ дээшлүүлэхэд нь дэмжлэг үзүүлэх;
    • ажил үүргийнх нь дагуу гадаадад томилолтоор явахад нь дэмжлэг үзүүлэх;
    • ажлын тусгай хувцас, хамгаалах хэрэгслээр хангах.
  • Ажилтан нь ажил олгогчийн өмнө дараах үндсэн үүрэг хүлээнэ:
    • хөдөлмөрийн гэрээг батламжлан томилсон ажил, албан тушаалд үнэнчээр хөдөлмөрлөх;
    • ЗИС-ийн нэр хүндийг ямагт өндөрт өргөж, бусдад зөв ойлголт өгч эерэг хандах, мэргэжлийн нэр хүндийг өндөрт өргөж явах;
    • оюутан, магистрант нарт лекц унших, семинар, лаборатори, дадлагын хичээл, курс, дугуйлан явуулах, зөвлөгөө өгөх;
    • оюутны ба магистрантын судалгааны ажил удирдах, зөвлөх тэднээс өөрийн мэргэжлийн хичээлээр шалгалт авах;
    • эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажлыг эрхлэн явуулах;
    • суралцагчийн мэдлэг, чадвар, дадлыг үнэлэх, тэдний авьяас, бие сэтгэцийн хөгжилд тодорхойлолт өгөх;
    • суралцагчийг сонгон суралцуулах, мэргэжлийн болон гүнзгийрүүлсэн сургалт зохион байгуулах;
    • суралцагчид бие даан боловсрол, мэргэжил эзэмших чадвар олгох, амьдрах арга ухаанд сургах;
    • сургалтыг амьдрал, үйлдвэрлэлтэй уялдуулан шинжлэх ухааны үндэстэй явуулах;
    • онолын мэдлэг, заах арга, ур чадвараа дээшлүүлэх
    • хөдөлмөрийн гэрээ, сургуулийн хөдөлмөрийн дотоод журам, түүнчлэн аюулгүй ажиллагаа, эрүүл ахуйн журмыг чанд сахин биелүүлэх;
    • байгууллагын болон бусад ажилтны нэр төрд сөргөөр нөлөөлж болох мэдээ, мэдээллийн нууцыг хадгалах, хамгаалах;
    • суралцагч болон түүний эцэг эх, асран хамгаалагчид зарчимч шаардлага тавих, зөвлөгөө өгөх;
    • багшийн ёс зүй, нэр төрийг эрхэмлэн сахих;
    • хариуцсан ангийн суралцагчийн эрүүл мэндэд анхаарал тавих;
    • мэргэжлийн дагуу аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэнд боловсролыг түгээн дэлгэрүүлэх, сурталчлах ажилд туслах;
    • сургууль, тэнхимийн удирдлагын зүгээс болон сонгуульт үүргийнх нь дагуу даалгасан ажил үүргийг эрхэлсэн албан тушаал, олгогдсон эрх хэмжээний хүрээнд биелүүлэх;
    • тэнхимийн эрхлэгчийн томилгоогоор шаардлагатай тохиолдолд бусад багшийн хичээлийг орлон заах;
    • үндсэн ажлын чөлөөт цагаар мэргэжил, сонирхлын дагуу төрийн захиргааны болон үйлдвэрлэл, үйлчилгээний байгууллагад цөөн цагаар зөвлөхөөр ажиллах.
  • Тодорхой албан тушаалын үүргийн дагуу гүйцэтгэх ажил:

Багшийн албан тушаалд ажиллахаар хөдөлмөрийн гэрээ байгуулагч  нь  дараах үндсэн ажил, үүргийг заавал гүйцэтгэнэ:

  • ЗИС-ийн тэнхимийн профессорын орон тоонд ажиллах багш нь докторын зэрэгтэй, профессор буюу дэд профессор цолтой багш байна. Профессор нь:
  • эрдэм шинжилгээний төсөлт ажил удирддаг буюу түүнд голлон оролцдог байх;
  • оюутанд мэргэжлийн суурь, сонгон, мэргэшүүлэх хичээлийн лекцийг мэргэжлийн өндөр төвшинд уншиж, тэдний дипломын ажлыг удирддаг, хичээлээ ямагт нээлттэй хэлбэрээр зааж, үзүүлэх хичээл явуулдаг байх;
  • лекц унших, дипломын ажил удирддаг цаг нь тухайн профессорын жилд гүйцэтгэвэл зохих сургалтын ачааллын 30% – аас доошгүй байх;
  • сургуулийн, тэнхимийн хэмжээнд эрдэм шинжилгээ, арга зүйн семинар бие даан явуулах,
  • мэргэжлийн шинэ мэдээллээр бусад багш нарыг хангадаг байх;
  • сургууль, тэнхимийн.сургалт, эрдэм шинжилгээний ажилд тэргүүлэн оролцож, тодорхой үр дүн гаргах;
  • хичээлийн жилд 2-оос доошгүй залуу багшийг дагуулан сургаж, багшлах ур чадвар, эрдэм шинжилгээний ажлын арга барил эзэмшүүлэх;
  • заадаг гол хичээлээрээ оюутан, багш нарт зориулсан сурах бичиг, гарын авлага бичих ажлыг төлөвлөгөөтэй хийж хэвлүүлэн ашиглах.
    • ЗИС-ийн тэнхимийн дэд профессорын орон тоонд доктор болон магистр зэрэгтэй профессор буюу дэд профессор цолтой багш ажиллана. Дэд профессор нь:
  • мэргэжлийн суурь болон сонгон мэргэшүүлэх хичээлийн лекц уншиж,
  • тэдний дипломын ажил удирдах, лекц унших цаг нь жилийн гүйцэтгэвэл зохих ачааллын.10 хувиас доошгүй байх;
  • оюутан хамтран эрдэм шинжилгээний хуралд илтгэл тавих, тэдний эрдэм шинжилгээний ажлыг төлөвлөн удирдаж, үр дүнг нь тэнхимийн хуралд тайлагнах;
  • сургууль, тэнхимийн сургалт, эрдэм шинжилгээ, хүмүүжлийн ажилд идэвхтэй оролцож, ажлын үр дүнгээ тэнхимийн хурал, сургуулийн зөвлөлд тайлагнаж байх;
  • заадаг хичээлээрээ оюутанд зориулан гарын авлага, сургалтын материал бэлтгэж, нийтийн хүртээл болгох;
  • хичээлийн жилд 1-ээс доошгүй залуу багшийг дагуулан сургаж, багшлах ур чадвар эзэмшүүлэх ажлыг төлөвлөгөөтэйгөөр гүйцэтгэн, явц, үр дүнг нь тэнхим, сургуулийн хуралд тайлагнаж байх;
  • зааж байгаа хичээлийн хөтөлбөр төлөвлөгөөг боловсруулахад оролцдог, судалгаа хийдэг, сургалтын явцад болон үр дүнд SWOT шинжилгээ хийж дараагийн цикл төлөвлөлтөд дэвшил гарган ажилладаг байх.
    • ЗИС-ийн тэнхимийн ахлах багшийн орон тоонд мэргэжлийнхээ салбарын судалгаа, шинжилгээний ажилд тогтмол оролцдог, эрдэм шинжилгээний тодорхой бүтээлтэй, магистр болон түүнээс дээш эрдмийн зэрэгтэй багш ажиллана. Ахлах багш нь:
  • мэргэжлийн ба мэргэжлийн бус ангиудын оюутан мэргэжлийн суурь болон сонгон мэргэшүүлэх хичээлийн лекц семинар, дадлагын хичээл заадаг, үр дүнд нь судалгаа гаргаж тэнхим сургуулийн семинар, хуралд тайлагнадаг байх;
  • заадаг хичээлээрээ сургалтын материал боловсруулан оюутанд ашиглуулах;
  • залуу багш нарыг дагалдуулан, багшлах ур чадвар эзэмшүүлэх;
  • эрдэм шинжилгээний хурал, семинарт илтгэл тавьж хэлэлцүүлэх;
  • оюутны курс, дипломын ажил удирдан эрдэм шинжилгээ, арга зүй семинар, хуралд илтгэл тавиулах;
  • анги удирдах болон оюутны хүмүүжлийн ажилд идэвхтэй оролцох.
    • ЗИС-ийн тэнхимийн багшийн орон тоонд багшлах дадлагатай, шинжилгээ судалгааны болон мэргэжлийн үйл ажиллагаанд тогтмол оролцдог, магистр болон түүнээс дээш эрдмийн зэрэгтэй, их дээд сургуульд 3-аас доошгүй жил ажилласан багш ажиллана. Багш нь:
  • эрдэм шинжилгээний сонгосон сэдэвтэй, түүнийхээ дагуу судалгаа хийж, жилд 1-ээс доошгүй аль нэг шатны эрдэм шинжилгээ, арга зүйн хуралд илтгэл тавьсан байх;
  • сургууль, тэнхимийн хэмжээнд зохиогддог сургалт, хүмүүжлийн ажилд идэвхтэй оролцдог байх;
  • сургууль, тэнхимээс даалгасан тохиолдолд анги, бүлэг удирдаж оюутан, багш нарт үлгэр үзүүлэн ажилладаг байх;
  • үндсэн мэргэжлээрээ мэргэжлийн болон мэргэжлийн бус ангид лекц, семинар, дадлагын хичээлийг төлөвлөгөөний дагуу мэргэжлийн өндөр төвшинд зааж, үр дүнд нь судалгаа хийн тэнхимийн хуралд тайлагнадаг, нээлттэй хичээл зааж, санал зөвлөгөө өгдөг байх.
    • ЗИС-ийн тэнхимийн дадлагажигч багшийн орон тоонд их дээд сургуульд 1-2 жил багшилж байгаа багш бөгөөд цаашид мэргэжлээрээ ахих чадвартай, бакалавр болон түүнээс дээш эрдмийн зэрэгтэй багш ажиллана. Дадлагажигч багш нь:
  • мэргэжлийн ба мэргэжлийн бус ангийн семинар, практик, дадлагын хичээлийг албан ёсны удирдагчийн зөвлөмжийн дагуу агуулга, арга зүйн зохих төвшинд бэлтгэл сайтай зааж, үр дүнгийн судалгаа гаргах;
  • багшийн арга барил ур чадварыг богино хугацаанд эзэмшиж, мэргэжлийн мэдлэгээ дээшлүүлэхийн тулд шахуу төлөвлөгөө боловсруулан батлуулж, хугацаанд нь бүрэн гүйцэтгэх;
  • сургууль, тэнхимээс даалгасан тохиолдолд анги, бүлэг удирдаж, оюутны хүмүүжлийн ажилд идэвхтэй оролцож, ажлын үр дүнгээ тэнхимийн хуралд тайлагнах;
  • эрдэм шинжилгээний ажлын чиглэлтэй болж, түүнийхээ дагуу судалгаа хийх зохих бэлтгэлтэй болсон байх ёсгой.

 

ДӨРӨВ. САХИЛГЫН ШИЙТГЭЛ НОГДУУЛАХ, ХӨДӨЛМӨРИЙН ГЭРЭЭ ДУУСГАВАР БОЛОХ, ХӨДӨЛМӨРИЙН ГЭРЭЭГ АЖИЛ ОЛГОГЧИЙН САНААЧИЛГААР ЦУЦЛАХ

  • Хөдөлмөрийн тухай Монгол Улсын хуулийн 37 дугаар зүйлд дурдсан үндэслэл буй болсноор хөдөлмөрийн гэрээ дуусгавар болно.
    • Дараах тохиолдлыг сахилгын зөрчил гаргасан хэмээн тооцож, Хөдөлмөрийн тухай Монгол Улсын хуулийн 131 дүгээрт заасан сахилгын шийтгэл ногдуулан хариуцлага тооцно:
  • Хөдөлмөрийн тухай хууль хийгээд энэхүү дүрэмд заасан үндэслэл бүрдсэн;
  • Хөдөлмөрийн тухай, Боловсролын тухай, Дээд боловсролын тухай Монгол Улсын хууль болон Сургуулийн дүрэм, Хөдөлмөрийн дотоод журам, Багшийн дүрэм болон эрх зүйн хэм хэмжээ тогтоосон бусад баримт бичгийн заалтыг гажуудуулан зөрчсөн;
  • Сургуулийн удирдлагаас өгсөн байгууллагын эрх ашгийн төлөө ажил хэргийн чанартай үүрэг, даалгаврыг биелүүлээгүй.
    • Дараах ноцтой зөрчил гаргасан тохиолдолд хөдөлмөрийн гэрээ шууд цуцална.
  • оюутнаас шан харамж авсан;
  • хясан боогдуулах замаар оюутныг эрхшээлдээ оруулсан;
  • ажлын байранд согтууруулах болон мансууруулах зүйл хэрэглэсэн;
  • хүндэтгэх шалтгаангүйгээр буюу урьдчилан мэдэгдэлгүйгээр багш 4 цаг түүнээс дээш цагийн хичээл тасалсан, ажилтан 1 өдөр ажил тасалсан
  • Эрүүгийн гэмт хэрэг үйлдэж шүүхээр ял шийтгүүлсэн.
    • Дараах зөрчлийг ажил олгогчийн итгэлийг алдсан буруутай үйлдэл гэж тооцож, хохирлыг арилгуулан, хөдөлмөрийн гэрээр цуцална..Үүнд:
  • сургуульд ажиллаж, суралцаж байгаа хүний мөнгө болон эд хөрөнгө хариуцсан ажилтан ажил олгогчид болон бусад хүнд эд хөрөнгийн хохирол учруулсан;
  • сургуулийн, түүнчлэн тодорхой албан тушаалтан нь бизнесийн ба ажил хэргийн нэр хүндийг нь үндэслэлгүйгээр гутаах зэргээр түүний эрх ашиг сонирхолд нь нөлөөлөхөөр сөрөг үр дагаврыг буй болгосон.
    • Дараах тохиолдолд хөдөлмөрийн гэрээг сургуулийн санаачлагаар цуцална:
  • профессор-багш, ажилтан нь адил төрлийн үйл ажиллагаа явуулдаг болон бусад ажил олгогчтой ажил, албан тушаалд ажиллахаар зэрэгцсэн гэрээ буюу контракт байгуулсан;
  • ажилтан мэргэжил, ур чадвар, эрүүл мэндийн хувьд гүйцэтгэж байгаа ажил, албан тушаалдаа тэнцэхгүй болсон нь тогтоогдсон;
  • ажилтан хөдөлмөрийн сахилгын зөрчлийг давтан хоёр ба түүнээс дээш удаа гаргасан;
  • мөнгө болон эд хөрөнгө хариуцсан ажилтан, ажил олгогчийн итгэлийн алдсан буруутай үйлдэл, эс үйлдэхүй гаргасан нь тогтоогдсон;
  • Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлд болон бусад хууль тогтоомжид заасан эрх зүйн нөхцөл, шаардлага бүрдсэн.

 

ТАВ. СУРАЛЦАГЧ, ТҮҮНИЙ ҮҮРЭГ

  • Сургуультай суралцах тухай гэрээ байгуулсан этгээдийг суралцагч гэнэ. Суралцах тухай гэрээг бичгээр байгуулна.
  • Суралцагч нь Сургуулийн дүрэм, дотоод журмыг чанд сахиж, суралцах тухай гэрээгээр хүлээсэн үүргээ бүрэн биелүүлнэ.
  • Суралцагч өөрийн суралцаж буй мэргэжлийн нэр хүндийг ямагт эрхэмлэн эрдэмтэн мэргэдийн үзэл онолыг дээдлэн шударгаар суралцан мэдлэг чадвар эзэмшихийг эрхэм болгоно.
  • Суралцагч нь сургуулийн эд хөрөнгө, материал, сургалтын тоног төхөөрөмжийг хайрлан хамгаалж, түүнийг үр өгөөжтэй ашиглан, хариуцсан тоног төхөөрөмжийн хэвийн ажиллагааг хангана.
  • Суралцагч хөдөлмөр хамгаалал, аюулгүй ажиллагааны арга техник, дүрэм зааврыг чанд мөрдөнө.
  • Анги, бүлэг бүр захирлын шийдвэрээр томилогдсон ахлагчтай байна.
  • Ангийн ахлагч нь ангийнхаа оюутанд зөвлөгөө өгөх, мэдээллээр хангах, тэднийг сургалт, соёл, хүмүүжлийн ажилд оролцуулах, ирц бүртгэлийг тогтмол, үнэн зөв бүртгэх, эд хөрөнгийг хамгаалах, дэг сахиулах үүрэгтэй.

 

ЗУРГАА. ХИЧЭЭЛЛЭХ ЦАГ

  • Сургалтыг сургалтын төлөвлөгөөний дагуу сургуулийн захирлын батлан гаргасан хичээлийн хуваариар явуулна. Хичээлийн цагийн хуваарийг 8 долоо хоног тутам зохиох ба хичээл эхлэхээс 7 хоногийн өмнө гаргасан байна.
  • Хичээл өглөө 8 цаг 00 минутад буюу эрх бүхий байгууллагаас тогтоосон цагт эхлэх ба хичээлийн үргэлжлэх хугацаа 90 минут, хичээл хоорондох завсарлага 5 минут байна.
  • Хичээлийн хуваарь, хичээлийн анги танхимыг сургалтын алба зохицуулна. Анги танхим ба хичээлийн хуваарийг тэнхим, багш нар дур мэдэн өөрчлөхийг хориглоно.
  • Хичээлийн дундуур багш, оюутныг дуудах, тэднээр өөр ажил гүйцэтгүүлж, хичээлээс хөндийрүүлэхийг хориглоно. Хичээлд гадны хүн суух зайлшгүй шаардлага гарвал захирал, дэд захирлаас зөвшөөрөл авна.
  • Багш, оюутан хичээл эхлэх цагаас хожимдох, урьтаж тарах, хичээл таслахыг хориглоно.

 

ДОЛОО. АЖЛЫН ЦАГИЙН ДЭГ

  • Сургуулийн ажил, үйлчилгээний цагийн хуваарийг Хөдөлмөрийн тухай Монгол Улсын хуулиар тогтоосон хэм хэмжээний дагуу зохион байгуулна.
  • Тэнхимийн эрхлэгч, нарийн бичгийн дарга, туслах ажилтан нар хичээл эхлэхээс 10 минутын өмнө ирж, хичээлийн өрөө, танхим, тухайн хичээлд шаардагдах үзүүлэн, техник хэрэгслийг бэлэн болгохын зэрэгцээ өөрийн салбарын нийтийн эзэмшилд буй эд хөрөнгө хогшлыг бүрэн бүтэн байлгах асуудлыг биечлэн хариуцах ба тэнхимийн эрхлэгч нь багш, ажилтнуудын ажлын цагийн гүйцэтгэлд хяналт тавина.
  • Ажиллагсад ажилд ирсэн, завсарласан, ажлын цагийн дундуур гадагш явах болон ажлын цаг дуусахад тус тусын ажлын байрны жижүүрт өөрийн биеэр бүртгүүлнэ.
  • Ажлын цаг ашиглалтын балансыг нэгжийн дарга нар хагас сараар гаргаж, cap бүрийн 5, 20-ны дотор санхүүд өгнө.
  • Тухайн өдөр цагаа бүртгүүлээгүй, гадуур ажлаар явахдаа жижүүрт мэдэгдээгүй ажилтныг ажил тасалсанд тооцно. Ажилтны цагийн бүртгэлд байнга хяналт тавьж, цагийн бүртгэлийн дагуу цалин бичиж олгож байхыг санхүүгийн алба, сургалтын алба тус тус хариуцна.
  • Жижүүр, харуул манаач, өвлийн улиралд слесариуд 24 цагаар тогтоосон ээлжээр ажиллаж болно.
  • Согтууруулах ундааны зүйлийг ажлын цагаар хэрэглэсэн ажилтныг тухайн өдөр ажиллахыг хориглож хөдөлмөрийн гэрээ цуцлах хүртэл арга хэмжээ авах эрхийг ажил олгогч дангаар эдэлнэ.

 

НАЙМ. ХИЧЭЭЛИЙН БАЙРАНД БАРИМТЛАХ ДЭГ

  • Хичээлийн байрны дэгийг зөрчигчдийг зэмлэн буруушааж, шаардлага тавихыг хамт олон ба хүн бүрийн үүрэг гэж үзнэ. Хичээлийн байранд дараах үйлдэл хийхийг хориглоно.
    • малгай, гадуур хувцастай нэвтрэх;
    • хичээлийн үед бусдад нөлөөлөхүйцээр чанга ярих, үймж шуугих, гүйх, дуу хөгжмийн хэрэгсэл чанга тавих;
    • хаягдал хогийг зориулалтын савнаас бусад газар хаях;
    • хана налж зогсох, цонхны тавцан дээр гарч суух, шатан дээр бөөгнөрөн зогсох;
    • байрны хана хаалга, ширээ, цонх, эд хогшил дээр элдэв юм эрээчих;
    • эд хогшил, тоног төхөөрөмж, ном, сурах бичиг, үзүүлэнг гамгүй эдэлж гэмтээх;
    • сургуулийн захиргаа, эд хариуцагчийн зөвшөөрөлгүйгээр анги, танхим хичээлийн байрнаас эд хөрөнгө шилжүүлэн зөөх, авч гарах;
    • хуваарьт өрөө байрыг дур мэдэн солих, зориулалтын бусаар ашиглах;
    • согтууруулах ундааны зүйл уух, тамхи татах;
    • цонх, салхивч, усны цорго онгорхой орхих;
    • хууль ёс, нийгмийн дэг журам, сургуулийн үйл ажиллагааны дотоод журам зөрчих;
    • сургалтын шинжлэх ухааны үзэл баримтлалын эсрэг чиглэсэн буюу элдэв шашны сурталчилгаа явуулах
  • Багш, ажилтан, оюутан нь сургуулийн хичээлийн байранд орохдоо үнэмлэхээ жижүүрт шалгуулна. Гадны хүнийг зөвхөн уулзах гэсэн хүний зөвшөөрлөөр оруулж болно.
  • Ажил, хичээлгүй байгаа үед багш, ажилтан бүр ажлын өрөө болох анги, танхим, лаборатори, кабинетийн техникийн аюулгүй байдлыг шалгах /лацдаж/ түлхүүрийг хичээлийн байрны жижүүрт хүлээлгэн өгнө.
  • Хичээлийн байранд гарсан аливаа осол зөрчлийг мэдсэн хүн бүхэн тэр даруй жижүүрт яаралтай мэдэгдэх үүрэгтэй.
  • Багш сургууль дээр байх хугацаандаа өөрийн гадаад төрхөнд анхаарч албан ёсны хувцаслалтыг эрхэмлэнэ. Сургуулийн багш, ажилтан костюм, сорочкан цамц, зангиа (эрэгтэй багш) зохицуулан хэрэглэнэ. Албан ажлын цагаар чөлөөт болон биеийн тамирын хувцас өмсөхийг хориглоно.

НЭГ. ЕРӨНХИЙ ЗҮЙЛ

  • Энэхүү журмын зорилго нь Зохиомж их Сургуулийн /цаашид “сургууль” гэх/ Стратеги төлөвлөгөөний хэрэгжилтийг хангах, хөтөлбөрийг үр дүнтэй хэрэгжүүлэх зорилгоор дотоод чанарын баталгаажуулалт, чанарын үнэлгээ хийхтэй холбоотой харилцааг зохицуулахад оршино.
  • Сургуулийн дотоод чанарын баталгаажуулалт, чанарын үнэлгээний зохион байгуулалт нь хөтөлбөр хэрэгжүүлэх нэгжээс хараат бусаар ажиллах, албатай /цаашид “АЛБА” гэх/ хэлбэртэй байх ба зөвлөлийн бүтэц, бүрэлдэхүүнийг сургуулийн захирлын тушаалаар батална.
  • Дотоод чанарын баталгаажуулалт, чанарын үнэлгээг зохион байгуулахдаа холбогдох хууль, хууль тогтоомж болон Дээд боловсролын сургалтын байгууллагын дотоод чанарын баталгаажуулалтын зөвлөмжийг мөрдлөг болгоно.
  • Энэхүү журмыг байгууллагын нэгж бүр, хөтөлбөрийн оролцогчид дагаж мөрдөх ба түүний хэрэгжилтэд зөвлөл хяналт тавина.

 

ХОЁР. ДОТООД ЧАНАРЫН БАТАЛГААЖУУЛАЛТ,

ЧАНАРЫН ҮНЭЛГЭЭНИЙ ЗАРЧИМ

2.1. Дотоод чанарын баталгаажуулалт, чанарын үнэлгээгээний тогтолцоо нь шударга, бодитой байх зарчимд үндэслэхээс гадна дараах тусгай зарчмуудыг удирдлага болгоно. Үүнд:

2.1.1 Сургалтын албаны мэргэжилтнүүд болон багш, ажилтнуудад дотоод чанарын үнэлгээний чадвар, дадлага олоход нь дэмжлэг үзүүлэх.

2.1.2. Оюутан төвтэй хандлагыг дэмжих үүднээс багшлахуй болон суралцахуйн орчин үеийн арга барилын хэрэглээг үнэлэх, тасралтгүй хөгжих, байнга сайжруулах соёлыг төлөвшүүлэх.

2.1.3. Төрийн байгууллага холбогдох мэргэжлийн байгууллага, мэргэжлийн холбоодоос тавих шаардлагыг хангаж ажиллах.

2.1.4. Хөдөлмөрийн зах зээл, нийгмийн эрэлт хэрэгцээнд нийцсэн бүтэц, үйл явцыг тодорхойлж ажиллах,

2.1.5. Чанарын баталгаажуулалтын үйл явцад хөтөлбөрийн оролцогчдыг татан оролцуулах /оюутан, төгсөгч, ажил олгогч, хөтөлбөр хэрэгжүүлэх нэгж – сургалтын албаны мэргэжилтэн, багшлах бүрэлдэхүүний төлөөлөл, мэргэжлийн байгууллага, холбоодын төлөөлөл/

2.1.6. Мэдээлэл цуглуулах /хөндлөнгийн шинжээч, дотоодын нэгж, албадын оролцоотойгоор/

2.1.7. Нотолгоо, шинжилгээнд суурилан үйл ажиллагаа явуулах

2.1.8. Өөрчлөлтийг тусгаж, үйл ажиллагааг тасралтгүй сайжруулах

2.1.9. Чанарын баталгаажуулалтын үечлэл тус бүрд хийгдэх өөрийн үнэлгээ, боловсруулалтын механизм бүрдүүлэх.

 

 

 

 

ГУРАВ. ДОТООД ЧАНАРЫН БАТАЛГААЖУУЛАЛТ,

ЧАНАРЫН ҮНЭЛГЭЭНИЙ ЗОРИЛГО, ХАМРАХ ХҮРЭЭ

3.1.  Дотоод чанарын баталгаажуулалт, чанарын үнэлгээгээний зорилго нь байгууллагын болон хөтөлбөрийн сургалтын, бусад гүйцэтгэлийг сайжруулахад чиглэгдсэн түүнд нийцсэн, сайтар төлөвлөсөн, чанарын тогтолцоог бүрдүүлж олон улсын чанарын стандарт, чанарын соёлыг хэвшүүлж сайн туршлагаас суралцан чанарыг эрхэмлэхэд оршино.

3.2. Дотоод чанарын баталгаажуулалт, чанарын үнэлгээг зохих удирдамж, Стратеги төлөвлөгөөний дагуу гүйцэтгэх ба сургуулийн үйл ажиллагааг бүрэн хамарсан байвал зохионо.

 

ДӨРӨВ. ДОТООД ЧАНАРЫН БАТАЛГААЖУУЛАЛТ,

ЧАНАРЫН ҮНЭЛГЭЭНИЙ ЗӨВЛӨЛИЙН ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТ

4.1. Дотоод чанарын баталгаажуулалт, чанарын үнэлгээг зохион байгуулах үүргийг Захирлын тушаалаар томилогдсон алба гүйцэтгэнэ.

4.2. Албаны дарга сургуулийн захирлын шууд удирдлагад захирагдах бөгөөд зохион байгуулалтын хувьд сургалтын алба болон санхүүгийн алба, байгууллагын бүтэц болон хөтөлбөрийн удирдлага, хөтөлбөр хэрэгжүүлэх нэгжүүдээс хараат бус байна.

4.3. Албаны дарга ажилтныг томилохдоо дараах мэдлэг, ур чадварыг харгалзан үзнэ. Үүнд:

4.3.1. Зохиомж их Сургуулийн эрхэм зорилго, зорилт, үнэт зүйлийг хүндэтгэдэг.

4.3.2. Судалгааны дүн шинжилгээ хийх, шийдвэрлэх чадвартай

4.3.3. Манлайлах болон бие даах чадвар, шударга ёс суртахуунтай манлайлагч байна.

4.3.4. Зохиомж их Сургуулийн хэрэгжүүлж буй хөтөлбөрийн зорилго, үйл явцын гүн гүнзгий мэдлэг,

4.3.5. Боловсролын чанарын баталгаажуулалтын байгууллагаас гаргасан хууль эрх зүйн орчин, шалгуур үзүүлэлт, журам, зохицуулалтыг сайтар мэддэг,

4.3.6. Дээд боловсролын хөгжлийн чиг хандлага, чанарын баталгаажуулалтын чиг хандлагыг мэддэг, тайлбарладаг байна.

 

ТАВ. ДОТООД ЧАНАРЫН БАТАЛГААЖУУЛАЛТ,

ЧАНАРЫН ҮНЭЛГЭЭНИЙ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНЫ ЧИГЛЭЛ

5.1. Алба нь дотоод чанарын баталгаажуулалт, чанарын үнэлгээний хүрээнд дараах нийтлэг үйл ажиллагааг хэрэгжүүлнэ. Үүнд:

5.1.1. Жил бүр зохих албадаас боловсруулсан тайланд өөрийн үнэлгээ хийх, тодорхой хугацаанд өөрийн үнэлгээний нэгдсэн тайлан гаргах,

5.1.2. Байгууллагын нэгж, хөтөлбөр хэрэгжүүлэх нэгж бүр тавьсан зорилго, зорилтдоо хүрэхүйц хөтөлбөр, төлөвлөгөө боловсруулах үүрэг, хариуцлагыг ухамсарлуулах, ийнхүү боловсруулахад дэмжлэг үзүүлэх,

5.1.3. Байгууллагын нэгж, хөтөлбөр хэрэгжүүлэх нэгж бүрд дотоод чанарын баталгаажуулалтаа сайжруулахад туслах, мэргэжлийн зөвлөгөө өгөх, тэдгээрийн үйл ажиллагаанд аудит хийн үнэлгээ өгөх,

5.1.4. Байгууллага, хөтөлбөрийн  нэгж бүрийн хооронд дотоод чанарын баталгаажуулалт, үнэлгээний ажлыг /мэдээлэл цуглуулах, дүн шинжилгээ хийх зэрэг/ уялдуулан хангах, зохион байгуулах,

5.1.5. Үндэсний болон олон улсын шалгуур шаардлагыг судлан өөрийн сургуулийн үйл ажиллагаанд тусган, хэрэгжилтийг хангаж ажиллах.

5.1.6. Дотоод чанарын баталгаажуулалт, чанарын үнэлгээний талаар заавар, удирдамж өгөх, мэдээлэл цуглуулах, чанарын баталгаажуулалтын үйл явцад дүн шинжилгээ хийх.

5.1.7. Чанарын баталгаажуулалтын ажилтнууд нь аливаа хөндлөнгийн үнэлгээнд бэлтгэж, зохион байгуулах ба холбогдох санал асуулгуудыг авах ажлыг хариуцан гүйцэтгэх, /үйл ажиллагааны журам боловсруулах, сургуулийн чанарын баталгаажуулалтын бүтэц, зохион байгуулалтыг тодорхойлох, чанарын шалгуурууд, тэдгээрийн хэмжих үзүүлэлт, жишиг, төлөв байдлыг үнэлэх хэлбэрийг тодорхойлох, суралцагч болон төгсөгчдөөс авах судалгаа зэрэг санал асуулга авахад зориулсан стандарт загваруудыг боловсруулах, чанарын үйл ажиллагааны төлөвлөлт, хэрэгжилттэй холбоотой журам, зохицуулалтыг хэрэглэх заавар, зөвлөмж боловсруулах, гүйцэтгэлийн төлөв байдал болон орчны өөрчлөлтийг задлан шинжлэхэд шаардагдах үзүүлэлт, жишгийн талаарх мэдээ баримтуудыг багтаасан гүйцэтгэлийн тайланг системтэйгээр бэлтгэж, цуглуулах зэрэг/

5.1.8. Дотоод чанарын баталгаажуулалтын үйл ажиллагаанд оюутны төлөөллийг оролцуулах,

5.1.9. Сургуулийн чанарын үзүүлэлтийн талаар олон талын мэдээллийг дотоодын болон хөндлөнгийн оролцогч талуудад хүргэдэг, түгээн дэлгэрүүлдэг байх.

5.1.10. Багш, ажилтан, оюутнуудыг чанарын талаарх аливаа асуудлаар сургах, хөгжүүлэх, мэргэшүүлэх /дотоод ба гадаад эх сурвалжийг ашигладаг/ нөөцтэй байх,

5.1.11. Дотоод чанарын баталгаажуулалт, чанарын үнэлгээний бүртгэл хөтлөн, судалгаа, мэдээллийн сан бүрдүүлэх,

5.2. Суралцахуйн болон багшлахуйн чанарын баталгаажуулалтын хүрээнд дараах үйл ажиллагааг хэрэгжүүлнэ. Үүнд:

5.2.1. Оролцогч талуудын сэтгэл ханамж, суралцахуйн зорилтот үр дүнгийн биелэлт, хөтөлбөрийн зах зээлийн эрэлт хэрэгцээг хангаж буй байдал болон оюутан төвтэй, харилцан идэвхтэй, асууж мэтгэлцэхэд суурилсан арга барил бүхий орчин үеийн суралцахуйн болон баглахуйн арга, аргачлалын хэрэглээг чухалчилж үнэлдэг байдлуудыг тооцон чанарын үнэлгээ хийх,

5.2.2. Хөтөлбөрийн бодит нөхцөл байдал, өрсөлдөх чадвар, чиг хандлага, агуулга, хэрэгжилт, мэргэжил олгож буй найдвартай байдал зэрэг хэмжээст тулгуурлан суралцахуй болон багшлахуйн үйлийг үнэлэх,

5.2.3. Багшлахуйн үйл ажиллагааны болон үнэлгээний төлөвлөлт, хэрэгжилтийг дэмжих, зөвлөх,

5.2.4. Багшийн үнэлгээний төлөвлөлтийн дагуу суралцахуйн үнэлгээнд үнэлэлт өгөх,

5.2.5. Суралцахуйн үнэлгээг оюутны гүйцэтгэсэн ажлын чанар болон оюутантай ажилласан чанарыг зэрэгцүүлэн үнэлэх байдлаар зохион байгуулах,

5.2.6. Суралцахуйн, багшлахуйн үнэлгээний талаар үнэн зөв мэдээллийг тогтмол, нийтэд хүртээх,

5.3. Сургалтын хөтөлбөрийн чанарын баталгаажуулалтын хүрээнд дараах үйл ажиллагааг хэрэгжүүлнэ. Үүнд:

 

5.3.1. Хэрэгжүүлж буй хөтөлбөрийн хүрээнд тогтмол байдлаар дараах үнэлгээг хийнэ. Үүнд:

  • Хөтөлбөр нь тухайн мэргэжлийн салбарын хөгжил, мэдлэг, ур чадварын чиг хандлагад нийцэж буй эсэх, хөдөлмөрийн зах зээлийн эрэлт хэрэгцээнд ач холбогдол, үнэ цэн нь хэвээр, цаг үетэйгээ нийцэж байгаа эсэх,
  • Суралцахуйн үр дүн нь оюутны боломжит тохирсон, нийцтэй эсэх,
  • Суралцахуйн зорилтот үр дүнгийн үнэлгээ, хөтөлбөрийн өгөөж хадгалагдаж байгаа эсэх,

5.3.2. Үнэлгээ хийхдээ, хөндлөнгийн шалгалтын тайлан, магадлан итгэмжлэл, хөндлөнгийн үнэлгээний тайлан, багш, ажилтан, оюутны санал хүсэлт, хөдөлмөрийн зах зээлд шаардагдаж байгаа хэрэгцээ шаардлагын талаарх ажил олгогч, мэргэжлийн холбоодын санал хүсэлт, оюутны сурлагын ахиц, амжилт, холбогдох баримтууд, хөтөлбөрийн танилцуулга, вэб, оюутны ном зэрэг нэмэлт баримтуудад тулгуурлана.

5.3.3. Шинээр боловсруулж буй хөтөлбөрийн хэрэгцээ, шаардлага, хөтөлбөр нь байгууллагын зорилго, зорилттой хэрхэн нийцэж байгаа болон хөтөлбөрөөр хүрэх суралцахуйн үр дүн цогц шинжилгээ хийх,

 

ЗУРГАА. ДОТООД ЧАНАРЫН БАТАЛГААЖУУЛАЛТ,

ЧАНАРЫН ҮНЭЛГЭЭНИЙ АЛБА БА СУРГУУЛЬ,

ХӨТӨЛБӨРИЙН УДИРДЛАГЫН ХАРИЛЦАА

6.1. Чанарын баталгаажуулалтын үйл явц нь байгууллага, хөтөлбөрийн нэгж бүрээр дамжин хэрэгжих бөгөөд нэгж бүрийн үнэлэлтэд Дотоод чанарын баталгаажуулалт, чанарын үнэлгээний алба хөндлөнгөөс үнэлгээ хийнэ.

6.2. Хөтөлбөрийн үнэлгээг хөтөлбөрийн нэгжээс шат дараалуулан жил бүр хийж, чанарын алба хөндлөнгийн нэгдсэн үнэлгээг хийнэ.

6.3. Нэгж бүрийн өөрийн үнэлэлтэд хийсэн, нэгдсэн Өөрийн үнэлгээний тайлан, дүгнэлтийг  үндэслэн чанарын алба нь чанарыг сайжруулах зөвлөмж боловсруулна.

6.4. Алба нь гүйцэтгэл, дүгнэлт, судалгааны үр дүн, хөндлөнгийн үнэлгээний тайлан, мэдээлэл, санал, зөвлөмжийг Захиралд тайлагнана.

6.5. Алба нь сургуулийн өөрийн үнэлгээний тайлан болон өөрийн үнэлгээний явцад илэрсэн цаашид сайжруулах шаардлагатай арга хэмжээ, хэрэгжүүлэх жилийн төлөвлөгөө, төсвийн саналын хамт Удирдах зөвлөлд танилцуулна.

6.6. Дотоод чанарын баталгаажуулалт, чанарын үнэлгээг үр дүнтэй хийх зорилгоор сургууль, хөтөлбөрийн түвшинд үнэн зөв, цогц мэдээлэл бүрдүүлэх Удирдлагын мэдээллийн системийг байнга хөгжүүлж ажиллуулах талаар сургуулийн болон хөтөлбөрийн удирдлагатай хамтран ажиллана.

6.7. Алба нь сургуулийн вэб хуудсанд нээлттэй цонх ажиллуулж, үйл ажиллагаагаа тогтмол тайлагнан, өөрийн үнэлгээний тайлангаа нийтэд танилцуулдаг байна.

6.8. Сургууль, хөтөлбөрт оролцдог талууд, сонирхогч талуудыг дотоод чанарын баталгаажуулалт, чанарын үнэлгээний үйл явцад татан оролцуулах ажиллагааг сургууль хөтөлбөрийн удирдлагатай хамтран хэрэгжүүлнэ.

6.9. Алба нь дотоод чанарын баталгаажуулалт, чанарын үнэлгээний үйл явцыг хэрэгжүүлэхдээ баримтлах, чиглэл болгох  Дотоод чанарын баталгаажуулалт, чанарын үнэлгээний удирдамжтай байна.

6.10. Шаардлагатай бол тодорхой үйл ажиллагааны хүрээнд нарийвчилсан журам гарган хэрэгжүүлж болно.

 

ДОЛОО. ХАРИУЦЛАГА, УРАМШУУЛЛЫН ТОГТОЛЦОО

7.1. Дотоод чанарын баталгаажуулалт, чанарын үнэлгээ хийх явцад илэрсэн зөрчил, дутагдлын дагуу буруутай этгээдэд холбогдох хууль тогтоомж, тухайн сургуулийн дотоод журамд заасан хариуцлагыг Захирал ногдуулна.

7.2. Дотоод чанарын баталгаажуулалт, чанарын үнэлгээний явцад хөтөлбөрт оролцогч талуудаас гаргасан шинэ санал санаачлага, үр дүнг бодитойгоор үнэлэн урамшуулах талаархи саналыг Захиргааны зөвлөлд оруулна.

НЭГ. ЕРӨНХИЙ ЗҮЙЛ

  • ЗИС-ийн магистрын сургалтыг зохион байгуулахад энэхүү журмыг баримтлах ба БСШУЯ-аас баталсан “Магистрын сургалт эрхлэх нийтлэг журам”-днийцүүлэн боловсруулсан болно.
  • ЗИС-ийн магистрын сургалтын үйл ажиллагааны нэгдсэн бодлогыг боловсруулах, хэрэгжилтэд хяналт тавьж, үнэлгээ хийх ажлыг Магистрын сургалтын алба, Чанарын алба хариуцан зохион байгуулна. 

ХОЁР. МАГИСТРЫН СУРГАЛТЫН ХӨТӨЛБӨР

  • Судалгааны магистрын сургалтын төлөвлөгөө нь 30 кредит бүхий дараах бүтэцтэй байна. Үүнд:
    • Ерөнхий суурь хичээл 4 кредит
    • Мэргэжлийн суурь хичээл 12 кредит
    • Мэргэшүүлэх хичээл 8 кредит
    • Мэргэжлийн дадлага 2 кредит
    • Судалгааны ажил 4 кредит  байна
  • Сургалтын төлөвлөгөөн дэх хичээл, эрдэм шинжилгээний ажлын багтаамж нь:

 

№

Агуулгын бүтэц

Агуулгын чиглэл

1

Суурь хичээл (мэргэжлийн суурь)

 

Судалгааны арга зүй хичээлд судалгааны аргууд, туршилтын үр дүнг боловсруулах, мэдээлэл хайх, боловсруулах, загварчлах, тоо баримт цуглуулах, цахим програмаар  боловсруулалт хийх, тооцоолох, монографи (нэг сэдэвт зохиол), өгүүлэл судлах, илтгэл тавих, өгүүлэл бичих г.м

Мэргэжлийн заавал үзэх хичээл нь шинжлэх ухааны тухайн салбараар судлаач хүний эзэмшсэн байх мэдлэгийн  жишигт нийцсэн  байна.

2

Мэргэшүүлэх хичээл

Мэргэших хичээл нь нарийн мэргэжлээр судлаач хүний эзэмшсэн байх мэдлэгийн төвшний жишгийг тогтоосон агуулгатай байна.

Удирдагч багшийн удирдлагаар бие даан судалж илтгэх, хичээлийн агуулгын зарим хэсгийг мэргэжлийн семинарт илтгэх, хэсэг бүлгээр хувааж реферат бичих, тохиолдлын  судалгаа (case study) хийх, шалгалт өгөх хэлбэрээр кредит  тооцуулахыг зөвшөөрнө.

Суралцагч суралцаж буй чиглэлээсээ өөр 8 хүртэл кредитийн хичээлийг сонирхлоороо сонгон судалж болно. Энэ нь мэргэших хичээлийн кредитэд багтана.

3

Судалгааны ажил

Судалгааны ба онолын семинарыг удирдагч багшийн удирдлага доор зохион байгуулах ба энэ нь магистрант 2 кредит байна.

Магистрын төгсөлтийн ажил нь 4 кредит.

Магистрын ажлын кредитийг магистрантын бичсэн  ажил шаардлагыг бүрэн хангасан гэж  хамгаалуулах зөвлөл, удирдагч багш үзсэн тохиолдолд тооцно.

  • Сургалтын төлөвлөгөөний нэг кредитийг бакалаврын сургалтын журамд заасны нэг адил тооцно.
  • Магистрантын судалгааны кредитийг судалгааны төлөвлөгөөт семинар, их семинарт оролцсон, туршилт судалгаа хийсэн, судалгааны ажлын үр дүнг эрдэм шинжилгээний семинар, хуралд илтгэж хэлэлцүүлсэн, эрдэм шинжилгээний хурлын эмхтгэл, эрдэм шинжилгээний сэтгүүлд хэвлүүлсэн зэргээр удирдагч үнэлж, Магистрын сургалтын алба баталгаажуулна.
  • Магистрын сургалтын төлөвлөгөөг мэргэжлийн чиглэл бүрээр Магистрын сургалтын алба боловсруулж, Эрдмийн зөвлөлөөр хэлэлцүүлж дэмжлэг авсан тохиолдолд ЗИС-ийн Захирлын тушаалаар баталгаажуулна.
  • Магистрын сургалтын алба нь сургалтын төлөвлөгөөн дэх хичээл бүрээр судлах агуулгыг боловсруулж, гүйцэтгэлийг хянана.
  • Өдрөөр суралцагч нэг улиралд 10-аас багагүй кредитийн хичээл судална. Эрдэм шинжилгээний кредит  гүйцэтгэлд хязгаар тогтоохгүй.
  • Магистрант нь бакалаврын сургалтаар эзэмшсэн мэргэжлийн чиглэлээс өөр чиглэлээр суралцахыг хүсвэл сургалтын агуулгын залгамж чанарыг хангахад шаардагдах хичээлийг тухайн мэргэжлийн тэнхим, сургуулийн тогтоосон хөтөлбөрөөр төлбөртэй судалж, үнэлүүлсэн байна.
  • Сургуулийн өмнөх болон ерөнхий боловсролын сургуульд 3 ба түүнээс дээш жил тогтвор суурьшилтай ажилласан онолын болон сургалтын арга зүй технологийн чиглэлээр судалгаа хийж, өөрийн сургууль, аймаг, дүүргийнхээ багш нарын хөгжилд хувь нэмэр оруулж буй багш нарт мэргэжлийн магистрын зэрэг олгож болно.
  • Мэргэжлийн магистрын сургалт өдрөөр 2 улирал, эчнээгээр 3 улирал  бүхий дараах бүтэцтэй байна. Үүнд:

 

Сургалтын бүтэц

Мэргэжлийн магистр

Ерөнхий суурь хичээл

4

Мэргэжлийн суурь хичээл

12

Мэргэшүүлэх хичээл

8

Мэргэжлийн дадлага

4

Судалгааны тайлан

4

Нийт кредит

32

   

  • Мэргэжлийн магистрын хөтөлбөрийн элсэлтийг хичээлийн жилд гурван удаа (9, 1, 5-р сард) зохион байгуулна. 
  • Мэргэжлийн магистрын хөтөлбөрт элсэн суралцагчийн сургалтын болон мэргэших хичээлийн дүйцүүлэлт хийх асуудлыг удирдамжаар зохицуулж болно.
  • Бүтээлээр магистр хамгаалуулах эсэх тухай шийдвэрийг Магистрын сургалтын алба, мэргэжлийн тэнхим шийдвэрлэнэ.
  • Төгсөгчдөд элсэн суралцсан мэргэжлийн чиглэлээр мэргэжлийн магистрын зэрэг олгоно.

ГУРАВ. ЭЛСЭЛТ

  • Сургалт эрхлэх зөвшөөрөл авсан хөтөлбөрөөр магистрантыг  элсүүлэх бөгөөд магистрын хөтөлбөрт  элсэгч тухайн мэргэжлээр бакалаврын зэрэгтэй байна.
  • Бакалаврын дипломын голч дүн 2.7-оос дээш тохиолдолд магистрын хөтөлбөрт элсүүлнэ. Голч хүрэхгүй тохиолдолд мэргэжлийн шалгалт авна. Шалгалтыг мэргэжлийн тэнхим зохион байгуулна.
  • ЗИС-ийг 3.7 ба түүнээс дээш голч дүнтэй төгссөн бол магистрын сургалтын тухайн жилийн төлбөрөөс 10 хувийн хөнгөлөлт эдэлнэ.
  • Элсэгч нь өмнө эзэмшсэн бакалаврын ба магистрын мэргэжлээс өөр чиглэлээр магистрын сургалтад хамрагдах бол сургалтын агуулгын залгамж чанарыг хангахад шаардагдах зөрүү  хичээлийг нөхөн үзнэ. Нөхөн үзсэн хичээлийг магистрын зэрэг олгох үндсэн хичээлд хамааруулахгүй бөгөөд судалсан хичээлийн дүнгийн тодорхойлолтыг мэргэжлийн тэнхим олгоно.
  • Элсэлтийг хичээлийн жилд гурван удаа (8, 1, 5-р сард) зохион байгуулна.  Магистрын сургалтын алба элсэлтийг хариуцан зохион байгуулж, шинээр магистрант элсүүлж, захирлын тушаал гаргана.
  • Магистрын сургалт нь өдөр, цахим, хибрид хэлбэртэй байна. ЗИС-д суралцагчийн хувьд магистрын хөтөлбөрт суралцах хугацааг хөтөлбөрөөр зохицуулна.
  • Гадаадын их сургуультай хамтарсан давхар хөтөлбөр (1:1 хэлбэрийн), судлаач оюутан солилцох хөтөлбөр хэрэгжүүлж, ЗИС төгсөгчдийн мэргэжил дээшлүүлэх сургалт явуулж болох ба хөтөлбөр боловсруулах, сургалтын агуулгыг тодорхойлох, оюутан сонгох, тэдний суралцах нөхцөлийг хангах асуудлыг тусгай журмаар зохицуулна.
  • Гадаадын иргэнийг Засгийн газар хоорондын хэлэлцээр, сургууль хоорондын болон  хувийн гэрээгээр магистрын хөтөлбөрт  суралцуулна.
  • Гадаадын иргэнийг элсүүлэхдээ тухайн улс, сургуультай тусгай нөхцөлийн гэрээ хийгдээгүй тохиолдолд энэхүү журмыг мөрдөнө.

ДӨРӨВ. СУРГАЛТЫН ХУГАЦАА

  • Магистрын сургалтын ердийн хугацаа өдрөөр суралцахад 2 улирал байна. Судалгааны ажлыг тасралтгүй хийж, чанартай үр дүн гаргаж, кредитээ бүрэн биелүүлсэн бол удирдагч, тэнхим, Магистрын сургалтын албаны зөвшөөрлөөр магистрын сургалтын хугацааг нэг улирлаар богиносгож болно.
  • Суралцагч нь сургалтын төлөвлөгөөнд тусгасан хичээлүүдийг  бүрэн судалснаар зэрэг горилсон магистрын ажил бичиж хамгаалах эрхтэй болох бөгөөд судалсан кредит болон дүнг баталгаажуулж, магистрын зэрэг эзэмшсэн тухай захирлын тушаалаар төгсөгчид тооцно.
  • Төгсөгч эрдэм шинжилгээний кредитээ гүйцээн магистрын ажлаа бичиж хамгаална.
  • Намар, хаврын буюу үндсэн 1, 2-р улирал тус бүр сонголт хийх онлайн хичээлийн 2 долоо хоног, танхимын хичээлийн 8 долоо хоног, судалгаа дадлагын 5 долоо хоног, өвөл-зуны улирал онлайн хичээлийн 2 долоо хоног, хичээлийн 6+8=14 долоо хоног, нийт 16 долоо хоног тус тус байна
  • Мэргэжил өөрчилж суралцахтай холбоотой бэлтгэл сургалтын хугацааг судлах кредитийн хэмжээнээс хамааруулж сургуулийн захирлын шийдвэрээр тогтооно. Хугацаа 2 улирлаас илүүгүй  байна.

ТАВ. УДИРДАГЧ, СУДАЛГААНЫ АЖЛЫН СЭДЭВ БА ТӨЛӨВЛӨГӨӨ

  • Магистрын сургалтад  хичээл заах багш, удирдагч нар докторын зэрэгтэй байна. Багш хүрэлцэхгүй тохиолдолд докторант зэрэгтэй багшаар магистрын хичээл заалгаж болно. Энэ тохиолдолд сургуулийн захирлын шийдвэр гарсан байна. Магистрын сургалтад гадаад хэлний хичээл заах багш нь магистр зэрэгтэй байж болох ба тухайн хэлний чиглэлээр олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн (TOEFL, IELTS, TORFL гэх зэрэг) шалгалтын хангалттай оноотой байна.
  • Сургууль нь мэргэжлийн тэнхим, профессорын баг, профессор, суралцагчийн саналд тулгуурлан  суралцагч нэг бүрээр судалгааны ажлын сэдэв, удирдагчийн талаарх саналыг магистрантын мэргэжлийн заавал судлах хичээлийг судалсны дараа гаргана.
  • Мэргэжил дундын хөтөлбөрөөр суралцагчийн сэдэв, удирдагчийн тушаалыг хөтөлбөрт хэрэгжүүлэгч үндсэн нэгжүүдийн хамтын шийдвэрийг үндэслэн гаргана.
  • ЗИС-ийн магистрын сургалтад идэвхтэй оролцдог, гадны байгууллагад судалгаа, эрдэм шинжилгээний ажил эрхэлдэг, докторын зэрэгтэй хүн магистрантад хичээл зааж, удирдагчаар ажиллаж болно.
  • Удирдагч нь магистрантын  судалгааны ажлын сэдэв, судалгааны ажлын төлөвлөгөөг чиглүүлэн тогтоож, биелэлтийг нь хянаж, туршилт хийх, задлан шинжлэх, туршилтын дүнг боловсруулах, өгүүлэл бичих, илтгэл тавих зэрэг үйл ажиллагааг удирдан чиглүүлэх үүрэгтэй. Удирдагч нь  магистрын ажил бичихэд зөвлөн, түүний агуулга, чанар, судалгааны ажлын үр дүнгийн шинжлэх ухааны үнэн зөв байдал, хууль эрхийн хүрээнд хийгдсэн эсэхийг хянах зэргээр  удирдагчийн хувиар хариуцлага хүлээнэ.
  • Суралцагч нь магистрын ажлын сэдвийн дагуу судалгаа хийх төлөвлөгөөг удирдагчтай зөвшилцөн боловсруулж, Магистрын сургалтын албаар хянуулан сургуулийн захирлаар баталгаажуулна.
  • Магистрант нь судалгааны тойм боловсруулж тайлан бичих, судалгааны аргазүй боловсруулах, туршилт судалгаа явуулж үр дүнг тооцох зэрэг  ерөнхий дарааллаар судалгааны ажлаа хийж гүйцэтгэх бөгөөд судалгааны шат тус бүрд тэмдэглэл хөтлөх ба удирдагчийн зүгээс хянаж зөвлөгөө өгч бичилт хийнэ. Тэмдэглэлийг улирлын эцэст дүгнэлтийн хамт сургуулийн Магистрын сургалтын албанд хүлээлгэж өгнө.
  • Магистрант нь хүндэтгэх шалтгаанаар удирдагч, эсвэл сэдвээ өөрчлөх хүсэлт гаргавал холбогдох мэргэжлийн тэнхимийн саналыг үндэслэн шийдвэрлэнэ.

ЗУРГАА. МЭДЛЭГ, ЧАДВАРЫГ ҮНЭЛЖ, ДҮГНЭХ

  • Суралцагчийн мэдлэг, чадвар, хандлагыг үнэлэхдээ “Магистрын сургалт эрхлэхэд баримтлах нийтлэг журам”-ыг мөрдөнө.
  • Суралцагч С ба түүнээс дээш дүн авсан тохиолдолд тухайн кредит цагийг биелүүлсэнд тооцно. С үнэлгээнээс доогуур оноо авсан тохиолдолд тухайн хичээлд ногдох кредитийн төлбөрийг төлж дахин судална.
  • Хувьчилсан оноо, үсгээр илтгэсэн дүн ба тоогоор илтгэсэн дүнгийн хоорондын холбоо дараах хэлбэртэй байна. Үүнд:

Үсгэн үнэлгээ

Хувьчилсан дүн

Голч

 D-

60-63

1

D

64-66

1.6

 D+

67-69

2.2

С-

70-73

2.4

С

74-76

2.6

  С+

77-79

2.8

 В-

80-83

3

В

84-86

3.2

  В+

87-89

3.4

А-

90-93

3.6

А

94-96

3.8

 А+

97-100

4

  • Гол дүнг бодохдоо Чанарын онооны нийлбэрийг Кредит цагт хувааж гаргана.
  1. Кредит*Дүн
  2. Нийлбэр/Нийт кредит

 GPA

Чанарын онооны нийлбэр

GPA

      Дүн1*Кредит1+Дүн2*Кредит2+…

Кредит цагийн нийлбэр

Кредит1+Кредит2+Кредит3….

ДОЛОО. МАГИСТРЫН АЖИЛ ХАМГААЛАХ

  • Магистрын ажил нь тухайн шинжлэх ухааны тодорхой асуудлыг гүнзгийрүүлсэн судалгаа, туршилт, боловсруулалт, дүн шинжилгээ, онол аргазүйн зохих төвшинд гүйцэтгэж, тухайн асуудлын шинжлэх ухааны үндэслэл, онол практикийн дүгнэлт зэрэг үр дүнд хүрсэн эрдэм шинжилгээний нэгэн сэдэвт бүтээл байх шаардлагыг хангасан байна.
  • Магистрын ажил нь судалгааны тайлан, төсөл, нэг сэдэвт бүтээл байж болох ба энэ тохиолдолд төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэл, тооцоо, хэрэгжүүлэх арга зам, хүлээгдэж буй үр дүнг тодорхой томьёолж,  туршилт судалгаа, бүтээл хийсэн байна.
  • Магистрын ажлын хамгаалалтын өмнөх хэлэлцүүлгийг семинараар хийнэ. Семинарын товыг нийтэд зарлаж, нээлттэй хийж болно. Өргөтгөсөн семинараас дүгнэлт гаргаж, хуралдааны протоколын хамт сургуулийн хөтөлбөрийн албанд хүргүүлнэ.
  • Магистрын ажлыг ЗИС-ийн захирлын тушаалаар баталсан стандартын дагуу загвар, шаардлагыг хангаж бичиж хэвлүүлнэ.
  • Магистрын ажлыг магистрын зэрэг хамгаалуулах зөвлөлд хамгаална. Зэрэг хамгаалуулах зөвлөлийг Магистрын сургалтын албаны саналыг үндэслэн сургуулийн захирлын тушаалаар байгуулна. Магистрын зэрэг хамгаалуулах зөвлөлийг БСШУЯ-ны сайдын баталсан “Магистрын зэрэг хамгаалуулах зөвлөлийн дүрэм”-ийн дагуу байгуулах ба тус зөвлөл нь энэхүү дүрмийн хүрээнд ажиллана.
  • Магистрант нь сургалтын төлөвлөгөөн дэх хичээлүүдийг бүрэн судалж зохих кредитийг цуглуулсан, сургалтын төлбөрөө төлсөн, магистрын ажлаа урьдчилан хэлэлцүүлсэн зэргийг үндэслэн магистрантын судалгааны ажлыг хамгаалуулах хүсэлтийг гаргана.
  • Магистрын ажлаа хамгаалж чадаагүй бол 2 жилийн дотор дахин нэг удаа хамгаалуулах зөвлөлд хэлэлцүүлэх эрхтэй. Дахин хамгаалалтад орох хүсэлтээ хамгаалуулах зөвлөлд гаргана.

НАЙМ. МАГИСТРЫН ЗЭРЭГ ОЛГОХ

  • Магистрын ажил амжилттай хамгаалсныг баталсан Эрдмийн зэрэг хамгаалуулах зөвлөлийн шийдвэрийг үндэслэн ЗИС-ийн захирлын тушаалаар магистрын зэрэг олгох шийдвэр гаргана. Энэхүү шийдвэрийг үндэслэн магистрын зэрэг олгосон дипломыг бичиж, гардуулах ажлыг зохион байгуулна.

ЕС.ТӨГСӨЛТ, ШИЛЖИЛТ ХӨДӨЛГӨӨН

  • Магистрын зэрэг олгох төгсөлтийг төгсөлт болгоны дараа зохион байгуулна.
  • Албан ёсны зөвшөөрөлгүйгээр 1 хичээлийн жилд сургалтад хамрагдаагүй, судалгааны ажил хийгээгүй, сургалтын төлбөрөө төлөөгүй магистрантыг сургуулиас хасна. Энэ тохиолдолд төлбөрийн буцаалт хийгдэхгүй.
  • Магадлан итгэмжлэгдсэн, ЗИС-ийн кредит цагийг  хүлээн зөвшөөрсөн их сургуульд амжилттай суралцаж байгаа магистрантыг өөрийн хүсэлт,  сургалт эрхэлсэн дэд захирлын зөвшөөрлийг үндэслэн шилжүүлэн суралцуулж болно.
  • Гадаадын нэр хүндтэй их сургуульд суралцаж цуглуулсан  магистрантын  12 хүртэл, дотоодын их дээд сургуульд суралцаж цуглуулсан магистрантын  10 хүртэл кредитийг тус тус тооцон авч болно.
  • Магистрант нь  бакалаврын сургалтад хичээлийн бэлтгэл хангах, хичээл заах, оюутанд зөвлөгөө өгөх, сургалтын бусад ажил болон судалгааны төсөл, хөтөлбөр дээр ажиллаж буй нэгж, профессорын багийн ажилд оролцох зэргээр 6 хүртэл кредиттэй дүйцэх ажлыг гүйцэтгэж болно.
  • Магистрантын урамшуулал, ажлын хөлс нь сургалтын төлбөрийн хөнгөлөлт, ЗИС-ийн захирлын нэрэмжит тэтгэлэг, төсөл хөтөлбөрийн санхүүжилтийн тодорхой хувь гэсэн хэлбэрээр байж болно.
  • Суралцагч сурлага, сахилгаар хасагдах болон хүсэлтээрээ чөлөөлөгдөх үед улс, захиалагч байгууллагаас төлсөн зардлыг буцааж төлөх асуудлыг  суралцагч өөрөө хариуцна.
  • Сургуулиас үзүүлэх нэмэлт үйлчилгээтэй холбоотой бүх төрлийн төлбөр, хураамжийг ЗИС-ийн санхүү журмын холбогдох заалтуудыг үндэслэн тогтооно.
  • Докторантаар хичээл заалгах, магистрантыг хичээл сургалтад оролцуулах магистрантын төлбөрийг хөнгөлөх, тэтгэлэгт хамруулах, профессорын гүйцэтгэж байгаа эрдэм шинжилгээний ажил, төсөлд магистрантыг ажиллуулж судалгааг санхүүжүүлэх чиглэлээр удирдагч багш, мэргэжлийн тэнхим, Магистрын сургалтын алба санаачилгатай ажиллах үүрэг хүлээнэ.

НЭГ. НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ

  1. Монгол улсын “Боловсролын тухай” хууль, “Дээд боловсролын тухай” хуульд нийцүүлэн боловсролын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагаас гаргасан дүрэм, журам, нийтлэг шаардлагыг үндэслэн ЗИС-ийн бакалаврын зэрэг олгох сургалтыг зохион байгуулахад энэхүү журмыг баримтална.   
  2. Дээд боловсрол эзэмшүүлэх сургалтын  үйл ажиллагаанд оролцогч талууд  энэхүү журмыг баримтална.
  3. Тус сургууль нь төрийн эрх бүхий байгууллагаас олгогдсон дээд боловсролын
    сургалтын үйл ажиллагаа явуулах тусгай зөвшөөрлийн хавсралтад заагдсан
    мэргэжлийн чиглэлээр бакалаврын сургалт явуулна.
  4. Бакалаврын хөтөлбөрт тавигдах нийтлэг шаардлагыг хангасан сургалтын төлөвлөгөөг Хөтөлбөрийн зөвлөл, Эрдмийн зөвлөлөөр хэлэлцүүлж, захирлаар баталгаажуулж, сургалтын үйл ажиллагаанд мөрдөнө.
  5. Энэхүү журмаар зохицуулагдахгүй асуудал гарвал ЗИС-ийн Хөтөлбөрийн зөвлөл хэлэлцэж, захирал шийдвэр гаргана.
  6.  Журмын нэр томъёо:  

1.6.1  Сургалтын хөтөлбөр, төлөвлөгөө: Бакалаврын түвшний боловсрол эзэмшихэд шаардлагатай ерөнхий суурь, мэргэжлийн суурь, мэргэжлийн хичээлүүдээс бүрдсэн судлах хичээлийн жагсаалт, агуулгын багтаамж, дараалал, бие даалт, лабораторийн ажил, дадлага, курс, төсөл, дипломын ажил, төгсөлтийн шалгалтыг багтаасан хоорондоо уялдаа холбоо бүхий бүрэлдэхүүн хэсгүүдээс бүрдсэн (хөтөлбөрийн танилцуулга: сургалтын төлөвлөгөө хичээлийн хөтөлбөр, сургалтын арга зүй, суралцах орчин, элсэгчдэд тавих шаардлага, багшид тавих шаардлага, төгсөгчдийн эзэмших ур чадвар, суралцагчийн үнэлгээ, чанарын баталгаажуулалт, удирдлагын мэдээллийн систем, харилцаа хамтын ажиллагаа) бакалаврын боловсролын зэрэг олгоход нийцүүлсэн оюутны суралцах хөтөлбөр.

1.6.2   Хичээлийн хөтөлбөр: Сургалтын төлөвлөгөөнд тусгагдсан хичээлийн нэр, индекс, багц цаг, оюутан эзэмшсэн байх мэдлэг, ур чадвар, хичээлийг судлахын өмнө судалсан байвал зохих хичээлийн нэр, индекс,  сэдэвчилсэн төлөвлөгөө, арга зүй, ашиглавал зохих ном сурах бичиг, эх сурвалж, гүйцэтгэх даалгавар, оюутны гүйцэтгэлийг үнэлэх, дүгнэх арга хэлбэр, хичээлийг заах багшийн нэр, харилцах хаяг зэргийг багтаасан баримт бичиг. 

1.6.3  Ерөнхий суурь хичээл: Суралцагчид тухайн мэргэжлийн бакалаврын боловсрол эзэмшихэд зайлшгүй шаардлагатай нийгэм, хүмүүнлэг, байгалийн шинжлэх ухааны үндсийг  эзэмшүүлэх хичээл

1.6.4   Мэргэжлийн суурь хичээл: Суралцагчдад суралцах үндсэн чиглэлийнх нь онол арга зүйн суурь мэдлэгийг олгох, чадвар эзэмшүүлэх хичээл

1.6.5 Мэргэжлийн хичээл: Тодорхой мэргэжлийн ур чадвар өгөхөд чиглэсэн, тухайн мэргэжлийн чиглэлээр гүнзгийрүүлэн судалж,  мэдлэг, чадвар, дадал, эзэмшүүлэх  хичээл

1.6.6   Заавал судлах хичээл: Тухайн хөтөлбөрийн хувьд зайлшгүй судлах хичээл

1.6.7   Сонгон судлах хичээл:  Тухайн хөтөлбөрийн сургалтын төлөвлөгөөний бүлэг бүрээр авбал зохих багц цагийг гүйцээх зорилгоор тодорхой багц цаг бүхий хичээлийг суралцагч өөрөө сонгон судлах хичээл

1.6.8  Лекцийн хичээл: Шинжлэх ухааны онолын суурь мэдлэгийг системтэй өгөх зорилготой багшийн тайлбарлан ярих болон бусад арга зүйг ашиглан зохион байгуулж буй сургалт

1.6.9 Семинарын хичээл: Онолын материалыг гүнзгийрүүлэн судлах, мэдлэг хуримтлуулах, бүтээлч санаачлага болон ур чадварт суралцах сургалтын хэлбэр

1.6.10  Лабораторийн хичээл: Онолын мэдлэгийг практик үйл ажиллагаанд чиглэсэн туршилт дээр үндэслэн чадвар эзэмшүүлэх хичээл

1.6.11  Дадлага: Суралцаж буй хөтөлбөрийн хүрээнд мэргэжлийн байгууллага дээр онолын мэдлэгээ практикт турших, бататгах, мэргэжлийн ур чадвараа хөгжүүлэх үйл ажиллагаа

1.6.12  Багц цаг (Кредит цаг): Суралцагчийн сурах ачаалал, багшийн сургалтын ажлын хэмжээ бөгөөд нэг багц цаг нь лекц 16ц, семинар 36 ц, дадлага 48 цагтай тэнцүү байна.

1.6.13 Голч дүн: Улирал бүрийн төгсгөлд оюутны хичээл тус бүр мэдлэг чадвараа үнэлүүлж, авсан үсгэн дүнд харгалзах тоон дүнг багц цагаар үржүүлж нийт багц цагийн нийлбэрт хуваасантай тэнцүү

1.6.14 Явцын үнэлгээ: Ирц, идэвхи, явцын шалгалт, бие даалтын ажлын хүрээнд оюутан явцын  70 оноог авна. 

1.6.15 Явцын шалгалт: Тухайн хичээлийг судалж байх явцад (9-10-р долоо хоног)  хөтөлбөрт заагдсан мэдлэг, ур чадварын түвшинг тодорхойлох 25 онооны шалгалт.

1.6.16 Улирлын нэгдсэн шалгалт: Тухайн хичээлийг судалж дууссаны дараа суралцагч тухайн хичээлийн хөтөлбөрт заасан мэдлэг, ур чадварыг хэрхэн эзэмшсэнийг үнэлэх 30 онооны шалгалт

1.6.17 Түвшин тогтоох шалгалт: Улирал бүрийн эхэнд тухайн суралцагчийн суурь түвшинг тодорхойлох, улирал бүрийн төгсгөлд суралцагчийн ахиц дэвшлийг тогтоох шалгалт

1.6.18 Индекс: Хичээл тус бүр нь тухайн шинжлэх ухааны салбарын ерөнхий нэрний эхний үсгийн товчлол ба 3 оронтой тооноос тогтоно.

100-199 дугаартай бол 1-р  курст судлах хичээл 

200-299 дугаартай бол 2-р  курст судлах хичээл 

300-399 дугаартай бол 3-р  курст судлах хичээл 

400-499 дугаартай бол 4-р  курст судлах хичээл

1.6.19  Бие даалтын ажил: Тухайн хичээлийн агуулгын хүрээнд оюутан өөрөө бие даан хийж гүйцэтгэх, зарим хичээлийн агуулгын хүрээнд гэрийн даалгавар хийж гүйцэтгэнэ. Эчнээ хөтөлбөрт кредитээс шалтгаалахгүй 2 бие даалтын ажил нэмж гүйцэтгэнэ.

1.6.20  Курсийн ажил: Суралцагч тодорхой нэг сэдвийн хүрээнд багшийн зөвлөмжийн дагуу бие даан судалгаа шинжилгээ хийх үйл явц

1.6.21 Төслийн ажил:  Суралцагчид багаараа багшийн удирдлага дор мэргэжлийнхээ дагуу судалгаа хийж, үр дүнтэй, хэрэгжиж болохуйц төсөл бичиж хамгаалах үйл явц

1.6.22 Дипломын ажил: Бакалаврын төвшний хөтөлбөрийг дүүргэж дээд боловсрол эзэмшихэд зайлшгүй шаардагдах мэдлэг, чадварыг эзэмшсэнээ баталгаажуулах, судалгаа шинжилгээний ажлын мэдлэг, чадвараа хөгжүүлэх зорилгоор хийж байгаа судалгааны ажил

1.6.23  Төгсөлтийн нэгдсэн шалгалт: Бакалаврын хөтөлбөрийг дүүргэж хичээлийн агуулгыг бүрэн судалсан оюутан тухайн хөтөлбөрөөр эзэмшсэн мэдлэг, ур чадвараа үнэлүүлэх цогц шалгалт

ХОЁР: ЭЛСЭЛТИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА

  • ЗИС-ийн оюутан элсүүлэх журмын дагуу элсэлтийн үйл ажиллагааг зохицуулна
  • Сургалт эрхлэх тусгай зөвшөөрлийн хавсралтад заагдсан хөтөлбөрүүдийн дагуу зохих шаардлага хангасан элсэгчийг  элсүүлэн суралцуулна. 
  • Элсэлтийн ерөнхий шалгалт өгч, тус сургуульд элсэх шаардлагыг хангаж суралцах хүсэлтээ гаргасан элсэгчдийг өдрийн хөтөлбөрт элсүүлэн суралцуулна.
  • Бакалаврын зэрэгтэй болон бүрэн дунд, тусгай дунд боловсрол эзэмшсэн элсэгчдийг  орой,  эчнээ хөтөлбөрт элсүүлэн суралцуулна.
  • Элсэлтийн журмын дагуу элссэн суралцагчдын нэрсийг захирлын тушаалаар баталгаажуулна. Тушаалаар баталгаажсан суралцагчтай “Сургалтын гэрээ” байгуулах ба холбогдох эх бичиг баримтыг хүлээн авч тус сургуулийн Оюутны бүртгэлийн програм болон боловсролын удирдлагын мэдээллийн системд бүртгэнэ.

 

ГУРАВ. СУРГАЛТЫН УДИРДЛАГА, ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТ

  • Бакалаврын  боловсролын агуулга нь суралцагчид шинжлэх ухаан, технологи, нийгэм, хүмүүнлэгийн тодорхой чиглэлээр сургалт, үйлдвэрлэл үйлчилгээний хүрээнд  мэргэжлийн өндөр түвшинд ажиллах, бие хүн өөрийгөө нээж хөгжүүлэх мэдлэг, чадвар, дадал эзэмшүүлж, соёл төлөвшүүлэхэд чиглэгдэнэ.
  • Сургалтын төлөвлөгөө, хичээлийн стандарт, хөтөлбөр боловсруулах, батлах, тэдгээрт өөрчлөлт оруулахад энэ талаар боловсролын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагаас баталсан журмыг баримтална. Тухайн хөтөлбөрийн сургалтын бүх хэлбэрт боловсролын нэгдсэн нэг стандартыг мөрдөнө.  
  • Сургалтын төлөвлөгөө нь бакалаврын төвшний боловсрол эзэмшихэд шаардлагатай ерөнхий суурь, мэргэжлийн суурь, мэргэжлийн хичээлүүдээс бүрдсэн заавал судлах болон сонгон судлах хичээлийн жагсаалт, агуулгын багтаамж, дараалал, бие даалт, лабораторийн ажил, дадлага, төсөл, дипломын ажил, төгсөлтийн шалгалтыг багтаасан баримт бичиг бөгөөд 120 багц цагаас доошгүй байх бөгөөд нийт кредитийн 30 хувийг ерөнхий суурь (заавал судлах хичээл нийт 12 багц цагаас хэтрэхгүй байна), 40 хувийг мэргэжлийн суурь, 50 хувийг мэргэшүүлэх хичээл эзэлнэ.
  • Бакалаврын сургалт нь мэргэжил, сургалтын чиглэл, төвшин бүрээр зохих стандартыг үндэслэн боловсруулсан сургалтыг зохион байгуулах хөтөлбөр, сэдэвчилсэн төлөвлөгөөний дагуу Хөтөлбөрийн хороо, Эрдмийн зөвлөлөөр хэлэлцэн батлуулсны үндсэн дээр сургалтыг зохион байгуулна. 
  • Бакалаврын сургалтыг зохион байгуулах төлөвлөгөөг Захиргааны зөвлөлөөр хэлэлцүүлж, захирлын тушаалаар баталгаажуулна.
  • Сургалтын хөтөлбөр төлөвлөгөөг боловсруулах, нэмэлт өөрчлөлт оруулахдаа оролцогч талуудын саналыг үндэслэн боловсруулах бөгөөд Хөтөлбөрийн хороо, Эрдмийн зөвлөлөөр хэлэлцэж, захирал батална.
  • Хөтөлбөрийн хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний хороо нь сургалтын бүхий процесст чанарын баталгаажуулалт, хяналт шинжилгээ үнэлгээ хийнэ.
  • Бакалаврын сургалт нь өдөр, орой, эчнээ, цахим хэлбэртэй байна. 
  • Сургалтын хөтөлбөрийг тасралтгүй сайжруулах, оюутныг хөдөлмөрийн зах зээлд давуу боломжтой оролцох нөхцлийг бүрдүүлэх зорилгоор хавсарга болон хос мэргэжил олгох хөтөлбөртэй байна.
  • Хавсарга мэргэжил нь нийт 30 багц цаг /мэргэжлийн суурь болон мэргэжлийн хичээл/ – аас багагүй байна. Үндсэн мэргэжлийн зэрэгцээ хавсарга мэргэжил эзэмшиж байгаа оюутан бакалаврын зэрэг авахад шаардагдах нийт багц цаг 130 багагүй байна.
  • Хос мэргэжил нь сурч буй хөтөлбөрөөс гадна хос хөтөлбөрийнхөө шаардлагыг хангаж, мэргэжлийн суурь болон мэргэжлийн хичээлүүдийг судална. Хос мэргэжил эзэмшиж байгаа оюутан хоёр бакалаврын зэрэг авахад шаардагдах нийт багц цагийн хэмжээ 174 багц цагаас багагүй байна.
  • Оюутан суралцаж буй үндсэн мэргэжлийнхээ сургалтын төлөвлөгөөн дэх ерөнхий суурь болон мэргэжлийн суурь хичээлийг бүрэн судалсан, мэргэжлийн хичээлийн багц цагийн 1/3 хувийг амжилттай судалсан, суралцсан хугацааны голч дүн 2,6-аас дээш байх шаардлагыг хангасан тохиолдолд хавсарга болон хос мэргэжлээр суралцахыг зөвшөөрнө.
  • Хичээлийн жил гурван улирлаас бүрдэх ба намар, хаврын улирал тус бүр 16 долоо хоног үргэлжлэх ба зуны улиралд хичээл судлах, дадлага, судалгааны ажлын кредит цуглуулах боломж болгоно. Хичээллэх хугацаанд Явцын шалгалт зохион байгуулагдана. Улирлын нэгдсэн шалгалт нь  улирал бүрийн төгсгөлд  2 долоо хоногийн хугацаатай зохион байгуулагдана.
  • Бакалаврын сургалтын үйл явц жилийн турш үргэлжилнэ. 
  • Бакалаврын эчнээ хөтөлбөрийн сургалт нь сургалтын хуваарьт төлөвлөгөөний дагуу 3 улирал тус бүрд 7-8 долоо хоногийн хугацаанд үргэлжилнэ.
  • Хичээлийн хуваарьтай холбоотойгоор сургалт эхлэх цаг харилцан адилгүй байх бөгөөд эхний хичээл 08.30 цагт эхэлнэ. Хичээлийн нэг цаг /цаашид “цаг” гэх)-ийн хэмжээ нь хичээлийн дунд нь завсарлагагүйгээр 90 минутад багтаан явагдана. Хичээл тус бүр дундаа 5-10 минутын завсарлагатай байх бөгөөд их завсарлагаа  30 минут байна.
  • Суралцагчийн улирлын ачааллын дээд хэмжээг мэргэжлийн онцлог, сургалтын төлөвлөгөөний өөрчлөлт, боловсролын шатлал, сургалтын хэлбэр бүрээр тогтоож, гүйцэтгэх захирал баталгаажуулна. 
  • Өдрийн хөтөлбөрийн суралцагчийн улирлын доод ачаалал 15 багц цаг, орой, эчнээ хөтөлбөрийн суралцагчийн ачаалал 20 багц цаг тус тус байна.
  • Сургалтыг тухайн мэргэжлийн ур чадвар бүхий магистр болон түүнээс дээш зэрэгтэй багш зохион байгуулна. 
  • Сургалтын алба, мэргэжлийн тэнхим нь сургалтын хэрэгжилтэд хяналт тавьж, тасралтгүй удирдлага зохион байгуулалтаар ханган ажиллана.
  • Өдрийн хөтөлбөрийн 1-2-р курсэд зөвлөх багш томилон ажиллуулна. 
  • Сургалтын алба нь зөвлөх багшийн саналыг захиргааны зөвлөлийн хурлаар хэлэлцүүлж, зөвлөх багшийг ажиллуулах тухай захирлын тушаал гаргаж баталгаажуулна. 
  • Зөвлөх багш нь тус сургуульд хэрэгжүүлж  байгаа дүрэм, журмыг  оюутанд танилцуулж, хэрэгжүүлж ажиллана.
  • Оюутны хөгжлийн хөтөлбөрт тусгагдсан үйл ажиллагаанд оюутнуудыг зохион байгуулж оролцуулна.
  • Сургалтын төлөвлөгөөнд тусгагдсан дээд боловсролын  агуулгыг эзэмших явцад зөвлөн тусалж, чиглүүлж, суралцах арга барилаа олох, суралцах үйл ажиллагаагаа амжилттай хэрэгжүүлэхэд  нь багш  зөвлөн тусална.
  • Ангийн оюутнуудын ирц, идэвхи, сурлагын амжилт, сургалтын үйл ажиллагаанд хэрхэн оролцож байгаа талаар эцэг эх, асран хамгаалагч нарт мэдээлэл өгч хамтран ажиллана.
  • Суралцагчийн тухайн хичээлээр эзэмшсэн мэдлэг, чадварыг үнэлэхдээ Суралцагчдын мэдлэг чадварыг үнэлэх үнэлгээний журмыг баримтална.
  • Багш тухайн мэргэжлийн ангид хичээлийн жилийн турш хичээл орсон цаг бүр дээр хичээлийн сэдэв, хэлбэр, цагийг тэмдэглэж, оюутнуудын бүртгэлийг хөтөлж, улирлын төгсгөлд журналыг хааж тэнхимийн эрхлэгчид хүлээлгэн өгнө.
  • Улирал бүрийн эцэст тэнхимийн эрхлэгч тэнхимийн харъяаны ангийн бүх журналыг сургуулийн архивд хүлээлгэн өгнө.
  • Өдрийн хөтөлбөр
    • Мэргэжлийн тэнхимийн эрхлэгч сургалтын төлөвлөгөөний дагуу багш, ангийн цагийн ачааллын төлөвлөлтийг гаргаж, Сургалтын  алба нягтлан шалгаж,   хичээлийн хуваарийг боловсруулан хянуулж, захирлаар баталгаажуулан мөрдөнө.
    • Тухайн улирлын хичээлийн 8-р долоо хоногт “Явцын шалгалт” авч суралцагчийг хөтөлбөрт заагдсан мэдлэг, ур чадварыг хэр түвшинд эзэмшиж байгааг тодорхойлно.
    • Улирлын нэгдсэн шалгалтыг 16,17-р долоо хоногуудад зохион байгуулна.
    • Сургалтын төлөвлөгөөнд тусгагдсан дадлага ажлуудыг мэргэжлийн байгууллага дээр гүйцэтгүүлнэ. 
    • Сургалтад шинжлэх ухааны дэвшилтэт арга барил, боловсролын стандартад нийцсэн сурах бичиг, сургалтын хэрэглэгдэхүүнийг сонгон хэрэглэнэ.
    • Гэрээ хэлэлцээрийн дагуу гадаадын их, дээд сургуулиудтай хамтарсан хөтөлбөрийг  хэрэгжүүлнэ.
  • Орой, эчнээ, цахим хөтөлбөр
    • Бакалаврын оройн хөтөлбөрийн сургалт 1-р долоо хоногт эхлэн хичээлийн жилийн турш үргэлжилнэ.
    • Бакалаврын эчнээ хөтөлбөрийн 1-р улирлын сургалт 5-р долоо хоногт, 2-р улирлын сургалт 5-р долоо хоног эсвэл 6-р сард  тус тус зохион байгуулагдана.
    • Орой, эчнээ хөтөлбөрт дээд боловсролтой иргэн 1.5-2.5 жил, бүрэн дунд боловсролтой иргэн 4 жил суралцана. 
    • Орой, эчнээ  хөтөлбөрийн сургалтын цаг нь сургалт зохион байгуулах улирал, тухайн үеийн элсэгчдийн нөхцөл байдлаас шалтгаалан  өдөр, орой, бямба гаригт  хичээллэх боломжтой. 
    • Суралцагчийн 7 хоногийн танхимын сургалтын  ачаалал 30-аас багагүй цаг байна.  
    • Дээд боловсролтой элсэгчийн өмнөх бакалаврын түвшний боловсрол эзэмшиж цуглуулсан кредитийг төгссөн оноос шалтгаалан хичээлийн агуулга дүйцэж байгаа тохиолдолд 36 хүртэл кредитийг тооцож болох ба энэ асуудлыг Сургалтын алба, Хөтөлбөрийн  зөвлөл, мэргэжлийн тэнхим хамтран шийдвэрлэнэ.

 

ДӨРӨВ. СУРАЛЦАГЧИЙН АЧААЛАЛ, БАГЦ ЦАГ

  • Тухайн сургалтын байгууллагад заагдах ижил индекс (нэр)-тэй хичээлүүдэд нэг ижил багц цаг харгалзана.
  • Сургалтын төлөвлөгөөнд тусгагдах аливаа хичээлийг нэг улиралд үзэж дуусгахаар тооцон багц цаг онооно. Агуулгын багтаамж ихтэйгээс хэд хэдэн улиралд дамжин үзэх хичээл байвал түүнийг агуулгын залгамж чанар бүхий тусдаа хичээлүүдэд  хувааж, тус бүрд нь нэр, индекс, багц цаг онооно. 
  • Тухайн хичээлийн багц цаг нь уг хичээлийг судлан эзэмшихэд суралцагчаас зарцуулах нийт хугацаа буюу уг хичээлийн танхимын цаг, суралцагчийн бие дааж ажиллах цаг, зөвлөгөө, ангийн ажил /төсөл/, реферат, график тооцооны ажил гэрийн даалгавар болон суралцагчийн мэдлэг чадварыг үнэлэх явцын үнэлгээнд зарцуулах нийт хугацааг өөртөө багтаана. 
  • Хичээлд оноож байгаа багц цагийг дээд боловсролын сургалтын байгууллага хооронд жишигдэх байдлаар тогтооно. 
  • Багц цагийг бүхэл тоогоор илэрхийлнэ. Зохих үндэслэлээр зарим хичээлийн багц цаг 2-оос бага тогтоож болно.
  • Төгсөлтийн шалгалтад  багц цаг оноохгүй. 
  • Улирлын шалгалт, бие даан гүйцэтгэх даалгаврыг хэд хэдэн хичээлийг нэгтгэсэн  байдлаар зохион байгуулж болно.
  • Өдрийн хэлбэрээр суралцагчийн нэг улирлын норматив ачаалал тухайн сургалтын байгууллагын улирлын үргэлжлэх норматив хугацаа (долоо хоногийн тоо)-той тэнцүү байна. 
  • Суралцагч нь нормативаас илүү ачаалалтай суралцах хүсэлтээ Сургалтын албанд гаргаснаар сургалтын гэрээний үндсэн дээр хичээл нэмж  судлах эсвэл анги алгасан суралцаж болно. 
  • Дээд боловсрол эзэмшүүлэх дипломын сургалт 90 багц цагаас доошгүй байх бөгөөд өмнөх түвшний сургалтын багц цагийг оролцуулан бакалаврын сургалт 120 багц цагаас доошгүй байна.
  • Сургалтын алба нь суралцагчийн дүнгийн мэдээллийг улирал бүр сургуулийн системд байршуулж,   оюутны хувийн дугаараар мэдээлнэ.
  • Суралцсан хугацааны голч дүн 2.0-оос доошгүй байх болзлыг хангаснаар бакалаврын зэргийн диплом гардан авах эрхтэй болно.
  • Дипломын хавсралт дахь дүнгийн жагсаалтад суралцагчийн хангалтгүй дүгнэгдсэн хичээлийн дүнг бичихгүй бөгөөд тухайн хичээлийн багц цагийг судлаагүйд тооцож холбогдох журмын дагуу дахин судална.
  • Суралцагч нь өөрт шаардлагатай сурлагын дүн үнэлгээ, сургалтын төлбөр төлөлттэй холбоотой  тодорхойлолтыг Сургалтын алба, санхүүгийн албанаас авч болно. 

ТАВ. А. ОЮУТНЫ МЭДЛЭГ, ЧАДВАРЫН ҮНЭЛГЭЭ

  • Оюутны мэдлэг чадварыг үнэлэхдээ тэдний бие даан суралцах үйл ажиллагааг дэмжих, сургах сургах хариуцлагыг өндөржүүлэх зарчмыг удирдлага болгоно
  • Оюутныг үнэлэх үйл ажиллагаа нь шинжлэх ухааны үндэстэй, бодитой, шударга, ил тод байвал зохино.
  • Ижил мэргэжлээр суралцаж байгаа өдөр, орой, эчнээ, цахим хөтөлбөрийн оюутны мэдлэг чадварыг сургалтын ижил төлөвлөгөө, хичээлийн хөтөлбөрийн агуулгаар үнэлнэ.
  • Сургалтын төлөвлөгөөн дэх хичээлийн хөтөлбөрийн дагуу оюутны эзэмшсэн мэдлэг чадварыг үнэлэх дүгнэх гол хэлбэр нь шалгалт байна. Харин багц цаггүй хичээлээр оюутны эзэмшсэн мэдлэг, чадварыг шүүлгээр үнэлэн дүгнэж болох ба шүүлэг авахад энэхүү журмыг баримтална.
  • Бүтээх, тооцоолох болон лабораторийн ажил, дадлага, бакалаврын судалгааны ажил, бусад бие даалтын ажлаар эзэмшсэн мэдлэг, чадварыг үнэлэхэд төсөл, тайлан хамгаалалт, явцын хяналт, тест, реферат болон тэдгээртэй дүйцэх бусад хэлбэрийг ашиглана.
  • Мэргэжлийн болон мэргэшүүлэх хичээлээр хийх дадлагад багц цаг харгалзуулсан бол тэдгээрийн тайлангийн хамгаалалтыг шалгалтын нэгэн адил үзэж оноогоор үнэлнэ. Дадлагын тайланг дадлага дууссанаас хойш 1 сарын дотор хамгаалуулах ба оюутны дадлагын хичээлийг тусад нь журмаар зохицуулна.
  • Оюутны сурлагын чанарыг улирал бүрийн, мөн нийт суралцсан хугацааны голч оноо болон голч дүнгээр тодорхойлно.
  • Оюутан улирал бүр тухайн улирлын, мөн хийт суралцсан хугацааны голч оноо болон голч дүнтэйгээ танилцан, сурлагын байдалдаа дүгнэлт хийж, суралцах үйлээ төлөвлөнө.
  • Оюутны голч оноо, голч дүнг улирал, хичээлийн жил, суралцсан хугацаа, мэргэжлийн хөтөлбөр, сургуулийн хэмжээнд оюутныг шагнах, нэрэмжит тэтгэлэг олгох, төгсгөх, магистрантурт сургах зэрэгт гол үзүүлэлт болгоно.

Б. ОЮУТНЫ ТУХАЙН ХИЧЭЭЛЭЭР ЭЗЭМШСЭН МЭДЛЭГ

ЧАДВАРЫН ҮНЭЛГЭЭ

  • Тухайн хичээлээр оюутны улирлын туршид эзэмшсэн мэдлэг, чадварын үнэлгээг гаргахдаа оюутны хичээлийн явцын идэвх оролцоо, бие даасан ажлын үнэлгээ, улирлын шалгалтын үнэлгээ тус бүрийг зохих хэмжээгээр тооцон “Оюутны мэдлэг чадварыг оноогоор үнэлэх аргачлал” /Хавсралт А/-ын дагуу 100 оноогоор үнэлнэ.

5.10.1. Тухайн хичээлд 60 ба түүнээс дээш оноо авсан оюутныг уг хичээлийн агуулгыг судалж, багц цагийг биелүүлсэн гэж үзнэ. Харин 60 –аас доош оноо бол “үл тооцов” гэж дүгнэх бөгөөд үнэлгээг харгалзан “S”, “U” гэж бичнэ.

5.10.2. Хувьчилсан оноо, үсгээр илтгэсэн дүн ба тоогоор илтгэсэн дүнгийн хоорондын холбоо дараах хэлбэртэй байна. Үүнд:

 

Үсгэн үнэлгээ

Хувьчилсан дүн

Голч

D-

60-63

1.0

D

64-66

1.6

D+

67-69

2.2

C-

70-73

2.4

C

74-76

2.6

C+

77-79

2.8

B-

80-83

3.0

B

84-86

3.2

B+

87-89

3.4

A-

90-93

3.6

A

94-96

3.8

A+

97-100

4.0

ЗУРГАА. ШАЛГАЛТЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА

  • Сургалтын бодлого зохицуулалтын алба нь улирал бүрийн эхэнд процессын болон улирлын нэгдсэн шалгалтын ложистикт мэргэжлийн тэнхимүүдээс санал авч боловсруулан, Хөтөлбөрийн хороогоор хэлэлцүүлж, захирлаар баталгаажуулна. 
  • Шалгалтыг нэгдсэн хуваарийн дагуу зохион байгуулна. 
  • Шалгалт нь явцын, улирлын нэгдсэн шалгалт гэсэн хэсгүүдтэй байна.
  • Улирал бүр явцын болон улирлын нэгдсэн шалгалтыг тус бүр нэг удаа авна.
  • Сургалтын албанаас шалгалтын хуваарийг гаргаж, захирлаар баталгаажуулж мөрдөнө.
  • Багш шалгалтын бүтэц, зохион байгуулалтыг  оюутнуудад мэдэгдсэн байна.
  • Багш нь шалгалтын материалыг боловсруулахдаа шалгалтын хуваарьт заасан загварыг баримтлах бөгөөд хичээлээр эзэмшүүлсэн мэдлэг, ур чадвар, асуудал шийдвэрлүүлэх зэрэг бүтээлч байдлаар ам, бичиг, бодлого, дасгал гэх мэт бусад  хэлбэрийг ашиглан шалгалтыг зохион байгуулна.
  • Тэнхимийн эрхлэгч багшийн боловсруулсан шалгалтын материалын хэлбэр, бүтэц, агуулгыг  хянан баталж, Сургалтын албаар баталгаажуулна. 
  • Багш бүр шалгалтын материалын эх хувь, файл, түлхүүрийн хамт тэнхимийн эрхлэгчид хүлээлгэн өгнө. Мэргэжлийн тэнхим шалгалтын материал, тестийн сан бүрдүүлж Сургалтын албанд хүлээлгэн өгнө.
  • Улирал бүрийн эхэнд тухайн суралцагчийн суурь түвшинг тодорхойлох, улирал бүрийн төгсгөлд суралцагчийн ахиц дэвшлийг тогтоох шалгалт шалгалт авч болно.
  • Сургалтын албанаас шалгалтад орох эрхтэй суралцагчдын нэрсийг гаргаж мэргэжлийн тэнхимд хүргүүлнэ. Суралцагч нь сургалтын төлбөрөө бүрэн төлсөн тохиолдолд шалгалтад орох эрхтэй.
  • Сургалтын  алба, мэргэжлийн тэнхимийн эрхлэгч шалгалтын явцад хяналт тавьж ажиллана.
  • Улирлын туршид хичээлд байнга идэвхтэй оролцсон тухайн хичээлийн явцын бүх шалгалтуудад амжилттай дүгнэгдэж 70 оноог бүрэн авсан суралцагчийг улирлын нэгдсэн шалгалтаас чөлөөлж, шалгалтын оноог шууд ба багш ил тод мэдээлж болно.
  • Улирлын туршид тодорхойгүй шалтгааны улмаас суралцагч сургалтын 50%-д хамрагдаагүй тохиолдолд улирлын нэгдсэн шалгалтад оруулахгүй.
  • Суралцагч нь хангалтгүй дүгнэгдсэн тохиолдолд тухайн хичээлийн шалгалтыг өгөхдөө суралцагчдын мэдлэг чадварыг үнэлэх үнэлгээний журмын дагуу шийдвэрлүүлнэ.
  • Багш улирлын нэгдсэн шалгалт эхлэхээс өмнө суралцагчийн явцын үнэлгээг танилцуулсан байна. Шалгалт дууссаны дараа шалгалтын үнэлгээ болон нэгдсэн дүнгийн талаар мэдээлэл өгнө.
  • Шалгалтыг зарим тохиолдолд хөндлөнгийн хянагч багш томилон авахуулах бөгөөд олон суралцагчидтай шалгалтанд ассистент багш томилно.
  • Багш бүр албанаас олгосон дүнгийн хуудсанд суралцагчдын явцын болон процессын шалгалт, улирлын нэгдсэн шалгалтын оноог нэгтгэн бичиж шалгалт дууссанаас 24 цагийн дотор оюутны бүртгэл мэдээллийн программд оруулж дүн үнэлгээг  хүлээлгэн өгнө.
  • Сургалтын төлөвлөгөө, хичээлийн хөтөлбөр, технологийн дагуу сургалтад зохих ёсоор оролцсон, дадлагыг бүрэн хийж, тайлангаа хамгаалсан, багц цагийн гүйцэтгэл бүрэн, сургалтын төлбөрийн тооцоогүй суралцагчийг төгсөлтийн шалгалт, диплом, төслийн хамгаалалтад оруулна. 
  • Төгсөлтийн нэгдсэн шалгалт, дадлага, курсийн ажил, төсөл, дипломын ажлын хамгаалалтууд нь холбогдох журмын  дагуу зохион байгуулагдана. 
  • Багшийн дүн гаргах үйл ажиллагаа нь багшийн бүрэн эрхийн үйл ажиллагаа гэж үзэх бөгөөд дүнтэй холбоотой асуудлыг багш бүрэн хариуцана. 
  • Шалгалтын төлөвлөгдсөн хугацаанд шалгалтад ороогүй оюутны хувьд нөхөж шалгалт авах үйл ажиллагааг мэргэжлийн тэнхимийн эрхлэгч болон Сургалтын албаны хамтын шийдвэрээр гарна.

ДОЛОО. СУРГАЛТЫН ТОНОГ ТӨХӨӨРӨМЖ, ДЭМЖИХ ҮЙЛЧИЛГЭЭ

  • Оюутнуудын амжилттай суралцах, эрүүл мэнд, аюулгүй байдлыг хангасан орчин нөхцлийг бүрдүүлнэ.
  • Суралцагчдадаа дадлага хийх, сурч буй мэргэжлийн чиглэлээр ажлын туршлага эзэмшихэд зуучлах, төгсөгчдөдөө ажлын байр олоход нь туслах үйлчилгээ үзүүлнэ.
  • Суралцагчдад суралцаж буй мэргэжлийнх нь сургалтын төлөвлөгөө, судалж байгаа болон цаашид судлах хичээлүүдийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг Сургалтын алба, мэргэжлийн тэнхим өгч ажиллана. 
  • Хичээлийн эхний өдөр багш суралцагчдад тухайн хичээлийн хөтөлбөр, эзэмших мэдлэг, ур чадвар, суралцагчийг үнэлэх үнэлгээний хуваарилалт, бие даан гүйцэтгэх ажил болон бусад зохион байгуулалтын талаар мэдээлэл өгч ажиллана.  
  • Сургалтын төлөвлөгөөнд заасан хичээл, сургалтыг явуулах, агуулгыг бүрэн эзэмшүүлэхэд шаардагдах лаборатори, тоног төхөөрөмж, техник хэрэгслээр анги танхимыг тоноглоно.
  • Оюутнууд суралцах хугацаандаа сургуулийн лаборатори, танхим, үйлдвэрлэл, үйлчилгээний байгууллагад багш, тусгайлан томилсон удирдагчийн удирдлага дор гүйцэтгэх төрөл бүрийн дадлага нь үндсэн сургалтын бүрэлдэхүүн хэсэг болно. 
  • Сургуулийн үйлдвэрлэлийн болон мэргэшүүлэх дадлагын удирдамж, гэрээг хөтөлбөрийн хороо хэлэлцэж, захирал батална.
  • Бакалаврын сургалтын журмаар тодорхойлогдсон ерөнхий суурь болон мэргэжлийн хичээлүүдийг сонгон суралцах хичээлүүдийн хамт амжилттай үзэж, харьяалагдах тэнхимийн сургалтын төлөвлөгөөнд тусгагдсан дадлагын ажлыг мэргэжлийн байгууллага дээр гүйцэтгэнэ.

НАЙМ. ШИЛЖИЛТ ХӨДӨЛГӨӨН, СУРАЛЦАГЧ ТҮР ХУГАЦААНЫ БОЛОН ЖИЛИЙН ЧӨЛӨӨ АВАХ, ҮРГЭЛЖЛҮҮЛЭН СУРАЛЦАХ, СУРГУУЛИАС ЧӨЛӨӨЛӨГДӨХ ҮЙЛ ЯВЦ

  • Шилжилт хөдөлгөөн
  • Гадаадын болон дотоодын их, дээд сургуулиудаас  шилжин суралцах хүсэлтэй оюутан  нь Сургалтын албанд хүсэлтээ ирүүлнэ. Сургалтын  алба тухайн оюутны материалыг хүлээн авч,  захиралд танилцуулж, шийдвэрлэнэ. 
    • Суралцагчийн суралцах мэргэжлийн чиглэл, хичээлийн агуулга, дүн үнэлгээ, багц цагийн гүйцэтгэлийг үндэслэн  оюутныг тохирох курст  шилжүүлэн суралцуулна.
    • A-D хүртэлх бүх үнэлгээг хүлээн зөвшөөрнө. Шилжин ирж суралцаж байгаа суралцагчийн сурлагын дүн үнэлгээ ЗИС-ийн оюутныг үнэлэх үнэлгээний тогтолцооноос ялгаатай  тохиолдолд харгалзах оноог дүйцүүлэн тооцно.
    • Шилжин суралцах хүсэлт гаргаж буй оюутан доорхи баримт бичгийг бүрдүүлсэн байна.Үүнд:
      • Хувийн өргөдөл
      • Суралцаж байсан сургуулийн тодорхойлолт /тухайн сургуулийн Сургалтын бодлого зохицуулалтын албаны тамга, гарын үсэг зурагдсан байх /
      • Захирлын тушаалын хуулбар
      • Суралцсан хугацааны сурлагын дүнгийн  баталгаажуулсан жагсаалт /тухайн сургуулийн тамга, гарын үсэгтэй, судалсан хичээлүүд, кредит цаг, сурлагын голч дүн тодорхойлолтод бичигдсэн байх/
      • Гадаад улс орноос шилжин ирж суралцсан тохиолдолд дүнгийн тодорхойлолт болон бусад нотлох баримтыг гадаад хэлнээс орчуулан хавсаргасан байна.
      • Хувийн хэрэг, аттестат, ерөнхий шалгалтын батламж
      • Боловсролын салбарын мэдээллийн системд бүртгэлтэй байх бөгөөд тухайн сургуулиасаа хасалт хийлгэсэн байх
      • Иргэний үнэмлэхийн хуулбар
      • Цээж зураг 2%
    • Тухайн оюутан шилжин ирж суралцаж байгаа тохиолдолд багц цагийн зөрүүг  тооцуулж холбогдох төлбөрийг төлсөн тохиолдолд, хичээлийн агуулгыг нөхөн судална.
    • Гадаадын болон бусад их, дээд сургуулиас шилжиж ирсэн оюутны дүнгийн тодорхойлолтыг үндэслэн сургалтын төлөвлөгөөний дагуу хичээлийн багц цагийг дүйцүүлэн шууд тооцох ба зөрүү хичээлийг Удирдах зөвлөлөөс тогтоосон нэг кредит цагийн  үнэлгээгээр  тооцон багц цагийг нөхүүлнэ.
    • Оюутны дүн үнэлгээг дүйцүүлэх асуудлыг мэргэжлийн тэнхим, сургалтын  бодлого зохицуулалтын алба, хөтөлбөрийн хороо хамтран шийдвэрлэнэ.
    • Суралцагч нэг сургуулиас нөгөө сургуульд шилжин сурч болно. Шилжин суралцах суралцагчид зохих тодорхойлолт, лавлагаа, бичиг баримтыг олгоно. 
    • Шилжин суралцаж байгаа оюутнуудын хүсэлтийг үндэслэн улирал тус бүр  захирлын тушаал гарч баталгаажна.
    • Суралцагчийн мэдээллийг боловсролын удирдлагын мэдээллийн системийн бүртгэлээс  “өөр сургуульд шилжсэн” төлөвт шилжүүлж хасалт хийнэ.
  • Жилийн чөлөө, сургалтаас түр хугацааны чөлөө авах үйл явц
    • Суралцагч нь хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар хичээлээс нэг цагийн  чөлөө авах тохиолдолд хичээл зааж байгаа багшаас, нэг өдрийн чөлөө авах тохиолдолд мэргэжлийн тэнхимээс, 2 болон түүнээс дээш хоногоор чөлөө авах тохиолдолд хүсэлтийг нотлох баримтын хамт ирүүлж Сургалтын албаар шийдвэрлүүлнэ.
    • Суралцагчийн нэг улиралд чөлөө авах хугацаа 7 хоногоос хэтрэхгүй байна. Хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар 7 хоногоос дээш хугацаанд чөлөө авах нөхцөлд мэргэжлийн тэнхим, багш нарын саналыг үндэслэн Сургалтын алба шийдвэрлэнэ. 
    • Сургалтын  процесст тодорхой  шалтгааны улмаас цаашид үргэлжлүүлэн суралцах боломжгүй болсон оюутанд нэг  хүртэлх жилийн хугацааны чөлөө авч болно.
    • Суралцагч нь жилийн чөлөө  авах  хүсэлтээ Сургалтын албанд гаргаж, захирлын тушаалаар шийдвэрлүүлнэ. Өргөдөлд  чөлөө хүссэн он сар өдөр,  чөлөөний хүгацаа,  сургалтын төлбөр төлсөн баримтуудыг хавсаргасан байна.
    • Суралцагчийн жилийн чөлөөний хугацаа дууссан тохиолдолд дахин хүсэлт гаргаж чөлөөг сунгуулна.
    • Мөн оюутны хөгжлийн зээл, буцалтгүй тусламжаар суралцаж байгаа эсэхийг тодорхойлж  зээл тусламжаар суралцаж буй оюутны чөлөө  чөлөөтэй байх хугацаанд төрөөс олгох зардлын санхүүжилтийг зогсооно.
    • Сургалтын  алба нь жилийн чөлөө авсан суралцагчийн мэдээллийг Боловсролын удирдлагын мэдээллийн системд “жилийн чөлөө” төлөвт  оруулна.
    • Захирлын тушаалд оюутанд чөлөө олгогдсон хичээлийн жил, улирал төдийгүй тухайн оюутны чөлөөнөөс эргэн ирж  үргэлжлүүлэн суралцах хичээлийн жил, он, улирал, сургалтын төлбөрийн үлдэгдэл зэргийг  тодорхой заасан байна.
    • Оюутны чөлөөнөөс ирж үргэлжлүүлэн суралцах тухай асуудлыг захирлын тушаалыг үндэслэн шийдвэрлэх ба тухайн оюутны төлсөн  сургалтын үлдэгдэл төлбөр хүчинтэй байна. Заасан хугацаанаас өмнө хичээлд суух хүсэлт гаргавал тухайн оюутан сургалтын нэмэлт төлбөр төлнө.
    • Оюутныг чөлөөтэй байх хугацаанд сургалтын төлбөр нэмэгдсэн тохиолдолд  тухайн  жилийн төлбөрийн зөрүүг нөхөн төлнө. Сургалтын төлбөрийн асуудлыг санхүү, аж ахуйн алба шийдвэрлэнэ.
  • Үргэлжлүүлэн суралцах үйл явц
    • Жилийн чөлөөний хугацаа дууссан тохиолдолд суралцагч нь үргэлжлүүлэн суралцах хүсэлтээ гаргасны үндсэн дээр сургалтаа үргэлжлүүлнэ.
    • Суралцагч нь жилийн чөлөөнөөс ирж үргэлжлүүлэн суралцах тохиолдолд жилийн чөлөө авсан улирлаас танхимын сургалтад хамрагдана.
    • Чөлөөний хугацаа дуусмагц суралцах эрх нээгдсэн суралцагч нь Сургалтын алба, мэргэжлийн тэнхимээс зөвлөн чиглүүлнэ.  Сургалтын төлөвлөгөөний өөрчлөлтөөс шалтгаалан хичээлийн агуулгын зөрүү гарсан тохиолдолд мэргэжлийн тэнхим, Сургалтын алба хамтран шийдвэрлэнэ.
    • Суралцагч нь санхүү, аж ахуйн албанаас сургалтын төлбөр тооцоотой холбоотой  мэдээллийг авах үүрэгтэй. 
  • Сургалтын гэрээ цуцлах үйл явц.
    • Сургуулийн захиргаанаас дараах тохиолдолд оюутантай байгуулсан “Сургалтын гэрээ”-г цуцалж сургуулиас хасна.  Үүнд:
    • ЗИС-ийн дүрэм, дотоод журам, оюутны ёс зүйн дүрэм, сургуулийн гадна болон дотоод орчинд баримтлах дэг журам, гэрээ  зөрчсөн
    • Чөлөөний хугацаа дууссан ч чөлөөний хугацааг сунгах хүсэлт гаргаагүй.
    • Сургалтын үйл явцад нэг хичээлийн жил  болон түүнээс дээш хугацаанд оролцоогүй.
    • Сургуулийн нэр хүнд, сургалтын ажилд сөрөг нөлөө бүхий зөрчил гаргасан
    • Оюутан өөрөө сургуулиас гарах хүсэлт гаргасан
    • Багц цагийн гүйцэтгэл хангалтгүй зэрэг тохиолдолд  оюутныг сургуулиас чөлөөлнө.
    • Суралцагч нь сургуулиас гарах хүсэлтийг Сургалтын албанд гаргаж, захирлын тушаалаар шийдвэрлэнэ. 
    • Сургалтын гэрээ цуцлагдсан тохиолдолд суралцагчийн  сургалтын төлбөрийг буцаан олгохгүй.
    • Сургалтын төлбөрийн тооцоогүй тохиолдолд  бичиг баримтын эх хувийг өөрт болон эцэг, эх асран хамгаалагчид ажлын 5 хоногт багтаан архиваас олгох бөгөөд боловсролын удирдлагын мэдээллийн систем дэх төлөвийг өөрчилж “хасагдсан” төлөвт шилжүүлнэ.

ЕС. СУРГАЛТЫН ТӨЛБӨР

  • Сургалтын төлбөрийг хичээлийн жил бүрийн хавар Удирдах зөвлөлөөр хэлэлцүүлэн баталж, суралцагчдад мэдэгдэнэ.
  • Суралцагчид хичээлийн улирал эхлэхээс өмнө гэрээний дагуу сургалтын төлбөрийг сургуулийн дансанд шилжүүлнэ. Суралцагч нь сургалтын төлбөр төлөхдөө өөрийн овог, нэр, суралцаж буй хөтөлбөр, регистрийн дугаар, курс, холбоо барих  утасны дугаар зэргийг заавал бичсэн байна.
  • Сургалтын төлбөр төлсөн тохиолдолд төлбөрийн баримтын хуулбарыг сургуулийн санхүүгийн албанд ирүүлнэ.
  • Суралцагч нь сургалтын төлбөрөөс гадна дотуур байр, ромбо диплом болон бусад нэмэлт үйлчилгээтэй холбоотой төлбөр хураамжийг тухай бүр төлнө.

Арав. Төгсөлтийн үйл явц

  • Төгсөгчдөд бакалавр, магистрын диплом, хавсралт олгохдоо БСШУС-ын 2012 оны 01 тоот тушаалыг баримтална.
  • Амжилттай суралцаж дээд боловсролын бакалаврын зэрэг авах болзол хангасан суралцагчдад төгсөлтийн шалгалтын комиссын шийдвэрийг үндэслэн боловсролын зэргийн диплом, энгэрийн тэмдэг олгоно.
  • Боловсролын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагаас тогтоосон бакалаврын зэргийн дипломын загварыг баримтлан крилл, англи болон монгол бичгээр тус тус хэвлэнэ.
  • Бакалаврын зэргийн дипломыг БШУЯ-наас олгосон дипломын дугаар бүхий Удирдах зөвлөлийн дарга, Захирал, Төгсөлтийн шалгалтын комиссын даргын гарын үсэг, сургуулийн тамга тэмдгээр баталгаажуулсан байна.
  • Бакалаврын зэргийн дипломын  хавсралтад  суралцагчийн овог нэр, регистрийн  дугаар, суралцсан хөтөлбөрийн чиглэл, индекс, боловсролын зэрэг, төгссөн он  суралцах хугацаандаа судалсан хичээлүүд, тэдгээрийн багц цаг, диплом, төслийн  ажлын сэдэв, үнэлгээ, голч оноог бичих бөгөөд захирал, сургалтын  албаны даргын гарын үсгээр баталгаажуулна.
  • Бакалаврын дипломын голч дүн 2.0-с доош тохиолдолд бакалаврын зэрэг олгохгүй бөгөөд тухайн мэргэжлийн хөтөлбөрийн сургалтын төлөвлөгөөнд тусгагдсан  хичээлүүдийг судалсныг гэрчилсэн бичиг баримт олгож болно.
  • Төгсөгч дипломоо үрэгдүүлсэн болон бусад шалтгаанаар шинээр авах тохиолдолд БСШУС-ын 2006 оны №480 тоот  тушаал “Дээд боловсролын диплом олгох” журмыг баримтлан дараах материалыг бүрдүүлнэ.
    • Хувийн өргөдөл
    • Иргэний үнэмлэхийн хуулбар
    • Дипломын хуулбар
    • Үрэгдүүлсэн тухай зарлуулсан зарын бичиг
    • Төлбөр тушаасан баримт /…………… төгрөг тушаана/ зэргийг бүрдүүлж Сургалтын бодлого зохицуулалтын албанд ирүүлнэ.
    • Төгсөгчийн дипломын захиалгыг хүлээн авснаас хойш холбогдох байгууллагад хүргүүлэн 21 хоногт багтаан төгсөгчид олгоно.

АРВАН НЭГ. СУРАЛЦАГЧИЙН ӨРГӨДӨЛ ГОМДОЛ,  САНАЛ ХҮСЭЛТИЙГ  ШИЙДВЭРЛЭХ ҮЙЛ ЯВЦ

  • Өргөдөл хүсэлт хүлээн авах
    • Тус сургуулийн Сургалтын алба нь оюутан суралцагчдын өргөдөл, санал хүсэлтийг хүлээн авна.
    • Суралцагч нь өргөдөл, хүсэлтийг  бичгээр болон цахим хэлбэрээр  өгч болно.
    • Суралцагчийн гаргасан  өргөдөл хүсэлт нь үндэслэлтэй  үнэн зөв, бодитой байна.
    • Суралцагч нь өргөдөл гомдол, санал хүсэлт  гаргасан тохиолдолд  тухайн оюутан заавал  овог, нэр, мэргэжил курс, он, сар өдрийг тавьсан байна.
  • Өргөдөл, санал хүсэлтийг шийдвэрлэх үе шат, хугацаа
    • Сургалтын алба нь суралцагчийн өргөдөл гомдол, санал хүсэлтийг үндэслэн захиргаа, тэнхим, алба, нэгжид хүргүүлнэ.
    • Захиргаа, тэнхим, алба, нэгж нь суралцагчийн  өргөдөл,  хүсэлттэй  танилцаж судалсны үндсэн дээр саналаа Сургалтын албанд бичгээр өгнө. Сургалтын албанд өргөдөл гомдол, санал хүсэлтийг Захиргааны зөвлөлд танилцуулж шийдвэрлүүлнэ.
    • Суралцагчийн ирүүлсэн өргөдөл гомдол, санал хүсэлтийг ажлын 5  хоногт  багтаан  шийдвэрлүүлнэ.
    • Сургалтын албаны өргөдөл хүсэлт хүлээн авсан мэргэжилтэн тухайн өргөдлийн хариу  шийдвэрийг оюутанд  биечлэн танилцуулна.
    • Өргөдөл хүсэлтийн нууцлалыг танилцсан албан тушаалтан нууцлах үүрэгтэй байна.

 

АРВАН ХОЁР. ЖУРМЫН ХЭРЭГЖИЛТИЙН ХЯНАЛТ, ҮНЭЛГЭЭ

12.1. Сургалтын алба, мэргэжлийн тэнхим журмыг баримтлан сургалтын үйл ажиллагааг зохион байгуулах бөгөөд хэрэгжилтэд явцын хяналт тавьж ажиллана.

12.2. Энэхүү журмын хэрэгжилтэд Чанарын алба хяналт тавьж ажиллана. Хэрэгжилтийн үр дүнг үндэслэн санал зөвлөмжөө захиргааны зөвлөлд, хичээлийн улирал тутамд танилцуулна.

НЭГ. НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ

 

  • Энэхүү журмын зорилго нь ЗИС-д цахим сургалт явуулах, түүнтэй холбогдон гарах харилцааг зохицуулахад оршино.
  • ЗИС-ийн багш, суралцагч болон бусад оролцогч талууд энэхүү журмыг дагаж мөрдөнө.
  • Энэхүү журмаар зохицуулагдахгүй асуудал гарвал ЗИС-ийн Захирлын зөвлөл хэлэлцэж, шийдвэр гаргана.

 

ХОЁР. БАГШИЙН ЭРХ

 

2.1     Цахим сургалтын системийн тасралтгүй үйл ажиллагаагаар хангагдах

2.2     Багш нь сургалтын систем дээр хичээл үүсгүүлж, оюутантай холбогдсон account нээлгэн эзэмших

2.3     Цахим сургалтын системтэй холбоотой сургалт семинарт хамрагдан зөвлөгөө авах

2.4     Цахим сургалтын системд оруулсан өөрийн мэдээллийг засварлах,шинэчлэх, устгах

2.5     Цахим сургалтын системээр дамжуулж оюутныг үнэлэх, дүгнэх

2.6     Цахим сургалтын системтэй холбоотой санал гомдлыг тухайн холбогдох албан тушаалтанд гаргах

 

ГУРАВ. БАГШИЙН ҮҮРЭГ

 

3.1     Багш тухайн хичээлийн улиралд заах хичээлүүдтэй холбогдолтой лекц (бүрэн эхээр), семинар, нэмэлт материал(холбоос зураг, видео бичлэг, аудио бичлэг)- уудыг семестр эхлэхийн өмнөх 7 хоногт багтаж байршуулсан байх

3.2     Багш нь цахим сургалтын систем дээр зохиогчийн эрх болон бусад хууль тогтоомжийг зөрчөөгүй материалыг байршуулах

3.3     Багш нь Цахим сургалтын системд нэвтрэх өөрийн ID болон нууц үгийг чандлан хадгалж бусдад дамжуулахгүй байх

3.4     Багш нь оюутнуудын гэрийн даалгавар болон бие даалт, ангийн ажил зэргийг Цахим сургалтын системээр дамжуулан хүлээн авч дүгнэх

3.5     Багш нь Мэдээлэл технологийн албаны цахим сургалт хариуцсан мэргэжилтний гаргаж өгөхийг хүссэн мэдээ мэдээллийг цаг хугацаа бүрт нь гаргаж өгөх

3.6     Багш нь Цахим сургалтын систем дээр заасан зааврын дагуу өөрийн системд нэвтрэх ID болон нууц үгийг хүлээн авах

3.7     Багш нь Цахим сургалтын системийг байнга сурталчилж, таниулан мэдүүлэх

3.8     Цахим сургалтын системийг шинэлэг, олон талаас нь хэрхэн ашиглах талаас байнга шинжлэн судалж, өөрийн мэдлэг дадлагыг сайжруулах

 

ДӨРӨВ. ОЮУТНЫ ЭРХ

 

4.1     Оюутан нь тасралтгүй үйл ажиллагаа явуулж буй Цахим сургалтын системээр хангагдах

4.2     Судлах хичээлүүд үүсгэгдэж, багш болон бүх хичээлийг судалж буй оюутнуудтай холбогдсон account эзэмших

4.3     Цахим сургалттай холбоотой сургалт семинарт хамрагдан, зөвлөгөө авах

4.4     Оюутан Цахим сургалтын системээр дамжуулан илгээсэн гэрийн даалгавар, ангийн ажил, бие даалт зэргийг тухайн багшаар шударгаар үнэлүүлэн дүгнүүлэх

4.5     Оюутан Цахим сургалтын системд байгаа өөрийн мэдээллийг өөрчлөн шинэчлэх

4.6     Цахим сургалтын системтэй холбоотой санал гомдлыг тухайн холбогдох албан тушаалтанд гаргах

 

ТАВ. ОЮУТНЫ ҮҮРЭГ

 

5.1     Оюутан өөрийн Цахим сургалтын системд ID, нууц үг гэх мэт мэдээллийг чандлан хадгалж бусдад шилжүүлэн өгөхгүй байх

5.2     Оюутан гэрийн даалгавар, бие даалт, ангийн ажил зэргийг заасан хугацаанд нь багтаан Цахим сургалтын системээр дамжуулан багш нарт илгээх

5.3     Оюутан нь Мэдээлэл технологийн албаны цахим сургалт хариуцсан мэргэжилтний гаргаж өгөхийг хүссэн мэдээ мэдээллийг цаг хугацаа бүрт нь гаргаж өгөх

5.4     Оюутан Цахим сургалтын систем дээр заасан зааврын дагуу өөрийн системд нэвтрэх ID болон нууц үгийг хүлээн авах

5.5     Оюутан Цахим сургалтын системд байршуулсан хичээл болон мэдээллүүдтэй цаг хугацаа алдалгүй танилцаж судалсан байх

 

ЗУРГАА. МЭДЭЭЛЭЛ ТЕХНОЛОГИЙН АЛБАНЫ ЦАХИМ СУРГАЛТ       ХАРИУЦСАН МЭРГЭЖИЛТНИЙ ЭРХ

 

6.1     Цахим сургалтын системд бүрдүүлэлт, баяжуулалт хийх ( лекц, семинар, гэрийн даалгавар, нэмэлт материал г.м)-тэй холбоотой шаардлага тавих

6.2     Цахим сургалтын системд бүрдүүлэлт баяжуулалт огт хийгээгүй болон хангалтгүй хийсэн багшийн талаарх мэдээллийг холбогдох албан тушаалтанд хүргүүлэх

  • Цахим сургалтын системд мэдээлэл байршуулах, түүнийг засварлах, устгах
  • Багш, оюутнуудын мэдээллийг байршуулах, засварлах, устгах

 

 

ЗУРГАА. МЭДЭЭЛЭЛ ТЕХНОЛОГИЙН АЛБАНЫ ЦАХИМ СУРГАЛТ ХАРИУЦСАН МЭРГЭЖИЛТНИЙ ҮҮРЭГ

 

6.1     Цахим сургалтын системд байршуулагдсан бүх мэдээллийг хадгалах

6.2     Цахим систем хэрэглэгчийн мэдээллийг тухайн хэрэглэгчийн зөвшөөрөлгүйгээр бусдад дамжуулахгүй байх

6.3     Багш, оюутнуудын хувийн мэдээллийг Цахим сургалтын системд байршуулах

6.4     Цахим сургалтын системийг байнга сурталчилж таниулан мэдээлэх

6.5     Цахим сургалтын системд хэрэглэгчийг нэмэх болон үйл ажиллагааг Захирлын тушаалын дагуу өөрчлөлт хийх

6.6     Хэрэглэгч өөрийн хувийн мэдээлэлд өөрчлөлт оруулахыг хүсвэл тухайн хэрэглэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийг заавал байлцуулан хийх

6.7     Цахим сургалтын системтэй холбоотой нийтийн сургалтыг Сургалтын албанаас гаргаж өгсөн төлөвлөгөөний дагуу явуулах

6.8     Цахим сургалтын системтэй холбоотой мэргэжлийн ур чадвараа байнга нэмэгдүүлэх

6.9     Цахим сургалтын систем дээр байршуулах мэдээллийг боловсруулах, үнэн зөв мэдээлэл байршуулах

6.10   Багш нарын Цахим сургалтын системд байршуулж буй хичээлтэй холбоотой мэдээлэлд хяналт шалгалт хийж, чанарын үнэлгээ гаргах

6.11   Сургалтын албадын ирүүлсэн хүсэлтийн дагуу дүнгийн хуудсыг сургалтын системээс гаргах, хүлээлгэн өгөх.

НЭГ. НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ

 

Уг журам нь ЗИС-ийн Оюутан, Багш, ажилчдын цахим орчинд хувийн болон албаны мэдээллийн аюулгүй байдал, түүнийг хэрхэн зөв хадгалж эрсдлийг бууруулах зорилготой болно.

 

ХОЁР. НУУЦ ҮГИЙН АЮУЛГҮЙ БАЙДАЛ

 

2.1     Нууц үг нь латин цагаан толгойн том үсэг, жижиг үсэг, тоо, тэмдэгт орсон байх багадаа 8 оронтой байна

2.2     Нууц үгийг сар тутамд шинэчилнэ.

2.3     Нэг нууц үгээр олон тооны системд нэвтрэхийг хориглоно.

2.4     Өөрийн нууц үгийг бусдад ямар ч хэлбэрээр өгөхийг хориглоно.

2.5     Хувийн нууц үгийг асуух, шилжүүлэхийг шаардахыг хориглоно.

2.6     Албаны нууц үгийг хэрэглэгчийн албан тушаалд өөрчлөлт орсон бол бусдад шилжүүлэхийг зөвшөөрнө.

2.7     Интернет хөтөч программ дээр нууц үг хадгалахыг хориглоно.

2.8     Нууц үг хадгалах программ, менежер ашиглахыг хориглоно.

2.9     Тухайн систем нууц үгээс гадна хамгаалалтын нэмэлт хэрэгсэл санал болгож байгаа бол түүнийг идэвхжүүлнэ.

 

ГУРАВ. ЦАХИМ МЭДЭЭЛЛИЙГ ХАДГАЛАХ, БОЛОВСРУУЛАХ

 

3.1     Онц чухал мэдээллийг хоёр болон түүнээс олон тооны газар хадгална.

3.2     Файлын нэрийг латин цагаан толгойн тусламжтай өгнө

3.3     Файлыг компюьтерийн хамгийн их хэмжээтэй диск дотор хадгална

3.4     Файлыг нэг удаагийн үйлдлээр устгахыг хориглоно.

3.5     Хоёр болон түүнээс олон жилийн хугацаанд өөрчлөлт ороогүй программ хангамж ашиглахыг хориглоно

3.6     Хамгаалалтын системгүй, эсвэл унтраасан, алдаатай ажиллаж байгаа компьютер ашиглахыг хориглоно

3.7     Албан ёсны эрхтэй программ хангамж ашиглаж мэдээллийг боловсруулж, хадгална

3.8     Нээлттэй, үнэгүй программ хангамжийг мэдээллийг технологийн албаны зөвшөөрөл авч ашиглана.

3.9     Албаны ажилчид, багш нь программ хангамжийн нэг хувилбарыг ашиглана.

3.10   Компьютерын мэдээллийг хадгалах төхөөрөмжийг 2 жилд нэг удаа шинээр солино.

3.11   Мэдээллийн технологийн алба нь хичээлийн улирал бүр багш, ажилчид мэдээллийг зөв хадгалж байгаа эсэхэд шалгалт хийнэ.

3.12   Компьютерын мэдээллийг хадгалах төхөөрөмжийг шаардлагатай гэж үзвэл урьдчилсан байдлаар солих ажлыг мэдээллийн технологийн алба хийнэ.

3.13   Багш, ажилчдын албаны компьютерт зөвхөн мэдээллийн технологийн алба засвар үйлчилгээ үзүүлнэ.

  • Албаны компьютерыг салаалаагүй, өөр төхөөрөмж давхар холбогдоогүй цахилгааны эх үүсвэрээр ажиллуулна.
  • Бусдын албан файлыг өөрийн төхөөрөмж дээр хадгалахыг хориглоно.

 

ДӨРӨВ. ИНТЕРНЕТИЙН БОЛОН ДОТООД СҮЛЖЭЭНИЙ ХЭРЭГЛЭЭ

 

4.1     Интернетийн болон дотоод сүлжээний тасралтгүй хүртээмжтэй ажиллагааг мэдээллийн технологийн алба хариуцна.

4.2     Хэрэглэгч нь сургуулийн дотоод сүлжээнд нэгээс олонгүй төхөөрөмжийн тусламжтай нэвтэрнэ.

4.3     Дотоод сүлжээнд нэвтрэх эрхийг мэдээллийн технологийн алба хэрэглэгчдэд өгнө.

4.4     Интернетийн орчинд байгаа веб сайт, системийг ашиглахдаа заавал SSl сертификатаар баталгаажсан эсэхийг шалгасны дараа нэвтэрнэ.

4.5     Монгол улсын хууль, шүүх, цагдаагийн байгууллагаас хориглосон веб сайт руу орох, файлыг татан авахыг хориглоно.

4.6     IP хаягийг нуух, өөрчлөх технологи ашиглан сүлжээнд холбогдохыг хориглоно.

4.7     Peer to peer технологийн программ хангамжийн тусламжтай файл татан авахыг хориглоно.

 

ТАВ. ЦАХИМ МЭДЭЭЛЛИЙГ ДАМЖУУЛАХ, ИЛГЭЭХ

 

5.1       Бусдын нэрийн өмнөөс мэдээллийг дамжуулахыг хориглоно.

5.2       Өөрийн хувийн болон албаны email хаягийг бусдад ашиглуулахыг хориглоно.

5.3       Бусдын хувийн болон албаны email хаягийг ашиглахыг хориглоно.

НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ

Уг журмын тусламжтай Зохиомж их сургуулийн цахим сан болох ecl.esan.mn системийн хэрэглэгч болон зохион байгуулагч, хөгжүүлэгч талын  эрх үүргийг зохицуулахад оршино.

 

НЭГ. СИСТЕМИЙН ЗОХИОН БАЙГУУЛАГЧИЙН ҮҮРЭГ

  • Цахим санд хандах хэрэглэгчийн мэдээллийг сургалтын албанаас өгсөн өдөр нь багтаан байршуулж, хандах эрх, зааврыг хэрэглэгчид хүргэнэ.
  • Багш ажилчдын системд байршуулах материалыг хүлээн авч тухайн өдөрт нь mn Степпелинк системд хүргэнэ.
  • Хэрэглэгчийн мэдээллийг хянаж, хадгална.
  • Цахим санг ашиглах хэвлэмэл болон видео заарыг бэлдэж mn сайт, цахим сургалтын систем дээр байршуулна. Шаардлага гарвал шинэчилж өөрчилнө.
  • Цахим санг ашиглах цахим болон танхимын сургалтыг зохион байгуулна.
  • Систем тасралтгүй ажиллаж байгаа эсэхэд хяналт тавьж шаардлагатай үед засуулж, шинэчлэлт хийлгэх үүрэгтэй.
  • Цахим санг ашиглах журмыг боловсруулж, шинэчилж байх үүрэгтэй.
  • Систем ашиглалттай холбоотой зардлын нэхэмжлэлийг зохих албан тушаалтанд хүргэх үүрэгтэй.
  • Сургуулийн орчноос цахим санд хандах интернетийн сүлжээгээр хэрэглэгчийг хангах үүрэгтэй.
  • Хэрэглэгч цахим санд хандахад алдаа гарвал засварлах үүрэгтэй.

 

ХОЁР. БАГШ АЖИЛЧДЫН ЭРХ

  • ЗИС-н бүх багш ажилчид нь системд зааврын дагуу бүргүүлж нэвтрэх эрхийг авснаар цахим сангаас хэрэгцээт мэдээллийг авах эрхтэй.
  • ЗИС-н бүх багш ажилчид нь цахим санд мэдээлэл байршуулах хүсэлтийг гаргах эрхтэй.
  • ЗИС-н бүх багш ажилчид нь сургуулийн орчноос цахим санд хандах интернетийн сүлжээгээр хангагдах эрхтэй.
  • ЗИС-н бүх багш ажилчид нь хуулбар шалгуурын тусламжтай бичгийн ажлыг шалгах, үнэлэх эрхтэй.
  • ЗИС-н бүх багш ажилчид нь өөрийн хувийн буланд сан үүсгэж мэдээллийг үргэлжлүүлэн унших, дараа уншихаар хадгалан үлдээх эрхтэй.
  • ЗИС-н бүх багш ажилчид сургуулийн цахим санд байршсан мэдээлэлд нээлттэй сэтгэгдэл үлдээх эрхтэй.
  • ЗИС-н бүх багш ажилчид өөрийн цахим санд байгаа мэдээлэлд өөрчлөлт хийлгүүлэх эрхтэй.

 

 

ГУРАВ. БАГШ АЖИЛЧДЫН ҮҮРЭГ

  • Цахим санд байршуулахыг хүссэн мэдээллийг системийн зохион байгуулагчид биечлэн өгч акт үйлдэх үүрэгтэй. /Дипломын ажил, ном, бие даалтын ажил, сурах бичиг, бусад хэвлэмэл материал/
  • Өөрийн нэвтрэх ID болон нууц үгийг бусдад шилжүүлэлгүй нууцлах үүрэгтэй.
  • Хуулбар шалгуурын тайланг тухайн оюутнаас бусад хэрэглэгчид илгээх задруулахгүй байх үүрэгтэй.
  • Хуулбар шалгуурын тайланг гаргаж оюутанд зөвлөгөө өгөх үүрэгтэй.
  • Санд байршуулсан мэдээллийг зөвхөн өөрийн хувийн хэрэгцээнд ашгийн бус зоригоор ашиглах үүрэгтэй.

 

ДӨРӨВ. ОЮУТНЫ ЭРХ

  • ЗИС-н оюутан нь  системд зааврын дагуу бүргүүлж нэвтрэх эрхийг авснаар цахим сангаас хэрэгцээт мэдээллийг авах эрхтэй.
  • ЗИС-н оюутан нь сургуулийн орчноос цахим санд хандах интернетийн сүлжээгээр хангагдах эрхтэй.
  • ЗИС-н оюутан багшид өөрийн бичгийн ажлын хуулбар шалгуурын тайланг илгээх эрхтэй.
  • ЗИС-н оюутан өөрийн хувийн буланд сан үүсгэж мэдээллийг үргэлжлүүлэн унших, дараа уншихаар хадгалан үлдээх эрхтэй.
  • ЗИС-н оюутан сургуулийн цахим санд байршсан мэдээлэлд нээлттэй сэтгэгдэл үлдээх эрхтэй.
  • ЗИС-н оюутан өөрийн цахим санд байгаа мэдээлэлд өөрчлөлт хийлгүүлэх эрхтэй

 

ТАВ. ОЮУТНЫ ҮҮРЭГ

  • Өөрийн нэвтрэх ID болон нууц үгийг бусдад шилжүүлэлгүй нууцлах үүрэгтэй.
  • Багшийн хүсэлтийн дагуу хуулбар шалгуурын тайланг багшид илгээх үүрэгтэй.
  • Санд байршуулсан мэдээллийг зөвхөн өөрийн хувийн хэрэгцээнд ашгийн бус зоригоор ашиглах үүрэгтэй.

 

ЗУРГАА. ESAN СТЕППЕЛИНК ХХК-Н ҮҮРЭГ

  • ESAN болон ЗИС-н хооронд байгуулсан гэрээг хүндэтгэн заасан зүйл заалтыг хэрэгжүүлэх үүрэгтэй.
  • ESAN.MN цахим сангийн хөгжүүлэлт өргөтгөлийн ажлыг цаг хугацаа алдалгүй хийж найдвартай тасралтгүй ажиллагааг хангах үүрэгтэй.
  • ESAN.MN цахим санд байршуулсан мэдээлэл болон хэрэглэгчийн хувийн мэдээллийн санг найдвартай хадгалах, цахим халдлагаас хамгаалах үүрэгтэй.
  • Системийн зохион байгуулагчийн хүлээлгэн өгсөн мэдээллийг цаг хугацаа алдалгүй ESAN.MN системд байршуулах үүрэгтэй.
  • Системийн зохион байгуулагчийн санал хүсэлтийг цаашдын хөгжүүлэлтийн төлөвлөгөөнд тусган ажиллахыг эрхэмлэх үүрэгтэй.
  • Системийн зохион байгуулагчийн хүлээлгэн өгсөн мэдээлэлд дүн шинжилгээ хийж шаардлагатай үед зохиогчийн эрхийн зөвшөөрлийг авах ажлыг гүйцэтгэнэ.
  • Хамтран ажиллах гэрээнд заасан ашиглалтын төлбөрийг нэхэмжлэх, барагдуулах шаардлагыг системийн зохион байгуулагчид хүргүүлэх эрхтэй.

Энэхүү журам нь ЗИС-д профессор, багш сонгон шалгаруулах, ажиллуулах, багшийн эрх, үүрэг, түүнд тавигдах шаардлага, багшийн мэргэжил, мэдлэгийг дээшлүүлэх үйл ажиллагааг Дээд боловсролын тухай хууль тогтоомж, ЗИС- ийн дүрэмд нийцүүлэн зохицуулах зорилготой.

 

НЭГ. ЗИС-ИЙН ПРОФЕССОР БАГШ, ТҮҮНИЙ МЭРГЭШЛИЙН УР ЧАДВАРТ ТАВИХ ШААРДЛАГА

  • ЗИС-ийн профессор багш (цаашид, багш гэнэ) нь онолын гүнзгий мэдлэгтэй; судалгааны болон заах арга зүй эзэмшсэн; сургалт, судалгааны ажлын ажлыг хослуулан гүйцэтгэх чадвар, дадалтай; мэдлэг, чадвараа дээшлүүлэхийн төлөө байнга санаачлагатай ажилладаг; сургалт, судалгааны ажилдаа мэдээллийн технологийн ололтыг ашигладаг, залуу үеийг сурган хүмүүжүүлэх, амьдрах ухаанд сургах үйлсэд чин сэтгэлээсээ ханддаг; оюуны өндөр чадамжтай, зөв төлөвшсөн, судлаачийн ёс зүйг эрхэмлэдэг эрдэмтэн байна.
  • ЗИС-д хичээл заах багш магистраас доошгүй зэрэгтэй байна.
  • Мэргэшлийн хичээл заадаг, таваас дээш жил ажиллаж байгаа багш тодорхой чиглэлээр судалгааны ажил заавал хийж, гадаадын хоёроос доошгүй хэлээр мэргэжлийн ном сэтгүүл ашиглах чадвартай байна.
  • Тав хүртэл жил ажиллаж байгаа залуу багш мэргэжлээ гүнзгийрүүлэн эзэмших; сургалт, судалгааны арга барил, гадаад хэлний мэдлэгээ дээшлүүлэх төлөвлөгөө гаргаж тэнхим/профессорын багийн эрхлэгч/ахлагчаар батлуулж ажиллана. Тэнхим/профессорын багаас залуу багшийг удирдан ажиллах сургалт, судалгааны ажлын туршлагатай багшийг томилж, төлөвлөгөөний биелэлтэд хяналт тавина.
  • Гадаадад ажиллах, суралцахаар явсан багш сургуультай гэрээ хийх ба хугацааг нэг удаа сунгуулж болно. Хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр гэрээний хугацааг хэтрүүлбэл ажилд эргэж орох асуудлыг шинэ багшийн адил сонгон шалгаруулалтаар шийдвэрлэнэ.
  • Үндсэн мэргэшлийн хичээл заадаг багш ЗИС-д багшаар ажиллах хугацаандаа докторын (Ph.D) зэрэг хамгаалж болно. Энэ хугацаа нь ажиллаж байгаа багш нарт мөн адил хамаарах ба докторын зэрэг хамгаалаагүй ч болзлыг биелүүлсэн тохиолдолд хөдөлмөрийн гэрээг 5 хүртэл жилээр сунгаж болно.
  • Багшийн ажлын нэгдсэн үнэлгээнд хангалтгүй дүн үзүүлж, судалгааны ажил, сургалт заах аргын ур чадварын хувьд өсөөгүй, цаашид багшаар ажиллуулах боломжгүй гэж Сургалтын алба шийдвэрлэвэл зохих журмын дагуу тухайн багшийн хөдөлмөрийн гэрээг цуцалж, хичээлийн жилийн эцэст ажлаас чөлөөлнө.

 

ХОЁР. БАГШ СОНГОН ШАЛГАРУУЛАХ АЖИЛЛАГАА

  • Сонгон шалгаруулалтад оролцогч багш нь дараах нийтлэг шаардлагыг хангасан байна.
    • ЗИС-ийн багш онолын гүнзгий мэдлэгтэй, судалгааны ажлын арга зүй эзэмшсэн, заах арга зүй, сурган хүмүүжүүлэх ухааны мэдлэг, ур чадвараа дээшлүүлэхийн төлөө байнга санаачлагатай ажилладаг, оюуны өндөр чадавхтай, зан харилцааны соёлтой, ярианы болон бичгийн өндөр чадвартай хүн байна.
    • ЗИС -ийн багш нь боловсролын магистр буюу түүнээс дээш эрдмийн зэрэгтэй байна.
    • ЗИС -ийн багш нь мэргэжлийн чиглэлээр 2-оос доошгүй жил ажилласан буюу мэргэжлийн чиглэлээр нарийн мэргэжил эзэмших сургалтад хамрагдаж амжилттай төгссөн байна.
    • Сонгон шалгаруулалтад оролцогч багш нь сургуулийн MN сайтад байрлах АЖЛЫН БАЙР цэсээр дамжуулан өргөдөл хүсэлтээ гаргаж холбогдох материалаа ирүүлнэ.
  • Багш сонгон шалгаруулах ажиллагаа дараах дэс дарааллаар явагдана.
    • ЗИС-ийн Сургалтын алба тэнхимийн цагийн ачааллыг тооцон тэнхимийн орон тоог тэнхим, тэнхимийн эрхлэгчид мэдэгдэнэ.
    • Тэнхим, тэнхимийн эрхлэгч, өөрийн тэнхимд шаардагдах мэргэжилтний хэрэгцээг тодорхойлж, захиргаанд өгнө.
    • Захиргааны тухайн тодорхойлолтын дагуу ЗИС-д багш шалгаруулж авах тухай зарлал төвийн хэвлэлд өгнө. Зарлал нийтлэгдсэнээс 3 долоо хоногт багтан өргөдөл, холбогдох материал бүрдүүлсэн хүн тус бүрээр хэлэлцсэн тэнхимийн хурлын протоколоо Сургалтын албанд хүргүүлнэ.
    • ЗИС-ийн багшийг сонгон шалгаруулж авна.
    • Багш сонгон шалгаруулах комиссыг ЗИС-ийн захирлын тушаалаар томилно.
    • Сонгон шалгаруулах шалгалтад орох болзлыг хангасан шалгуулагчийн мэдлэг (мэргэжлийн болон гадаад хэлний), ур чадвар (компьютерийн хэрэглээний програм дээр ажиллах чадварыг үнэлэх)-ыг сорилоор шалгаж, 80% түүнээс дээш оноо буюу зөвхөн А, В үнэлгээ авсан  тохиолдолд тэнцсэнд тооцно.
    • ЗИС-д тэнцсэн багшлах өргөдөл гаргагч бүртэй шалгалтын комиссын онлайн ярилцлага хийж, шалгалтын дүн, эрдмийн бүтээлээр байр эзлүүлэн багшийг сонгон шалгаруулна.
    • Багшаар авах хүний асуудлыг холбогдох тэнхим санал гаргах саналыг сургалтын алба хянан үзэж холбогдох материал, шалгалтын дүнг захирлын зөвлөлд танилцуулж, хэлэлцүүлэн, ЗИС-ийн захирлын тушаалаар баталгаажуулж, хөдөлмөрийн гэрээг ЗИС-ийн захирал, багшийн хооронд бичгээр байгуулна.
  • Багшийг дараах үндэслэлээр сонгон шалгаруулалтгүйгээр авч ажиллуулна.
    • Тухайн салбартаа нэрд гарсан эрдэмтнийг шалгалтгүйгээр урьж ажиллуулж болох бөгөөд энэ тухай тэнхим, лаборатори, профессорын багийн хурлын тэмдэглэлийг үндэслэн бүрэлдэхүүн сургуулийн Эрдмийн зөвлөл дийлэнх олонхийн саналаар шийдвэр гаргасан байна. Эрдмийн зэрэгтэй хүнийг 50, 25 хувийн ажлын ногдолтой гэрээт багш авахдаа үүний нэгэн адил шийдвэрлэнэ.
    • ЗИС-ийн захиалгаар магистрантурт суралцаж төгссөн, тус сургуульд багшилж байгаад докторантурт элсэн амжилттай суралцаж диссертациа хамгаалсан хүнийг шалгалтгүйгээр багшаар авна.
    • Гэрээт багшаар ЗИС-ийн тэнхим, салбарын эрхлэгчийн ажлыг хавсран гүйцэтгэгч эрдэмтэд, судалгааны ажлын хамтарсан төслийн  удирдагч бөгөөд үндсэн мэргэшлийн хичээл заадаг эрдэмтэд, сургуулийн төсвөөс өөр эх үүсвэрээр цалинжиж буй ЗИС-ийн судалгааны ажлын ажилтан, төрийн болон төрийн бус байгууллага, хувийн хэвшилд ажилладаг нарийн мэргэжлийн хүмүүсийг авч ажиллуулна

 

ГУРАВ. БАГШИЙН ЭРХ

Багш нь Боловсролын болон Дээд боловсролын тухай хууль, ЗИС-ийн дүрэмд заасан эрхээс гадна дараах эрх эдэлнэ. Үүнд:

  • Сургалт явуулахад шаардагдах мэдээллээр хангагдах;
  • Бүтээлийн чөлөө авах;
  • ЗИС-ийн үйл ажиллагааны талаар үнэлэлт дүгнэлтээ илэрхийлэх, холбогдох байгууллагад санал хүсэлт тавих;
  • Түр сургуульд суралцах болон бусад хэлбэрээр мэргэшлээ дээшлүүлэхэд дэмжлэг авах;
  • Бичиж туурвисан бүтээлээ хэвлэн нийтлүүлэхэд туслалцаа авах;
  • ЗИС-ийн дүрэм журам, хөгжлийн стратегийн бодлого, төлөвлөгөө боловсруулах, хэлэлцэх, хэрэгжүүлэх, хяналт тавих бүхий л үйл ажиллагаанд оролцох, үзэл бодлоо илэрхийлэх.

 

ДӨРӨВ. БАГШИЙН ҮҮРЭГ

            Багш нь боловсролын тухай хуулиуд, ЗИС-ийн дүрэмд заасан үүргээс гадна дараах үүрэг хүлээнэ. Үүнд:

  • ЗИС-ийн дүрэм, журам, холбогдох бусад тушаал шийдвэрийг биелүүлэх;
  • Бие даасан болон хамтарсан судалгааны ажил хийх, төсөлт судалгааны ажил гүйцэтгэх, зөвлөхөөр ажиллах, оюутны судалгааны ажлыг удирдах, оюутан илтгэл бэлтгэх, хэвлүүлэхэд туслах;
  • Оюутан, магистрант нарт лекц унших; семинар, лаборатори, дадлагын хичээл, курс, дугуйлан удирдах; зөвлөгөө өгөх; оюутан, магистрантын судалгааны ажил, эрдмийн зэрэг горилох ажлыг удирдах; өөрийн мэргэжлийн хичээлээр тэдний эзэмшсэн мэдлэг, чадварыг үнэлэн дүгнэх;
  • Сургалтын төлөвлөгөө, хичээлийн хөтөлбөр боловсруулах; оюутны бие даан суралцах хэрэглэгдэхүүн, ном сурах бичиг, гарын авлага бичиж хэвлүүлэх; суралцагчийн мэдлэг, чадварыг үнэлэх сорилго боловсруулах, цахим журнал, багшийн ажлын дэвтрийг тогтмол хөтлөх;
  • Өөрийн зааж буй хичээлийн хөтөлбөр, суралцагчдын дүн, хичээл, сургалтын хэрэглэгдэхүүн болон Сургалтын албанаас шаардсан мэдээллийг сургалтын цахим хуудсанд оруулах;
  • Оюутныг зөв төлөвшүүлэхэд үлгэрлэн, соёл олон нийтийн ажилд идэвхтэй оролцох;
  • Бүрэлдэхүүн сургуулийн захирал, тэнхим /профессорын баг, лаборатори, төвийн эрхлэгчийн даалгаснаар өвчтэй байгаа болон томилолтоор явсан багшийн хичээлийг орлон заах;
  • Мэдлэг боловсролоо дээшлүүлэх талаар санаачлагатай ажиллаж, өөрийн мэргэжлийн салбарт гарсан шинжлэх ухааны шинэ нээлт, ололт амжилттай байнга танилцаж, түүнийг зааж буй хичээлдээ байнга тусгадаг байх;
  • Бусад багш нарын мэдлэг боловсролыг дээшлүүлэх, ажлыг үнэлэхэд оролцох; их дээд сургуулийн нийгэмд гүйцэтгэх үүргийн дагуу төрөл бүрийн түр сургалт явуулахад оролцох буюу зохион байгуулах;
  • ЗИС-ийг удирдах үйл ажиллагаанд оролцох (сургуулийн удирдлагын зүгээс даалгасан ажил үүргийг эрхэлж буй албан тушаалын хүрээнд биелүүлэх, чанарын хяналт шалгалтад оролцох, асуудал боловсруулах ажлын хэсэгт орж ажиллах г.м.);
  • Ажлын цагаа үндсэн үүрэгт ажлаа биелүүлэхэд бүрэн зарцуулах, ЗИС-ийн ашиг сонирхолд үл нийцэх буюу багшийн үүрэгт ажлаа гүйцэтгэхэд саад болох аливаа давхар ажил хийхгүй байх, хэрэв нэмэлт ажил хийхийг хүсвэл сургуулийн захиралд мэдэгдэж албан ёсоор зөвшөөрөл авна.
  • Хичээлийн жил бүр хийсэн ажлаа дүгнүүлэн хууль ёсны амралт  эдэлж,  зохих урамшуулал авахаас гадна “ЗИС-ийн багшийн ажлын нэгдсэн үнэлгээний журам”-аар тогтоосон хугацаанд өөрийн үнэлгээний тайлан бичиж, аттестатчилалд хамрагдана.

 

ТАВ. БАГШИЙН АЛБАН ТУШААЛЫН ЗЭРЭГЛЭЛ, ТАВИХ ШААРДЛАГА

5.1  ЗИС-ийн багш нарыг тухайн салбар, мэргэжлийн чиглэлээр хийж буй сургалт, судалгааны ажлын чанар, үр дүнг харгалзан:

А) профессор,

Б) дэд профессор,

В) ахлах багш,

Г) багш,

Д) дадлагажигч багш гэсэн 5 зэрэглэлтэй албан тушаал дээр хөдөлмөрийн гэрээгээр ажиллуулна.

  • Дадлагажигч багшийн албан тушаалд шинээр авч буй магистрын зэрэгтэй багшийг ажиллуулна.
  • Багшийн албан тушаалд багшлах ажлын дадлага, өөрийн заадаг хичээлүүдийн агуулга, арга зүйг боловсруулах сурган хүмүүжүүлэх арга эзэмшсэн, ЗИС-д нэгээс доошгүй жил ажилласан дадлагажигч багшийг тэнхим, сургуулийн саналыг үндэслэн дэвшүүлэн ажиллуулна. Судалгааны ажлын бүтээлтэй, багшлах ажлын зохих дадал, чадвар эзэмшсэн хүмүүсийг ажилд авахдаа багшийн албан тушаалд томилно.
  • Ахлах багшийн албан тушаалд тухайн мэргэжлийн салбарын сургалтын агуулга, аргазүйг бүрэн эзэмшсэн; сургалтад шинэ арга технологи нэвтрүүлэн ажилладаг; сургах арга зүй, оюутантай ажиллах туршлагатай; их, дээд сургуульд 8-аас доошгүй жил багшилсан, багш болон шинээр ажилд авч буй эрдмийн зэрэгтэй хүнийг ажиллуулна. Докторын зэрэг хамгаалсан багшийг шууд дэвшүүлэн ажиллуулж болно.
  • Профессорын албан тушаалд тус сургуулийн үндсэн чиг үүрэг болох сургалт,эрдэм шинжилгээний ажлыг шинжлэх ухааны өндөр түвшинд цогц байдлаар удирдан зохион байгуулж, гэрээгээр хүлээсэн ажил үүргээ бүрэн хариуцах чадвартай; нэр хүндтэй сурган хүмүүжүүлэгч, судлаач багш нарыг шалгаруулж ажиллуулна. Оюуны өндөр чадамж, сургалт, судалгааны ажлын туршлагатай, судлаачийн ёс зүйтэй байх нь профессорын эрхэмлэх зүйл мөн.
  • Профессор, дэд профессорын албан тушаалд тавигдах ерөнхий шаардлага:
  • Докторын зэрэгтэй байх;
  • Сургалтын агуулга, технологийн шинэ арга барил эзэмшсэн;
  • Бакалавр, магистрын түвшний хичээл заадаг;
  • Судалгааны ажлын үр дүн, судалгааны ажлын амжилт нь тогтвортой өсч байгаа (Эрдмийн зэрэг/цолтой байх нь профессорын албан тушаалд ажиллах хүрэлцээтэй нөхцөл гэж үзэхгүй).
    • Профессор, дэд профессорын албан тушаалд тавигдах тусгай шаардлага:
      • Дэд профессорын албан тушаалд ажиллах багш дээрх ерөнхий шаардлагаас гадна дараах тусгай шаардлагыг хангасан байна:
        • Судалгааны ажил болон сургалтын агуулга, технологийг боловсронгуй болгох талаар судалгаа, боловсруулалтын ажил эрхлэн явуулж нэвтрүүлсэн үр дүнтэй;
        • Оюутны бие даан суралцахад зориулсан сургалтын материал, гарын авлага бичиж, хэвлүүлсэн буюу цахим хуудсанд байрлуулсан;
        • Залуу багш, магистрант, докторантыг удирдан дагуулж, тэднийг багшлах ур чадвар, судалгааны ажлын арга барилд сургадаг байх. Профессорын албан тушаалд ажиллах багшид дараах тусгай шаардлага тавина:
        • Сурах бичиг, гарын авлага бичиж хэвлүүлсэн;
        • Мэргэжлийн семинар удирдан явуулдаг;
        • Багш нарыг шинэ мэдээллээр хангах, залуу багш, магистрант, докторантыг удирдан дагуулж, тэднийг багшлах ур чадвар, судалгааны ажлын арга барилд сургадаг байх.
      • Профессорын албан тушаалд ажиллах багшийг шалгаруулахдаа, сүүлийн 3 жилд гүйцэтгэсэн судалгааны ажлыг гол үзүүлэлт болгоно:
    • Судалгааны ажлын төсөл боловсруулан, санхүүжилт олж, удирдан хэрэгжүүлдэг буюу гол гүйцэтгэгчээр оролцдог;
    • Бакалавр, магистрант залуу багш нарын судалгааны ажлыг удирддаг, судалгааны ажлын байнгын семинарыг эрхлэн явуулдаг.
    • Сүүлийн 3 жилд мэргэжлийн чиглэлээр 5-аас цөөнгүй судалгааны ажлын өгүүлэл бичиж нийтлүүлсэн (үүний 2-оос доошгүйг гадаадын сэтгүүлд хэвлүүлсэн) буюу өөрийн судалгааны ажлын үр дүнг агуулсан монограф бичиж хэвлүүлсэн байх.

 

ЗУРГАА. БАГШИЙН МЭРГЭШЛИЙГ ДЭЭШЛҮҮЛЭХ

            ЗИС-ийн багш мэргэшлээ дээшлүүлэхэд таван жил тутамд сургуулиас дараах хэлбэрээр дэмжлэг авч болно. Үүнд:

  • Гадаадын их дээд сургууль, судалгааны ажлын байгууллагатай ЗИС-ийн байгуулсан гэрээ, хэлэлцээрийн хүрээнд мэргэшлээ дээшлүүлэх, хамтын судалгааны ажилд оролцох;
  • Ажил үүргийн дагуу гадаадад томилолтоор ажиллах, дотоодод аж ахуйн нэгж, төрийн байгууллагад ажиллан практик дадлага олж авах, туршлага судлах;
  • Докторантурт суралцах;
  • Улсын болон олон улсын судалгааны ажлын төсөлт ажлын удирдагч, гүйцэтгэгчээр ажиллах;
  • Судалгааны ажлын бүтээлийн чөлөө авах;
  • ЗИС дээр зохиогддог гадаад хэлний ахисан түвшний түр сургалт, сурган хүмүүжүүлэх ухаан, сэтгэл судлалын курст хамрагдах;

 

ДОЛОО. ЗИС-ИЙН БАГШИЙН ОРОН ТООГ ТОГТООХ

  • ЗИС-ийн багшийн орон тоог сургалтын хөтөлбөр дэх багц цагийн хэмжээ ба оюутны тоотой уялдуулан хичээлийн жил бүр шинэчлэн тогтоож ЗИС-ийн захирлын тушаалаар баталгаажуулна.
  • Ерөнхий суурь хичээлийг бусад сургуульд заадаг сургууль ерөнхий суурь хичээлүүдийн лекц, семинарын бүлгүүдээр хичээл заах багшийн багц цагийг тооцон багшийн орон тоог гаргана.
  • Тухайн мэргэжлийн багш хүрэлцээгүй боловч багц цаг нэг багшийн ногдолд хүрэхгүй бол цагийн багш гэрээгээр ажиллуулна. Цагийн багш нь ЗИС- ийн багшид тавигддаг нийтлэг шаардлагыг хангасан, багшлах дадлагатай, мэргэжлийн хүн байвал зохино.
  • Багшийн орон тоог тогтоохдоо, сургалтын төлөвлөгөөг биелүүлэхэд шаардлагатай нийт кредит цагийн 70-аас доошгүй хувийг үндсэн багш нараар гүйцэтгүүлэхээр тооцно.
  • ЗИС-д сургалт явуулж буй мэргэжлийн салбар, хөгжүүлэх шаардлагатай шинжлэх ухааны чиглэлийг үндэслэн, зайлшгүй байх (шавь сургууль хөгжүүлэх) профессорын зорилтот орон тоог ЗИС-ийн Эрдмийн зөвлөл тогтооно.
  • Профессорын албан тушаалын шаардлагыг бүрэн хангасан боловч зорилтот орон тоонд төлөвлөгдөөгүй чиглэлээр судалгааны ажил эрхэлдэг багшийг тухайн сургуулийн сул байгаа зорилтот орон тоонд шаардлага хангах багштай болтол, профессорын боломжит орон тоонд ажиллуулж болно. Мөн ийм нөхцөлөөр профессорын болзлыг хангасан, нэг чиглэлээр ажилладаг хоёр дахь багшийг профессорын орон тоонд түр ажиллуулж болно.

НЭГ. ЕРӨНХИЙ ЗҮЙЛ

1.1     ЗИС-ийн сургалт, эрдэм шинжилгээний нэгдлийг хангах, стратегийн төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэх, сургалтын технологийг шинэчилж, сургалтын чанарыг дээшлүүлэх чиглэлээр профессор, багш нарын ажлыг үнэлэхэд энэхүү журмын зорилго оршино.

1.2     ЗИС-ийн профессор, багшийн (цаашид багш гэх) мэдлэг, чадварт тавих шаардлагыг хэрэгжүүлэх, ажлын үнэлгээний тогтолцоог боловсронгуй болгох, үр дүнгээр урамшуулах, бүтээлч үйл ажиллагааг дэмжих, мэдлэг, туршлагын хувьд дотоод, гадаадын ижил түвшний сургуулийн багш судлаачдад хүлээн зөвшөөрөгдсөн багш судлаач байхад нь энэхүү журам үйлчилнэ.

1.3     Бакалавр, магистрын сургалтын агуулга, технологийн залгамж холбоог хангах, багш нарын сургалт, эрдэм шинжилгээ, санаачлагатай бүтээлч хөдөлмөрийг багц цагаар үнэлэх зохистой харьцааг энэхүү журмаар зохицуулна.

1.4     Энэхүү журмыг ЗИС-д нийтлэг баримтална.

 

ХОЁР. БАГШ НАРЫН ХИЧЭЭЛИЙН ЖИЛД ГҮЙЦЭТГЭХ АЖЛЫН ХЭМЖЭЭ

  • ЗИС-ийн багш нь дараах үндсэн гурван төрлийн ажил гүйцэтгэх үүрэгтэй. Үүнд:
    • А. Сургалт;
    • Б. Эрдэм шинжилгээ (уран бүтээл бүтээх, бусад бүтээлч үйл ажиллагаа);
    • В. Мэргэжлийн болон нийгмийн үйлчилгээ (сургууль, нийгэм, олон нийтийн

үйл ажиллагаа).

  • Багшийн хөдөлмөрийг багшийн багц цаг (ББц)-аар үнэлэх ба дээрх ажлын нийт ББц-н хувь хэмжээг тухайн хичээлийн жилийн эхэнд Захирлын тушаалаар тогтоон мөрдөнө.
  • Дадлагажигч багш тусгай төлөвлөгөөтэй ажиллаж, заах хичээлдээ бэлтгэх, туршлагатай багш нарын хичээлд суух, их дээд сургуулийн сургах арга зүйн курст суралцах үүрэгтэй. Дадлагажигч багшид илүү цаг тооцохгүй.
  • Тэнхим профессорын баг багш нарынхаа шинэ хичээлийн жилийн ногдлыг тухайн хичээлийн жилийн төгсгөлд тооцож хоёр хувь үйлдэн, сургалтын албаны эрхлэгчээр хянуулан, дүгнүүлж, захирлаар батлуулан, нэг хувийг сургалтын албанд хадгалуулна.
  • Хичээлийн жилийн эцэст ур чадвар, сургалтын шинэ технологи, арга аргазүйг нэвтрүүлсэн багшийг Захирлын тушаалаар шагнаж, урамшуулна.
  • Профессор, дэд профессор нь магистрантын эрдмийн ажлын удирдагч байж, сургалтын үйл ажиллагааны 2 ББц-аас доошгүйг магистрын түвшний сургалтад хичээл зааж биелүүлсэн байна.
  • Сургуулийн дэд захирал, сургалтын албаны эрхлэгч нарын нормыг тухайн багшийн албан тушаалын ногдлоос 40 хувиар бууруулан тогтоох ба сургалтын цагийн ногдлыг хэтрүүлэхийг хориглоно. Тэнхимийн эрхлэгч/профессорын багийн ахлагч сургалтын багц цагийн ноогдлыг хэтрүүлэхийг дэмжихгүй бөгөөд шаардлагатай тохиолдолд заах илүү цаг 2 ББц-аас хэтрэхгүй байна.

А. Сургалтын үйл ажиллагаа

A.1    Сургалтын үйл ажиллагааг багц цагаар тооцно.

A.2    Сургалтын үйл ажиллагаа нь сургалтад бэлтгэх; танхимын сургалт; зөвлөгөө өгөх болон суралцагчдын мэдлэг, чадварыг үнэлэх гэсэн хэсгээс бүрдэх бөгөөд дараах багцыг   1 ББц гэж ойлгоно.

 

Сургалтын хэлбэр

Сургалтад бэлтгэх

Танхимын сургалт

Суралцагчдад зөвлөгөө өгөх

Суралцагчдын мэдлэг,

чадварыг үнэлэх

 

Нийт цаг

Лекц

8 цаг

16 цаг

8 цаг

8 цаг

40 цаг

Семинар

8 цаг

32 цаг

8 цаг

8 цаг

56 цаг

Дадлага

8 цаг

48 цаг

8 цаг

8 цаг

72 цаг

 

  • Сургалтад бэлтгэх: Хичээлийн хөтөлбөр боловсруулах, сургалтын материал,цахим сургалтын хэрэглэгдэхүүн бэлтгэх, тест, шалгалтын сэдэв боловсруулах.
  • Суралцагчдын мэдлэг, чадварыг үнэлэх: Танхимын сургалтаас бусад цагаар сорил, тест явцын болон улирлын шалгалт, бусад хэлбэрээр суралцагчдын мэдлэг чадварыг үнэлэх. (Реферат, гэрийн уншлага, бие даалт шалгах зэрэг нь шалгалтын хэлбэрүүд гэж үзнэ. Тэнхим/профессорын багийн саналыг үндэслэн тухайн салбарын магистрантыг оюутны мэдлэг, чадварыг үнэлэх үйл ажиллагаанд оролцуулж болно.)

A.3    Лекцийн хичээл. Бакалаврын сургалтын болон магистрын сургалтын ерөнхий суурь хичээлийн лекцийн хичээлд суралцагчдын тоог харгалзан үржүүлэх коэффициент хэрэглэн доорх байдлаар багц цаг тооцно. Үүнд:

Суралцагчийн тоо

70 хүртэл

71-120

Үржүүлэх коэффициент

1

1.1

Магистрын сургалтын мэргэжлийн суурь болон мэргэшүүлэх хичээлийн лекц уншсан багшийн багц цагийг доорх байдлаар тооцно. Үүнд:

Суралцагчийн тоо

30 хүртэл

31-60

Үржүүлэх коэффициент

1

1.1

 

A.4    Семинар, дадлагын хичээл: Магистрын сургалтын ерөнхий суурь хичээл болон бакалаврын сургалтын хичээлийн семинарын бүлгийг дунджаар 30 буюу 25-35 суралцагчаар, харин БСШУ-ы сайдын 2006 оны 12 дугаар сарын 29-ны өдрийн “Стандартын загварт өөрчлөлт оруулах тухай” 481 тоот тушаалаар тогтоосон бакалаврын сургалтын агуулгад заавал тусгах биеийн тамир болон заавал сонгон судлах хичээлүүдийн (Сэтгэлгээний түүх, соёл, Монголын түүх соёл, ёс заншил, эдийн засгийн онолын үндэс г.м.) семинарын бүлгийг 40 суралцагчаар тус тус зохион байгуулна. Лабораторийн хичээлийн бүлэгт хамрагдах суралцагчийн тоог лабораторийн багтаамжийг харгалзан захирлын тушаалаар тогтооно. Уран бүтээлийн болон компьютер, лингафоны лабораториудыг чөлөөт цагийн хуваарьт шилжүүлж ажиллахыг зөвшөөрнө. Мэргэжлийн болоод сургалтын технологийн онцлог хэлбэрийн (жишээ нь, кэйс судалгаа) хичээлийн өвөрмөц байдлыг харгалзан тооцох багц цагийг сургуулийн журмаар зохицуулж болно.

A.5    Үйлдвэрлэлийн, мэргэшүүлэх болон сурган хүмүүжүүлэх дадлага: Мэргэшүүлэх болон багшлах дадлагад 20 хүртэл оюутныг 2 долоо хоног удирдсан багшид сургалтын 0.5 ББц, үйлдвэрлэлийн дадлага сараар удирдахад 20 оюутанд 0.5 ББц, багшлах дадлага удирдсан сурган, заах аргын багш нарын хувьд 40 оюутанд 0.5 ББц тооцно.

Б. Эрдэм шинжилгээний ажлын үнэлгээг тооцох

Сургалтын төлөвлөгөөнд шинээр тусгагдсан хичээлийг анх удаа заасан багшийн сургалтад бэлтгэх цагийг тэнхим/профессорын багийн саналыг үндэслэн 25% хүртэл хувиар нэмэгдүүлэн тооцож болно. Гэхдээ энэ хичээлийн хөтөлбөр   иж бүрэн хийгдсэн эсэхийг сургалтын алба, тэнхим хамтран тогтоон хүлээж авч, баримтжуулна. Оюутны бүтээлч сэтгэлгээг хөгжүүлэхэд чиглэсэн (интернет, мэдээллийн технологи, дуурайх (симуляци), асуудал шийдвэрлүүлэх, тоглоомын арга, тодорхой тохиолдлын жишээлсэн судалгаа (кейс) г.м) сургалтын шинэлэг арга барилаар заасан хичээлд /профессорын багийн саналыг үндэслэн сургалтын алба шийдвэрлэнэ. Гурван багц цагийн багтаамжтай хичээлийн хэрэглэгдэхүүн, гарын авлага боловсруулах, лабораторийн ажлыг шинээр тавих, семинар, дадлагын ажил, гарын авлага, гадаад хэлний хичээлээр тараах материал бэлтгэх, хичээлийн иж бүрэн үзүүлэн болон Е-сургалтын хэрэглэгдэхүүн бэлтгэх зэрэг ажилд тооцох багц цагийг сургуулийн эрдмийн зөвлөлийн саналыг үндэслэн сургуулийн Сургалтын алба тогтооно.

Б.1. Эрдэм шинжилгээний ажил, урлан бүтээхүй болон бусад бүтээлч үйл ажиллагаа

Эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажил сэтгүүлд  хэвлүүлэх

 

Б.2. Эрдэм шинжилгээний хурлын бүрэн илтгэл хэвлүүлэх

 

 

1

Олон улсын хурал:

•          Уригдсан илтгэл

•          Аман илтгэл

•          Үзүүлэн илтгэл (poster)

•          Илтгэлийн хураангуй

 

1          илтгэл

1          илтгэл

1          илтгэл

1          илтгэл

 

3 ББц

2 ББц

1.5 ББц

0.5 ББц

 

2

Улсын хэмжээнд:

•       Аман илтгэл

•       Үзүүлэн илтгэл

•       Илтгэлийн хураангуй

 

1          илтгэл

1          илтгэл

1          илтгэл

 

1.5 ББц 1 ББц

0.3 ББц

 

3

Сургуулийн хэмжээнд:

•       Аман илтгэл

•       Үзүүлэн илтгэл

 

1          илтгэл

1          илтгэл

 

1 ББц

0.8 ББц

 

Б.3. Эрдэм шинжилгээний бүтээл хэвлүүлэх

1

Монограф  /нэг сэдэвт зохиол/

•          Гадаад хэлээр

1          х.х

1          х.х

0.5 ББц 1 ББц

2

Шинжлэх ухааны докторын диссертац

1          ажил

6 ББц

3

Докторын диссертац

1          ажил

4 ББц

 

4

Сурах бичиг

•       Орчуулгын бүтээл

•       Гарын авлага

1          х.х

1          х.х

1          х.х

0.8 ББц

0.5 ББц

0.2 ББц

 

Б.4. Оюуны өмчийн бүтээл

 

1

Шинэ бүтээл/гадаадад

•          Эрхийн хамгаалалт хийгдсэн Шинэ бүтээл/дотоодод

•          Эрхийн хамгаалалт хийгдсэн

 

1 бүтээл

 

1 бүтээл

 

10 ББц

 

2 ББц

 

2

Оновчтой санал/гадаадад

•          Эрхийн хамгаалалт хийгдсэн Оновчтой санал/дотоодод

•          Эрхийн хамгаалалт хийгдсэн

 

1 бүтээл

 

1 бүтээл

 

5 ББц

 

1 ББц

3

Зохиогчийн эрхээр баталгаажуулсан бүтээл

1 бүтээл

0.4 ББц

  • Монголд зохион байгуулагдсан олон улсын хурлын гадаад төлөөлөгчдийн тоо 5-аас их тохиолдолд олон улсын хурал гэж тооцно.
  • Хуралд оролцож буй байгууллагын тоо 3-аас их бол улсын хэмжээний хурал гэж үзнэ.
  • Судалгааны тодорхой чиглэлээр өөрийн хэвлэн нийтлүүлсэн эрдэм шинжилгээний үр дүнг үндэс болгон бусад эрдэмтдийн судалгааны үр дүнтэй харьцуулан нэгтгэж, асуудлыг тал бүрээс нь авч үзэж, шийдэгдсэн болон шийдэгдээгүй асуудлууд, тэдгээрийн онол, практикийн ач холбогдлыг харуулсан бүтээлийг монограф гэж үзэх ба сургуулийн эрдмийн зөвлөлөөр хэлэлцэж зөвшөөрсөн байна. Бусад зохиогчдын бичсэн гадаадад хэвлэгдсэн мэргэжлийн сурах бичигт тодорхой бүлгийг /chapter/ хариуцан бичсэн тохиолдолд монографид тооцож болно.
  • Сурах бичиг, орчуулгын бүтээл, гарын авлага нь сургуулийн эрдмийн зөвлөлөөр зөвшөөрөгдсөн байх ба олон зохиогчтой тохиолдолд зохиогчдын оролцоо тодорхой бол харгалзах хэвлэлийн хуудсаар нь зохиогчдын оролцоо тодорхойгүй бол багц цагийг бүх оролцогчдод тэнцүү хуваана. Сурах бичгийг дахин хэвлүүлсэн тохиолдолд зөвхөн нэмэгдсэн агуулгад харгалзах хэвлэлийн хуудаст ногдох багц цагийг тооцно.

 

Б.5. Эрдэм шинжилгээний төсөл, гэрээт ажлын

1

Төр, засгийн байгууллага, аж ахуйн нэгж, Монгол дахь олон улсын байгууллагын гэрээт, захиалгат болон ЗИС-аас санхүүжүүлсэн эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажил

•                    Удирдсан

•                    Гүйцэтгэсэн

 

 

 

 

1 ажил

1 ажил

 

 

 

 

1.0 ББц

0.8 ББц

2

Гадаадтай хамтарсан төсөл

•          Удирдсан

•          Гүйцэтгэсэн

Гадаадтай хамтарсан хөтөлбөр

•          Удирдсан

•          Гүйцэтгэсэн

 

1 ажил

1 ажил

 

1 ажил

1 ажил

 

1.5 ББц

1 ББц

 

2 ББц

1.5 ББц

 

Б.6. Эрдэм шинжилгээний бусад ажил

1

Эрдэм шинжилгээний их семинарт илтгэл тавих

1 илтгэл

0.5 ББц

2

Мэргэжлийн түвшинд хэвлүүлэх

1 өгүүлэл

1 ББц

3

Эрдэм шинжилгээний сэтгүүлийн редакцийн зөвлөлийн гишүүн

•       Дотоодын сэтгүүл

•       Гадаадын сэтгүүл

 

1 хич.жил

1 хич.жил

 

0.5 ББц

1 ББц

4

Салбарын мэргэжлийн семинар

•          Удирдах

•          Оролцох

•          Илтгэл тавих

 

улиралд 12 удаа

1 илтгэл

 

0.5 ББц

0.3 ББц

0.2 ББц

5

Эрдэм шинжилгээний бүтээл редакторлах

•       Мэргэжлийн сурах бичиг

•       Монографи

•       Орчуулгын бүтээл

 

1   х.х

1   х.х

1   х.х

 

0.2  ББц

0.2  ББц

0.3 ББц

6

Боловсруулж батлуулсан стандарт /MNS/

1 стандарт

1 ББц

7

Гадаадын мэргэжлийн сэтгүүлд хэвлэгдэх өгүүлэлд шүүмж бичих

1 өгүүлэл

0.5 ББц

8

Суралцагчдыг           удирдаж         эрдэм шинжилгээний хуралд илтгэл тавиулах (давхардуулж тооцохгүй):

•       Сургууль/улсад 1-3 байр

•       Тэнхимд 1-3 байр

•       Илтгэл тавиулбал

 

1   илтгэл

1   илтгэл

1   илтгэл

 

0.5 ББц

0.3 ББц

0.1 ББц

9

   Суралцагчдыг        дагуулан         сургах, эрдэм               

      шинжилгээний дугуйлан удирдах

1 улирал

0.5 ББц

 

Багш эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажил гүйцэтгэж ЗИС-д мөнгөн болон материаллаг орлого оруулсан тохиолдолд орлогын дүнг дараах томьёог ашиглан ББц-д шилжүүлэн тооцож болно:

Энд: М1 – мөнгөн орлогын дүн (хандив, эрдэм шинжилгээний төсөл, гэрээт ажлын шимтгэл), М2 – материаллаг орлогын дүн (судалгааны багаж тоног төхөөрөмж г.м хөрөнгө оруулалт ба үнийн дүнгийн 10%-р тооцно),

Бк – багшийн нэг багц цагийн үнэлгээ (тухайн албан тушаалын үндсэн цалингийн жилийн дүнг 25-д хувааж тогтооно).

Багш эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажил гүйцэтгэж, уран бүтээл туурвин ЗИС-д оруулсан мөнгөн болон материаллаг орлогоо багц цагт тооцуулахгүй тохиолдолд түүнд урамшуулал олгох асуудлыг ЗИС-ийн захирлын тушаалаар шийдвэрлэнэ.

Хамтын бүтээлд багц цагийг зохиогчийн тооноос хамааруулан 2 хүн хамтарсан бол хүн тус бүрт бүтнээр, 3-5 хүн бол хүн бүрд 0.7, 5-аас дээш бол хүн бүрт 0.5 коэффициентээр тооцно.

Багшийн ажлыг тооцох дээрх үзүүлэлтэд тусгагдаагүй эрдэм шинжилгээний бусад ажлыг сургуулийн эрдмийн зөвлөлөөр хэлэлцэн онол, практикийн ач холбогдол, хөдөлмөр зарцуулалтыг харгалзан 1 багц цагаас дээшгүй хэмжээнд үнэлэн багц цаг оноож болно.

 

В. Мэргэжлийн болон нийгмийн үйлчилгээг тооцох

В.1. Мэргэжлийн болон нийгмийн үйлчилгээ

Сургуулийн удирдлага, зохион байгуулалт, суралцагчдын төлөвшилт, соёл, олон нийтийн ажил, нийгэмд үйлчлэх чиглэлээр багшийн хийсэн дараах ажлуудад харгалзах багц цаг тооцно.

1

Лаборатори, кабинет хариуцан ажиллах

1 хич. жил

1 ББц

2

Сургалтын алба, тэнхим/профессорын багийн даалгавраар багшийн хичээлд сууж, зөвлөгөө өгөх эсвэл хичээлд сууж, дагалдан суралцах

1 цаг

Тушаалаар

3

Сургуулийн захиргааны шийдвэрээр

•                     Сургалт, заах арга, сургалтын технологийг боловсронгуй болгох

•                     Заавар,     дүрэм, бусад баримт бичиг боловсруулах

•                     Бусад үүрэгт ажил

1 удаа

Тушаалаар

4

Олимпиад, уралдаан тэмцээн зохион байгуулах, комисст ажиллах

•          Улсын хэмжээнд

•          Сургуулийн хэмжээнд

•          Тэнхимийн хэмжээнд

1 арга хэмжээ

1 ББц

0.5 ББц

0.2 ББц

5

Суралцагчдын хүмүүжил, төлөвшлийн ажил:

•       Зөвлөх багш

•       Соёл, олон нийтийн ажил зохион байгуулах(нийт оюутныг хамарсан)

 

1 хич. жил

1 арга хэмжээ

 

1 ББц

0.5 ББц

6

Олон улсын хурал, семинар зохион байгуулах

1 хурал

1 ББц

7

Улсын хэмжээний хурал зохион байгуулах

1 хурал

0.5 ББц

8

Нийгэм, олон нийтэд чиглэсэн үйл ажиллагаа

•                    Телевиз, радиогийн нэвтрүүлэгт оролцож, мэргэжлээ сурталчлах, мэргэжил, арга зүйн зөвлөгөө өгөх

•                    Өдөр тутмын сонин хэвлэлд өгүүлэл,

нийтлэл бичих

 

1 нэвтрүүлэг

 

1 нийтлэл

 

0.5 ББц

 

0.2 ББц

9

ЗИС-ийн эрдмийн зөвлөлийн гишүүн (давхардуулж тооцож болно)

1 хич. жил

1 ББц

 

  • Боловсруулж батлуулсан стандарт нь нэгээс олон зохиогчтой бол багц цагийг бүх оролцогчдод тэнцүү хуваана.
  • Тушаалаар тухайн үүрэгт ажлын хөлс олгогдсон тохиолдолд багц цагийн үнэлгээнд тооцохгүй.

ГУРАВ. БАГШИЙН ЦАГИЙН НОГДЛЫГ ТӨЛӨВЛӨХ,

ГҮЙЦЭТГЭЛИЙГ ДҮГНЭХ, ХЯНАХ

  • Дараагийн хичээлийн жилд гүйцэтгэх нийт сургалтын ажлын цагийг сургалтын алба тухайн оны 5-р сард тооцож, профессор багш нарын сургалт, эрдэм шинжилгээний ажлын хэмжээг тэнхимийн эрхлэгч/профессорын багийн ахлагчтай хамтран гаргана. Багш нарын сургалтын цагийг жигд хуваарилсан байх шаардлагатай бөгөөд багш хүрэлцэхгүй, байхгүй нөхцөлд тухайн багшаар ноогдлын нь 40% хүртэл илүү цаг заалгах буюу цагийн багш ажиллуулна. Мөн хичээлийн жилийн явцад өвчилсөн, ажлаас өөрчлөгдсөн, гадаад/дотоодод томилолтоор ажилласан багшийн хичээлийг сургалтын албаны зөвшөөрлөөр өөр багшид шилжүүлэн, илүү цаг гүйцэтгүүлж болно. Онцгой тохиолдолд ноогдлын 40%-аас хэтэрсэн илүү цаг заалгах шаардлага гарвал сургуулийн захиргааны зөвлөлийн хурлаар хэлэлцэж, шийдвэрлэнэ.
  • Хичээлийг мэргэжлийн тэнхим/профессорын баг хариуцах бөгөөд тэнхимийн эрхлэгч заах хичээлийн ногдлыг сургалтын албадын захиалгад үндэслэн хуваарилж зохицуулна.
  • Хичээлийн жилийн төгсгөлд багш нарын сургалтын ажлын гүйцэтгэлийг тэнхимийн эрхлэгч/профессорын багийн ахлагч тооцож, сургалтын албаны эрхлэгч хянана. Эрдэм шинжилгээний ажлын гүйцэтгэлийг эрдэмтэн нарийн бичгийн дарга, тэнхимийн эрхлэгч/багийн ахлагч, төслийн удирдагч хамтран үнэлнэ. Мэргэжлийн үйлчилгээний ажлыг тэнхимийн эрхлэгч/багийн ахлагч, захирал хамтран үнэлнэ. Багш нарын жилийн нийт (A,Б,B) ажлын гүйцэтгэлийг захирал хянаж, баталгаажуулна.
  • Багш нарын ажлын гүйцэтгэлийн дүнг сургалтын алба хянаж, харьцуулсан судалгаа хийн дүнг Чанарын албанд хүргүүлнэ. Чанарын алба багш нарын ажлын гүйцэтгэлд хяналт тавьж, шаардлагатай тохиолдолд мониторинг хийж, үр дүнг ЗИС-ийн захиргааны зөвлөлөөр хэлэлцүүлэн дүгнэлт гаргуулж байна.
  • Багш хичээлийн жилд энэ журмын 11-т заасан сургалт (A), эрдэм шинжилгээ (Б), бусад ажил (В)-ын норм тус бүрийг заавал биелүүлэх үүрэгтэй.
  • Хэрэв А, Б-ийн аль нэг дутвал илүү хэсгээс 1.5 ББц-ийг дутуу хэсгийн 1 ББц- тай дүйцүүлэн шилжүүлэн тооцно. Хэрэв В хэсгийн гүйцэтгэл дутвал А ба Б-ээс 1 ББц-ийг В-ийн 2 ББц-т шилжүүлэн тооцох ба харин В-ийн илүү гүйцэтгэлээс А,Б-д шилжүүлэн тооцохгүй.
  • Багш тухайн хичээлийн жилийн эхэнд хөдөлмөрийн гэрээ байгуулахдаа эрдэм шинжилгээний ажлын ногдлоо сургалтын ажлаар, эсвэл сургалтын ногдлоо эрдэм шинжилгээний ажлаар (журмын 4-р заалтыг үндэслэн) нөхөхөөр тусгаж болох ба гэрээнд заагаагүй нөхцөлд цаг шилжүүлэн тооцох бол 38 дахь заалтыг баримтална. Ерөнхий суурь хичээл заадаг болон гэрээт багш, зөвлөх профессор сургуультай тохиролцсоны үндсэн дээр эрдэм шинжилгээний ажлын ногдлыг бүрэн хэмжээгээр сургалтын үйл ажиллагаагаар нөхөж болно.
  • Илүү цагийн хөлс, урамшуулал олгох нөхцөл:
  • А, Б, В хэсгийн норм тус тусдаа биелэгдсэнд нөхцөлд А-д илүү цагийн хөлс олгоно. Гэхдээ Б-ээс А-д цаг шилжүүлэн илүү цаг гаргахыг зөвшөөрөхгүй ба түүнд хөлс олгохгүй.
  • А, Б, В тус тусдаа биелсэн болон Б-ийн нормыг Б1-ээр бүрэн биелүүлсэн тохиолдолд
  • Б1-ийн нормоос давсан гүйцэтгэлд илүү цагийн хөлс олгох ба Б-ийн нормын 30% хүртэл илүү цаг тооцно. Нормын 30%-аас илүү гарсан эрдэм шинжилгээний ажлын (Б1-ийн) гүйцэтгэлд хөлс олгох асуудлыг сургуулийн захиргааны зөвлөлийн хурлаар хэлэлцэж, шийдвэрлэнэ.
  • Багшийн сургалтын ажлын (A) нормоос давуулан гүйцэтгэсэн илүү ББц-ийн хөлсийг дараах аргачлалаар бодно. Үүнд:
  • Нормын 40% хүртэлх багц цагийн хөлсийг “үндсэн үнэлгээгээр” бодож олгоно. Нэг багц цагийн “үндсэн үнэлгээ”-г албан тушаалын багш зэрэглэлийн дунд шатлалын үндсэн цалингийн гуравны нэгээр тооцно. Зөвлөх профессор болон гэрээт багш нарын илүү цагийн “үндсэн үнэлгээг” үндсэн багшийн үнэлгээтэй адилаар тооцно.
  • Сургуулийн захиргааны зөвлөлийн шийдвэрээр нормын 40%-иас илүү багц цагт хөлс олгохоор тогтсон нөхцөлд түүний нэг багц цагийн хөлсийг “үндсэн үнэлгээний” 75%-иар тогтооно.
  • Багшийн эрдэм шинжилгээний ажлын (Б) нормоос давуулан гүйцэтгэсэн (журмын 40.2. дахь заалтыг үндэслэн) илүү нэг ББц-ийн хөлсийг бодохдоо багшийн тухайн албан тушаалын үндсэн цалингийн гуравны нэгээр тооцно.
  • Хичээлийн жилийн эцэст багш нарын ажлын гүйцэтгэлийг дүгнэж, бүрэн биелсэн нөхцөлд ээлжийн амралт олгоно. Багшийн ажлын А, Б, В хэсгийн аль нэгийг дутуу биелүүлсэн тохиолдолд дутсан багц цагт ногдох цалинг буцаан төлүүлэх буюу ээлжийн амралтын олговроос суутгана. Гүйцэтгэл дутсан тохиолдолд нэг багц цагийн үнэлгээг тухайн албан тушаалын үндсэн цалингийн жилийн ногдлыг 30-д хувааж тогтооно. Сургууль нь багш нарынхаа жилийн цагийн гүйцэтгэлийг урьдчилан тооцож, боломжтой гэж үзвэл 1-р улирлын эцэст гүйцэтгэсэн илүү цагийн хөлсний тодорхой хэсгийг олгож болно.
  • Сургуулийн захирал заавал биелүүлэх сургалтын цагийн ачаалалгүй байх боловч хичээлийн жилд 6 хүртэл багц цагийн хичээл зааж болно. Захирал өөрийн үндсэн мэргэшлээр 2 хүртэлх багц цагийн хэмжээнд цагийн хөлс авахгүйгээр хичээл заах ба үлдсэн хичээлийн цагийн хөлсийг тооцохдоо энэ журмын 41 дэх заалтыг баримтлан, эхний 2 ББц-ийн хөлсийг багц цагийн “үндсэн үнэлгээгээр”, дараагийн 2 ББц-ийн хөлсийг үндсэн үнэлгээний 75%-иар бодно. Харин захирал магистр, докторын сургалтад хичээл заасан, эрдэм шинжилгээний ажил удирдсан, гүйцэтгэсэн ажлын хөлсийг бусад багш нарын адил тооцно.

Нэг. Ерөнхий зүйл

  • ЗИС-ийн бакалаврын хөтөлбөрт Улаанбаатар хотоос оюутан элсүүлэхэд Дээд боловсролын тухай хуулийн 7.1, 12 дугаар зүйлийн 12.1.1.6, Боловсрол, Шинжлэх Ухааны Сайдын 2013 оны А/79, 2019 оны А/218 дугаар тушаал, БШУ-ны сайдын 2021 оны 05 дугаар сарын 20-ны өдрийн А/187 дугаар тушаал, “Дээд боловсролын сургалтын байгууллагад суралцагчдад тэтгэлэг олгох журам”, БШУ-ны сайдын 2022 оны 04 сарын 22-ны А/138 “Босго оноо тогтоох тухай”, бусад холбогдох эрх зүйн акт болон энэхүү журам (цаашид журам гэнэ)-ыг баримтална.
  • ЗИС-ийн өдрийн хөтөлбөрт элсэхээр хүсэлт гаргасан иргэнийг “бүртгүүлэгч”, элсүүлэх оюутны тоог “хяналтын тоо”, хяналтын тоонд багтан элсэх эрхээ баталгаажуулсан бүртгүүлэгчийг “элсэгч”, элсэлтийн цахим бүртгэлийн системийг “элсэлтийн систем”, элсэлтийн үйл ажиллагааг зохион байгуулахааар томилогдсон ажлын хэсгийг “элсэлтийн комисс”, элсэлтийн үйл ажиллагааг зохион байгуулахад оролцох ажилтныг “комиссын гишүүн” гэх бөгөөд элсэлтийн комиссын үйл ажиллагааг зохицуулахад энэ журмын зорилго оршино.
  • ЗИС-ийн бакалаврын өдрийн хөтөлбөрт Улаанбаатар хот болон аймгуудаас элсүүлэх оюутны хяналтын тоог сургуулийн удирдлага тогтооно.
  • Бүртгүүлэгч бүртгүүлэхээс өмнө энэ журамтай танилцах үүрэгтэй.
  • Энэхүү журам болон нэмэлт мэдээллийг өөрийн http://www.ecl.mn/ цахим хуудсанд байрлуулна.
  • Элсэлтийн комиссын хаяг, элсэлт авах хөтөлбөр, хуваарь сонгуулах өдөр, цаг, байр болон бусад мэдээллийг Боловсролын үнэлгээний төвөөс ЭЕШ-ын дүн, оноо, жагсаалтыг зарламагц Боловсрол соёл эрх зүйн дээд сургуулийн төв байранд, http://www.ecl.mn/ цахим хуудсанд байрлуулна.
  • Бакалаврын зэрэгтэй иргэнийг бакалаврын орой, эчнээ хөтөлбөрт элсүүлэн суралцуулахад элсэлтийн Элсэлтийн Ерөнхий шалгалт (ЭЕШ) шаардахгүй.
  • Бүрэн дунд боловсролтой иргэн бакалаврын боловсрол эзэмших хүсэлтэй бол ЭЕШ өгсөн байна.
  • ЗИС-д элсэхийг хүссэн гадаадын харьяат иргэдээс боловсролын үнэмлэх, сурч байсан хугацааны дүнгийн тодорхойлолт, хэрвээ бакалаврын зэрэгтэй төгсөгч бол дипломын хуулбарыг үндэслэн ЭЕШ шаардахгүйгээр сонгосон хөтөлбөрт элсүүлэн суралцуулна.
  • Энэхүү журмаар зохицуулагдахгүй асуудал гарвал Боловсрол соёл эрх зүйн Дээд Сургуулийн захирлын тушаалаар байгуулагдсан Элсэлтийн комисс шийдвэрлэнэ.

Хоёр. Элсэлтийн комисс

  • ЗИС-ийн элсэлтийн комиссын дарга нь Сургалт, эрдэм шинжилгээ эрхэлсэн дэд захирал, гишүүд нь албад, тэнхимийн эрхлэгч, мэдээллийн технологийн албаны ажилтан байх ба захирлын тушаалаар баталгаажуулна.
  • Комиссын дарга элсэлтийн ажлыг удирдлагаар хангаж, тухайн журмаар зохицуулагдахгүй асуудлыг комиссын хурлаар хэлэлцэж, шийдвэрлэж болно.

Гурав.  Бүртгүүлэгчдэд тавих шаардлага

  • ЗИС-д элсэгч бүрэн дунд боловсролтой иргэн нь ЭЕШ өгсөн байна.
  • Зарим хөтөлбөрийн онцлогоос хамаарч бүртгүүлэгч ур чадварын нэмэлт шалгалт өгнө. Нэмэлт шалгалтын хуваарийг бүртгэх үед мэдэгдэнэ.
  • Бүртгэлтэй холбоотой төлбөр, тооцоог цахим хэлбэрээр хийнэ.
  • Бүртгүүлэгч нь элсэлттэй холбоотой мэдээллийг ЗИС-ийн элсэлтийн апликейшнээр авч болно.

Дөрөв. Элсэлтийн бүртгэл

4.1. Элсэлтийн бүртгэлийг цахим хэлбэрээр http://ecl.mn/ хаягаар болон    уламжлалт аргаар явуулна.

4.2.  Цахим бүртгэл 2022 оны 6 дугаар сарын 15-ний өдрийн 9.00 цагт эхэлж, 9 дүгээр сарын 10-ны өдрийн 16.00 цагт дуусна. Бүртгэл 2022-2023 оны хичээлийн жилийн хичээл эхэлтэл явагдаж оюутнаа бүрдүүлж болно.

4.3. Бүртгэлийн системд ЭЕШ-ын бүртгэлийн дугаар, нууц үгээ оруулж элсэгч элсэх хүсэлтээ гаргана.

4.4. Бүртгүүлэгч хэдэн ч хөтөлбөрт бүртгүүлж болно. Хөтөлбөр бүрийн бүртгэлийн хураамж 5000 төгрөг, ур чадварын шалгалтын хураамж 10000 төгрөг байна. Элсэлтийн хураамжийг Голомт банк 1201039652 тоот дансанд тушааж баримтыг бичиг баримтын хамт Сургалтын албанд хүргэнэ.

Тав. Элсэгчийг шалгаруулах ба мэдэгдэх

  • Улсын олимпиадад I-III байрт шалгарсан сурагчийг тухайн чиглэлээр БСШУСЯ–ны шийдвэрээр шууд элсүүлнэ.
  • Олон улсын олимпиадад шагналт байр эзэлсэн, байгалийн ухааны чиглэлээр улсын олимпиадад аймаг, хотоос шалгаран оролцож, ЗИС-д бүртгүүлэхэд тавигдах минимум шаардлагыг (ЭЕШ-ын хэмжээст оноо: 440) хангасан ЕБС төгсөгчийг онооны дараалал харгалзахгүй тухайн чиглэлээр хяналтын тоонд багтаан элсүүлнэ. Ийм элсэгч энэ журмын 4.2-т заасан хугацаанд багтаан Элсэлтийн комисст хүсэлтээ гаргасан байх шаардлагатай.
  • Бүртгүүлэгчийн оноог ЭЕШ өгсөн дурын хоёр хичээлд тус бүр 440 түүнээс дээш оноо авсан тохиолдолд тэнцсэнд тооцно.
  • Дараах хөтөлбөрүүдээр ЭЕШ-ын 1 хичээлд 440 түүнээс дээш оноо авсан тохиолдолд сургууль ур чадварын нэмэлт шалгалт авч хоёр дахь хичээлийн оронд тооцож болно. Үүнд:
    • Жүжигчин, найруулагч, зураглаачийн ур чадварын шалгалт
    • Сэтгүүлч бичлэгийн уран чадварын шалгалт авна.
    • Урлагийн багш-ур чадварын шалгалт

Зургаа. Элсэх эрх олгох

6.1.  Бүртгүүлэгч элсэгчийн шаардлага хангавал түүнд элсэх эрх олгоно.

6.2. Бүртгүүлэгч бүртгэлээ баталгаажуулахдаа дараах материалыг бүрдүүлнэ. Үүнд:

 

  1. Иргэний үнэмлэх эсвэл түүнтэй адилтгах баримт бичиг (төрсний гэрчилгээ, гадаад паспорт) хуулбарын (ар, өвөр тал нэг нүүрэнд) хамт
  2. Бүрэн дунд боловсролын гэрчилгээ (хэрэв түүнээс дээш шатны боловсрол эзэмшсэн бол гэрчлэх баримт бичиг)
  3. ЕШ-ын батламж, хуулбарын хамт (зөвхөн бүрэн дунд боловсролтой иргэнд хамаарна)
  4. Цээж зураг 2 хувь, оюутны үнэмлэхийн шаардлагад нийцсэн цээж зураг файл хэлбэрээр (аль аль нь сүүлийн 3 сард авахуулсан байх)
  5. Бүртгэлийн хураамжийг уг журмын 4.4-т заасан сургуулийн дансанд тушаасан баримт.

Эдгээр материалыг битүүмжлэл сайтай хавтсанд хийж хавтсан дээр нь овог нэрээ бичсэн байна.

  • Элсэх эрх олгох үед бүртгэлийн мэдээллийг эх бичиг баримтуудтай нь тулгаж баталгаажуулна.

 

Долоо. Бусад

 7.1.  Элсэгч хуваарь буцаах тохиолдолд нэг багц цагийн үнэлгээний хэмжээний төлбөр төлнө.

 7.2. Нэг хөтөлбөрөөс нөгөө хөтөлбөрт шилжүүлэн элсүүлэхгүй ба хуваарийг бусдад  шилжүүлэхийг хориглоно.

7.3. Элсэх эрх авсан элсэгчийг 2022 оны 8 дугаар сарын 22-26-ны өдрүүдэд ажлын цагаар  Сургалтын алба бүртгэнэ. Элсэгч энэ хугацаанд бүртгүүлж, суралцах гэрээ байгуулан, эхний улирлын хичээлээ сонгож сургалтын төлбөр төлсний дараа элссэн тушаалыг гаргана.

  • Элсэх эрх авсан боловч заасан хугацаанд ирж бүртгүүлээгүй хүнийг суралцахаас татгалзсан гэж үзнэ.
  • Элсэлттэй холбоотой бичиг баримтыг хуурамчаар үйлдсэн хүнийг Боловсрол Соёл Эрх зүйн Дээд Сургуульд элсүүлэхгүй, элссэн тохиолдолд хасна.
  • Цахим бүртгэл явагдаж байх үед элсэлтийн комисс, сургууль тэнхимүүд хөтөлбөрүүдээ танилцуулах, зөвлөгөө өгөх үйл ажиллагааг сургуулийн сайт, аппликейшн, утас, мессенжер болон цахим шуудангаар идэвхтэй зохион байгуулна.

 

НЭГ: БИЕ ДААН ГҮЙЦЭТГЭХ АЖЛЫН ЗОРИЛГО

Оюутан тухайн хичээлээр олж авсан мэдлэгээ гүнзгийрүүлэх, амьдралд хэрэглэх чадвартай болоход багшийн удирдлага дор  судалгаа  шинжилгээний ажил хийж мэргэжлээрээ өөрийгөө хөгжүүлэх боловсруулах чиг баримжаа олгоход оршино.

 

ХОЁР: ОЮУТНЫ БИЕ ДААХ АЖЛЫН ХЭЛБЭР

Лекц:

  • Эх зохиол, судалгааны ном зохиол судлах
  • Реферат ангийн ажил хийж, хамгаалах
  • Бүлэг сэдвээр багийн маргаан мэтгэлцээн зохион байгуулах
  • Судалгааны ажил хийж, эрдэм шинжилгээний хуралд илтгэл тавих
  • Лекцийн сэдвээр интернетээс мэдээлэл боловсруулж илтгэл сонсгол тавих
  • Тестээр өөрийгөө шалгах

Семинар, дадлагын хичээлээр:

  • Эх зохиолыг тэмдэглэх, ажил хэргийн тоглолт хийх
  • Сэдвийн зохион бичлэг, найруулан бичлэг хийх
  • Бодлого бодох, бие даалт хийж тест бөглөх
  • Тухайлсан төсөл зохиох
  • Асуудал дэвшүүлсэн даалгаврыг баг, бүлгээр зохион байгуулагдан судалгаа шинжилгээ хийж шийдвэрлэх
  • Хэлний лаборатори, кабинетад сонсох, дасгал тест унших, ярих дасгалуудыг хийх
  • Бэлтгэлтэй болон бэлтгэлгүй аман ярилцлага хийх
  • Өгөгдсөн сэдэвтэй уялдуулан аялал судалгаа хийсэн дүнгээ бусдадаа тайлагнах
  • Агуулгын тодорхой чиглэлээр дадлага чадвар эзэмших зорилгоор лаборатори, дадлагын ажил гүйцэтгэх
  • Ангийн ажил бичих
  • Дипломын ажил бичих

 

ГУРАВ: ОЮУТНЫ БИЕ ДААХ АЖЛЫГ ЗОХИОН БАЙГУУЛАХ ДҮГНЭХ

  • Оюутны бие даах ажлыг ганцаарчилсан буюу хэсэг бүлгээр зохион байгуулж болно. Бие даалтын ажил нь тухайн хичээлийн зорилго, агуулгын багтаамж, стандарт, цагийн хэмжээнээс шалтгаалан харилцан адилгүй боловч (нэг ангид ордог нэг хичээлийг олон багш заадаг бол) хичээлээ гүйцэтгэх ажлын хэлбэр, хэмжээ, хугацаа дүгнэх журам нь ижил байна.
  • Тэнхимүүд хичээл тус бүрээр бие даалтын ажлын фондтой байж түүнийгээ төвлөрсөн газар байрлуулж ашиглана.
  • Тэнхим багш нарын бэлтгэсэн бие даалтын ажлыг төрөлжүүлэн индексжүүлж каталог бүртгэлтэй болгоно.
  • Тэнхимүүд бие даалтын ажлын сэдэв, графикийг өмнөх улиралд боловсруулан хичээлийн хуваарьт тусгуулан улирлын эхний 7 хоног багтаан оюутнуудад танилцуулдаг байх.
  • Оюутан- II улирлаас эхлэн хуваарьт бие даалтыг гүйцэтгэх бөгөөд I ангиас эхлэн мэргэжлийн онолын болон мэргэшүүлэх сургалтаар төслийн ажил гүйцэтгэдэг байх. Онолын сургалтын бие даалтын даалгаврыг 7 хоногийн өмнө багш урьдчилан өгч байх.
  • Багш бүр зааж буй хичээлээрээ бие даалтын ажлын хуваарь гарган тэнхимийн хэмжээгээр нэгтгэж түүнийг дүгнэх журмын хамт улирлын эхэнд оюутанд танилцуулна.
  • Багш, оюутны бие даах ажлыг боловсруулахад дараах зарчмыг баримтална.
    • Лекцийн нэг цагийн хичээлээр оюутан хамгийн бага нь 2 цагийн бие даах ажил гүйцэтгэвэл зохино.
    • Семинар дадлагын 2 цагийн хичээлээр оюутан хамгийн бага нь цагийн бие даах ажлыг гүйцэтгэвэл зохино.
    • Бие дааж хийж гүйцэтгэх ажлын аливаа даалгавар түүний хэлбэр хэмжээ, гүйцэтгэх хугацаа үнэлэх журам нь оюутанд ойлгомжтой тодорхой байвал зохино.
    • Оюутны бие дааж гүйцэтгэсэн ажлыг улирлын эхэнд гаргасан гүйцэтгэх хуваарь, түүнийг үнэлэх журмыг баримтлан багш цаг тухайд нь шалгаж дүгнэнэ.
  • Багш хуваарьт оруулсан бие даалтын ажлынхаа агуулга багтаамж, хүнд, хөнгөнөөс шалтгаалан ямар ажилд хэдэн оноо өгч, яаж дүгнэхээ оюутанд тайлбарлан /тест, реферат, судалгаа, төсөл зэрэг/ мэдүүлбэл зохино.
  • Оюутны бие дааж гүйцэтгэсэн ажлын үнэлгээ нь тухайн хичээлийн улирлын явцын дүнд тусгагдана.
  • Оюутны бие даах ажлыг онлайн горимд шилжүүлэхийг дэмжинэ.

 

ДӨРӨВ: ДАДЛАГЫН АЖИЛ

  • Сургалтын явцад мэргэжлийн хичээлээр олж авсан онолын мэдлэгээ практик амьдралтай холбон баталгаажуулж, мэргэжлийн дагуу зохих дадал, туршлага чадвар эзэмшиж, ирээдүйн ажил хөдөлмөр эрхлэх бэлтгэл хангахад дадлагын ажлын зорилго оршино.
  • Дадлагын ажлыг мэргэжлийн байгууллагууд дээр хийж гүйцэтгэнэ.
  • Танилцах дадлага 14 хоног, Үйлдвэрлэлийн дадлага 21 хоног, Мэргэшүүлэх дадлага 28 хоногийн хугацаатай байна.
  • Дадлагын өдрүүдэд хийж гүйцэтгэх ажлын өдөрчилсөн төлөвлөгөө гаргана.
  • Дадлагын үеэр хийж гүйцэтгэх ажлыг дадлагын удирдамжид зааж өгсөн байна.
  • Дадлагын тайланг тэнхимийн багш нар хамгаалуулна. Дадлагын тайлан хамгаалалтын дүнг кредит үнэлгээнд тооцож оруулна.
  • Дадлагын ажил хийгээгүй, хугацаанд нь тайлан хамгаалаагүй, хангалтгүй дүн авсан тохиолдолд дадлагын ажлыг дахин хийнэ.
  • Дадлагын тайланг тайлан бичих аргачлалын дагуу бичих бөгөөд төрлөөсөө хамааран 8-25 хуудастай байна.

 

ТАВ. АНГИЙН АЖИЛ

  • Оюутны бие дааж ажиллах чадварыг нэмэгдүүлэх, судалгаа шинжилгээний ажлын арга зүйгээс суралцахад ангийн ажлын зорилго чиглэгдэнэ.
  • Ангийн ажлыг мэргэжлийн сонгон суралцах хичээлүүдийн дагуу төгсөж гараад ажиллах мэргэжилтэй нь холбоотой асуудлуудаас сонгож гүйцэтгэнэ.
  • Ангийн ажил бичих сэдвийг тэнхимийн хурлаар хэлэлцэн батална.
  • Ангийн ажлыг тухайн улирлын 12-р долоо хоногт хамгаалуулна. Ангийн ажлын хамгаалсан дүнг бие даалтын кредит үнэлгээнд оруулж тооцно.
  • Ангийн ажил бичээгүй, хугацаанд нь хамгаалаагүй, хангалтгүй дүнтэй тохиолдолд улирлын батлах шалгалтад оруулахгүй.
  • Ангийн ажлыг аргачлалын дагуу бичих бөгөөд 20-25 хуудастай байна. Ангийн ажлыг зохих түвшинд чанартай гүйцэтгүүлэхэд тэнхимийн эрхлэгч хяналт тавина.

 

ЗУРГАА: БАКАЛАВРЫН ДИПЛОМЫН АЖИЛ

  • Бакалаврын Дипломын ажил нь оюутныг судалгааны ажлын арга, туршлагатай болгох, эрдэм шинжилгээний ажлын арга барилд суралцуулах, оюутны бүтээлч сэтгэхүйг хөгжүүлэх бие даасан ажлын чухал хэлбэр юм. Дипломын ажлыг оюутан бакалаврын зэрэг олгох мэргэжлийн суурь бусад мэргэшүүлэх хичээлээр өөрөө сэдвээ сонгон бичиж хамгаална. Дипломын ажлын сэдэв, удирдах багш, бичих оюутныг 1 дүгээр сарын 01-ний дотор тэнхимийн хурлаар хэлэлцэн зөвшөөрч захирлын тушаалаар баталгаажуулна.
  • Тэнхимээс дипломын ажлын сэдвийг урьдчилан боловсруулж төгсөх ангийн оюутнуудад VII улирлын эхэнд танилцуулан сонгуулна.
  • Дипломын ажил бичих эрхийг эхний 6 улирлын голч дүнгээр 3.0-оос амжилт үзүүлсэн оюутан эдэлнэ.
  • Дипломын ажлын урьдчилсан хамгаалалтыг жил бүрийн 04 дүгээр сарын 5-наас 04 дүгээр сарын 20-ны дотор төгсөлтийн комиссын өмнө хийнэ. Оюутан урьдчилан хамгаалалтад орохдоо уг ажлыг бүрэн гүйцэтгэсэн байвал зохино.
  • Дипломын хамгаалалтад ажлыг албан ёсны шүүмжтэй оруулна.
  • Дипломын ажлыг компьютер дээр 12-ын шрифтээр бичсэн байх бөгөөд нийт ажил нь 50-аас доошгүй хуудастай байна. Дипломын ажил бичсэн оюутныг төгсөлтийн аль нэг шалгалтаас чөлөөлнө.

НЭГ. НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ

  • Энэхүү журмын эорилго нь оюутнуудын сурах идэвх чармайлт, сурлагын чанарыг дээшлүүлэхэд оршино.
  • Суралцах хугацаандаа бодит амжилт гарган /сурлага, хүмүүжил, урлаг, спорт, нийгэм, олон нийт/ бусдыгаа манлайлсан тэргүүний оюутныг энэхүү журмыг баримтлан шалгаруулж урамшуулна.

 

ХОЁР. ШИЛДЭГ ОЮУТНЫГ ШАЛГАРУУЛАХ

  • Сургуулийн шилдэг оюутныг жил бүрийн 12-р сард нэг удаа шалгаруулна.
  • Тэнхим тус бүр сурлага, спорт, урлагийн авьяастай, нийгмийн идэвхтэй 1 шилдэг оюутны нэрийг санал болгож, оюутны албанд ирүүлнэ.
  • Оюутны алба сурлагаар 1, урлаг спортоор 1, нийгмийн идэвхтэй 1, нийт шилдэг 3 оюутныг сонгон шалгаруулна.
  • Шилдэг оюутанд нэр дэвшигч нь тус сургуулийн 3, 4-р курсийн оюутан байна.
  • Сонгон шалгаруулалтад тэнцсэн оюутныг захирлын тушаалаар шагнаж урамшуулна.

 

ГУРАВ. ШИЛДЭГ ОЮУТНЫГ ШАЛГАРУУЛАХ БОЛЗОЛ

  • Сурлагаар шилдэг оюутан нь:
    • Мэргэжлээрээ 4 буюу түүнээс дээш улирал дараалан “А” үнэлгээтэй суралцсан байх /голч дүн 3.7-оос дээш үнэлгээтэй байх/
    • Суралцаж байгаа мэргэжлийн чиглэлээр олон улс болон дотоодын шинж чанартай эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажил хийсэн, энэ ажил нь бодит амжилтад хүрсэн, эсвэл ном нийтлэл илтгэл бичиж хэвлүүлсэн байж болно.

/бүтээлийн эх, авсан шагналыг үзэх/

  • Оюутны байгууллагын үйл ажиллагаанд идэвхтэй оролцдог, хамт олондоо нэр хүндтэй байх
  • Нийгэмд идэвхтэй оролцсон шилдэг оюутан: Оюутан залуучуудын идэвх санаачлагыг өрнүүлэн, нийгэм хүмүүнлэгийн салбарын хөгжилд өөрийн бодит хувь нэмрийг оруулсан, оюутан суралцагчдын итгэл хүндэтгэлийг хүлээсэн, бусдыгаа хошуучлан үлгэр дууриал болсон байх
  • Спорт, урлагийн авьяастай шилдэг оюутан нь: Улс хотын болон тив дэлхийн хэмжээний спорт урлагийн тэмцээнд амжилттай оролцож сургуулийн болон улс эх орныхоо нэр хүндийг өндөрт өргөж, сургуулийн захиргаа болон оюутны байгууллагын үйл ажиллагаанд идэвх санаачлагатай оролцож бусдыгаа манлайлах, сургалтын төлбөрөө бүрэн төлсөн буюу сургуулийн захиргаатай тодорхой хугацаатай гэрээ хийсэн байх ба сургуулийн дотоод журмыг зөрчсөн зөрчил гаргаагүй байх зэрэг болзолтой.

 

ДӨРӨВ. ШИЛДЭГ ОЮУТНЫГ ШАГНАЖ УРАМШУУЛАХ

  • Шилдэг оюутанд “Шилдэг оюутан” өргөмжлөл олгоно.
  • Шилдэг оюутны зургийг сургуулийн хүндэт самбарт байрлуулна.
  • Мөнгөн шагналаар шагнаж урамшуулна.

 

Материалыг тухайн    оны 12 сарын 20 хүртэл оюутны албанд ирүүлнэ. Шалгаруулалтыг сургалтын албанаас явуулж шалгарсан 1 оюутныг шинэ жилийн наадмаар шагнаж урамшуулна.

1.      НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ

  • Зорилго: Тус журмын зорилго нь ЗИС-д бакалавр зэрэг горилон суралцаж буй оюутнуудад суралцах таатай орчинг бүрдүүлэх үүднээс тэтгэлэг олгох оюутанг сонгон шалгаруулах болон тэтгэлэг олгоход шаардлагатай бусад нөхцлийн шаардлагыг хангахад оршино.
  • Ажлын хуваарилалт: Тус дээд сургуулийн оюутанд олгох тэтгэлгийн мөнгөн хуримтлалыг бүрдүүлэх ажлыг захиргаанаас санхүү, менежмент эрхэлсэн дэд захиралд хүлээлгэн өгөх ба оюутныг сонгон шалгаруулах, тэтгэлгийг тооцон олгох, бусад бичиг хэргийн ажлыг тус сургуулийн оюутны алба хариуцан ажиллах болно.
  • Тэтгэлгийн зөвлөл байгуулах: Тэтгэлэг олгох оюутныг сонгон шалгаруулах, тэтгэлэг олгохтой холбоотой үндсэн чиглэл болон бусад онцгой нөхцөл шаардлагыг тооцон гаргахын тулд тэтгэлгийг олгох зөвлөл байгуулна.
  • Тэтгэлгийн зөвлөлийн бүрэлдэхүүн: Оюутны тэтгэлгийн зөвлөл нь оюутны албаны дарга, санхүүгийн хэлтсийн дарга, сургалтын албаны дарга, холбогдох бусад хүмүүсээс тус тус бүрдэнэ.
  • Тэтгэлгийн зөвлөлийн хэлэлцэх асуудал: Тэтгэлгийн зөвлөл нь дараах зүйлийг хэлэлцэнэ.
  • Тэтгэлэг олгохтой холбоотой журмыг тогтоох, засвар өөрчлөлт оруулах саналыг бэлтгэх.
  • Тэтгэлэг олгохтой холбоотой үндсэн чиглэл, бодлогыг тогтоох, төсвийг хэлэлцэх.
  • Тэтгэлэг олгох оюутныг сонгон шалгаруулах, тэтгэлэг олгохтой холбоотой бусад асуудлыг хэлэлцэх.

 

2.      ТЭТГЭЛЭГТ ХАМРАГДАХ ОЮУТАНД ТАВИГДАХ ШАЛГУУР

 

  • Тэтгэлэг олгох:
    • Хичээл сурлагадаа сайн боловч сургалтын төлбөр төлөх санхүүгийн боломжгүй оюутан.
    • Сурлагын дүн нь өндөр, үлгэр жишээч шилдэг оюутан.
    • Элсэлтийн шалгалтанд өндөр оноо авсан оюутан.
    • Сургуулийн дотоод алба, тэнхимүүдэд туслах ажилтнаар ажиллаж буй оюутан.
    • Сургалтын тэтгэлэг олгохоор хандив өгч буй гадны байгууллага болон хувь хүний шаардлагыг хангасан оюутан.
    • Бусад зөвлөлөөс тэтгэлэг авах шаардлагатай гэсэн хүсэлтийн дагуу захирлаас албан ёсны гарын үсэгтэй зөвшөөрөл авсан оюутан.

2.2.   Тэтгэлгийн төрөл, тэтгэлэг авах эрх

  • Сургуулиас олгох тэтгэлэг:

1.        Дүнгийн тэтгэлэг

  • Захирлын нэрэмжит тэтгэлгийн оюутан: Бүх курсээс сурлагын дүнгээр тухайн улиралд нэг дүгээрт жагссан 1 оюутны сургалтын төлбөрийг 20 хувь хөнгөлнө.
  • Тэнхимийн эрхлэгчийн нэрэмжит тэтгэлгийн оюутан: Тэнхимдээ сурлагын дүнгээр тухайн улиралд 1-рт жагссан 1 оюутны сургалтын төлбөрийг 5 хувь хөнгөлнө.
  • Нийт кредит цагийг бүрэн цуглуулсан, 3,6-аас дээш голч дүнтэй хүсэлт гаргасан нийт оюутныг сонгон шалгаруулна.

2.        Биеийн тамир, спортын онцгой тэтгэлэг

  • Спортын өвөрмөц салбарт онцгой амжилт үзүүлж тус сургуулийн нэр хүндийг тив дэлхийн дэвжээнд гаргасан оюутан.
  • Улсын аварга шалгаруулах тэмцээний тэргүүн байрын шагнал авсан оюутан.

3.        Цагийн ажлын тэтгэлэг

  • Сургуульд тодорхой цагаар ажил хийсэн болон оюутны зөвлөл гэх мэтийн сургуульд шаардлагатай ажилд үйлчилж буй оюутан.
    • Сургуулиас бус гадны байгууллага, хувь хүнээс олгох тэтгэлэг.

2.3    Бүртгүүлэхэд бүрдүүлэх материал

Тэтгэлэгт хамрагдахыг хүссэн оюутан нь улирал бүрд дараа улирлын тэтгэлэгтэй холбоотой бичиг баримтаа бүрдүүлэн бөглөөд оюутны албанд хураалгах ёстой.

  • Тэтгэлгийн анкет 1 хувь (оюутны албанаас өгнө)
  • Дүнгийн хуулбар 1 хувь
  • Оюутны албанаас хүссэн бусад бичиг баримт (Багшийн тодорхойлолт гэх мэт)

2.4    Хүсэлт авах, сонгон шалгаруулах хугацаа

  • Хүсэлт авах хугацаа: Оюутан дараа улирлын тэтгэлэгт хамрагдахын тулд тухайн улирлын сүүлийн голч дүн бүрэн гарч дууссан тэр долоо хоногт хүсэлт гаргана.
  • Сонгон шалгаруулах хугацаа: Хүсэлт авсны дараа захирлын тушаалыг харгалзан сонгон шалгаруулна.

2.5    Сонгон шалгаруулах дараалал ба шийдвэр

Тэтгэлэг олгох оюутныг сонгох дараалал болон шийдвэрийг дараах байдлаар хийнэ.

  • Оюутны албаны дарга нь улирал бүр тэтгэлэг олгох туршилтын төслийг гаргаж тэтгэлгийн зөвлөлөөр хэлэлцүүлсний дараа гарын үсэг зурж баталгаажуулсан тохиолдолд албан ёсоор сонгогдсон оюутны нэрсийг мэдэгдэнэ.
  • Оюутны албаны дарга нь тэтгэлэг олгох туршилтын төслийн дагуу тэнхимийн эрхлэгч нар болон албаны дарга нарт тэтгэлэгт сонгогдсон оюутны нэрсийг мэдэгдэнэ.
  • Бүх тэтгэлгийг зөвхөн хүсэлт гаргасан оюутанд олгох ёстой. Харин шинээр элсэгчдэд олгогдох тэтгэлэг нь үүнд хамаарахгүй.
  • Оюутны албаны дарга нь хүсэлт гаргасан оюутныг тэтгэлгийн зөвлөлөөр хэлэлцүүлсний дараа тэтгэлэг олгох оюутныг тогтоож үүний дараа захирлын гарын үсгийг авч баталгаажуулна.

2.6    Давхар тэтгэлэгт хамрагдахыг хориглох тухай

Тухайн оюутан олон янзын тэтгэлэг дотроос зөвхөн ганцад нь л хамрагдах боломжтой. Хэрэв тухайн оюутан хоёр ба түүнээс дээш тэтгэлэгт сонгогдсон тохиолдолд аль нэгийг нь сонгох эрх тухайн оюутанд бүрэн байх болно. Зөвхөн дараах тохиолдолд үүнийг хамаарахгүй.

  • Ажлын тэтгэлэг байх тохиолдолд
  • Төрийн зээл тусламжийн хэлбэрийн тэтгэлэг байх тохиолдолд
  • Сургуулиас олгох тэтгэлэг сургуулиас бус гадны байгууллага, хувь хүний олгох тэтгэлэгтэй нийлээд сургалтын нийт төлбөрийн 100 хувьд хүрэхгүй байх тохиолдолд
  • Тэтгэлгийг олгохоос татгалзах болон буцаан төлүүлэх тухай

Дараах нөхцөл байдалд оюутанд тэтгэлэг олгохоос татгалзах ба буцаан төлүүлнэ.

  • Гэмт хэрэгт холбогдож ял шийтгэл авсан тохиолдолд
  • Сургуулиас хөөгдөх болон гарах тохиолдолд
  • Сургуулиас чөлөө авах тохиолдолд
  • Тэтгэлэгт хамрагдах хүсэлтээ худал мэдүүлсэн тохиолдолд
  • Төлбөрийн тэтгэлгийг өөр зүйлд ашигласан тохиолдолд